«Պաշտոնական Երևանի ու Ստեփանակերտի միջև ոչ մի կոնֆլիկտ չկա ու չի կարող լինել»

Արցախի՝ 2020 թվականին սպասվելիք նախագահական, ինչպես նաև ԱԺ ընտրություններին դեռ բավականին ժամանակ կա, բայց ընտրություններին ընդառաջ Արցախի ներքաղաքական կյանքում արդեն իսկ բուռն զարգացումներ են նշմարվում:

Միջազգային և անվտանգության հարցերի հայկական ինստիտուտի փորձագետ Ռուբեն Մեհրաբյանի դիտարկմամբ, իրավիճակը, ընդհանուր առմամբ, տեղավորվում է նորմալ քաղաքական գործընթացի տրամաբանության շրջանակում:

Այդուհանդերձ, փորձագետը նկատում է. «Այն փոփոխությունները, որոնք տեղի են ունեցել Հայաստանում, չեն կարող չանդրադառնալ նաև Արցախի ու արցախցիների տրամադրությունների վրա: Եվ այդ տրամադրություններն էլ հենց կատալիզատորի դեր են կատարում այս նախնական նախընտրական գործընթացների համար: Իսկ որոշ գործիչներ, այո, շտապում են իրենց կերպարով ներկայանալ հանրությանը, ինչպես նաև ճշգրտում են իրենց կողմնակիցների շրջանակները: Սա նորմալ քաղաքական գործընթաց է՝ միանգամայն անկանխատեսելի ելքերով»:

Արցախի և Հայաստանի նոր իշխանությունների հարաբերությունները դեռ շարունակում են տարբեր կերպ մեկնաբանվել: Կան դիտարկումներ առկա ինչ–ինչ հակասությունների մասին, կան նաև կարծիքներ, համաձայն որոնց, ոչ մի կոնֆլիկտի մասին խոսք լինել չի կարող:

Ռուբեն Մեհրաբյանը մեզ հետ զրույցում այս առումով ընդգծեց, որ համամիտ է երկրորդ հատվածի հետ:

«Ոչ մի կոնֆլիկտ չկա և չի կարող լինել: Պաշտոնական Երևանը և պաշտոնական Ստեփանակերտը սերտորեն համագործակցել և համագործակցում են: Եվ ինչ իրադարձություններ էլ որ տեղի ունենան, շարունակելու են համագործակցել: Այդուհանդերձ, այն արմատական փոփոխությունները, որոնք տեղի ունեցան և տեղի են ունենում Հայաստանում, որոշակի թյուրընկալումներ կարող են առաջացնել Ստեփանակերտում, բայց այդ թյուրընկալումները միանգամայն հաղթահարելի են: Եվ ես ընդհանրապես չեմ կիսում այդ դրամատիկ, հեռու գնացող եզրակացությունները: Կոնֆլիկտ չկա և չի կարող լինել: Դա ուղղակի հակատրամաբանական է, եթե հաշվի ենք առնում ՀՀ–ի և Արցախի իրական շահերը»,–ասաց փորձագետը:

Ինչ վերաբերում է վերջին շրջանում Արցախի հիմնահարցի բանակցային գործընթացի շուրջ առկա իրավիճակին, Ռ. Մեհրաբյանը նախ նշեց, որ առաջընթացը մեկն է, և այն փաստում է բանակցային գործընթացի շարունակման մասին. «Փաստ է նաև, որ ամեն անգամ պայմանավորվածություն է ձեռք բերվում այդ գործընթացը շարունակելու մասին: Հետևապես, այլ բան այս պահին չկա: Մնացածն արդեն պետք է տեսնենք, թե ինչ ուրվագծեր և ինչ դրսևորումներ կլինեն»:

Ինչ վերաբերում է «ժողովուրդներին խաղաղության նախապատրաստելու» ընդգծմանն ու դրան զուգահեռ Ադրբեջանի չփոփոխվող քաղաքականությանը, Ռ. Մեհրաբյանն ընդգծեց. «Կարծում եմ՝ այդ կոչը ուղղակի չէր կարող չլինել: Ի վերջո, խաղաղ բանակցությունների միջնորդները հակառակը չէին կարող ասել: Բայց մյուս կողմից էլ հասկանում ենք, որ Ադրբեջանը, լինելով տարածաշրջանի վերջին բռնապետությունը, պարզապես հիմնված է հենց այդ ատելության խոսքի, թշնամանք սերմանելու վրա, և դա մի կոչով չէ, որ կարող է վերանալ»:

Վերադառնալով բուն գործընթացին, Հայաստանի անելիքներին՝ փորձագետն ընդգծեց, որ քսան տարվա ընթացքում ձևավորվել էր հետևյալ ֆորմատը. ««Ինչ է թե Հայաստանի ղեկավարը Ղարաբաղից է, ապա նա կարող է բանակցություններ վարել նույն Հայաստանի և Արցախի անունից»: Նիկոլ Փաշինյանը հենց սրա հետ կապված արեց շատ կարևոր հայտարարություններ՝ առաջ բերելով ընդհանրապես մանդատի հարցը»:

Նշենք, որ Ն. Փաշինյանը մի քանի անգամ շեշտել է, որ Արցախի անունից պետք է խոսի Արցախի իշխանությունը:

«Բայց հարց է՝ ներկայանալով և մնալով որպես տարածաշրջանում միակ և վերջին բռնապետություն՝ Ադրբեջանն արդյոք կարո՞ղ է այդ մանդատի առկայության դեպքում նույն հարթության վրա հանդես գալ: Այդ մանդատն Ադրբեջանում ձեռք է բերվել միանգամայն այլ ընթացակարգերով, որոնք կապ չունեն եվրոպական ստանդարտների հետ, կապ չունեն Ադրբեջանի ստանձնած միջազգային պարտավորությունների հետ: Հետևապես, այստեղ խնդիր է առաջանում: Խնդիրն այն է, որ մինչև Արցախի հարցի լուծմանը ձեռնամուխ լինելը պետք է լուծել նախ Ադրբեջանի հարցը: Այսինքն, այդ միակ և վերջին բռնապետության հարցը: Բռնապետություն, որն իր ներքին ամրության համար կենսականորեն հայ թշնամու կերպարի անհրաժեշտությունն ունի»,–ասաց նա՝ միաժամանակ կարևորելով հայաստանյան իշխանությունների լեգիտիմությունը, ինչպես նաև այն, որ Հայաստանն ընդհանրապես թշնամու կերպարի կարիք չունի:

 

ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ