Չեմ կարծում, որ Եվրոպա գազի տարանցման համար Իրանը նոր գազատար կառուցի. փորձագետ

Past.am

Իրանից Հայաստան ներմուծվող գազի ծավալների ավելացման մասին խոսելիս կարևոր է հասկանալ, որ այստեղ խոսքը ոչ թե իրանական գազի ՝ հայաստանյան սպառողին հասցնելու մասին է, այլ 2006-07 թթ-ից արդեն գոյություն ունեցող բարտերային ծավալների ավելացման։ Էներգետիկ անվտանգության ոլորտի փորձագետ Վահե Հայաստանում առկա է էլեկտարէներգետիկ հզորությունների ավելցուկ և միայն էլեկտրաէներգիան արտահանելով՝ մասնավորապես դեպի Իրան և Վրաստան, Հայաստանը կկարողանա բարձրացնել էներգետիկ անվտանգության մակարդակը։ «Սա լիովին տեղավորվում է Հայաստանի էներգետիկ շահի տրամաբանության շրջանակներում։ Ընդ որում՝ հաշվի առնելով սահմանին այս տարվա ռուսական գազի գնի բարձրացումը՝ իրանական և ռուսական գազը գնային տեսանկյունից հավասարվել են»,-նշեց նա՝ հավելելով, որ Հայաստան իրանական գազի ներկրման ծավալների ավելացման մեծ ներուժ կա, քանի որ գազամուղի թողունակությունը կազմում է 2.3 մլրդ խմ տարեկան, մինչդեռ այսօր օգտագործվում է դրա միայն 15 -20 տոկոսը։ «Չնայած երկրում առկա է գազի սպառման ծավալների որոշակի անկում, բայց պետք է հաշվի առնել, որ պայմանագիր է կնքվել իտալական «Ռենկո» ընկերության հետ, որով նախատեսվում է 250 մգվտ հզորության Երևանի ՋԷԿ-ի նոր էներգաբլոկի կառուցում։ Այսինքն, մոտ հեռանկարում մենք լրացուցիչ գազի ծավալի անհրաժեշտություն ենք ունենալու»,-նշեց Դավթյանը։ Անդրադառնալով իրանական գազի Եվրոպա տարանցման հնարավորությունը, նա նշեց, որ այս առումով որոշակի թերահավատություն ունի, որովհետև իրանական գազը Հայաստանի տարածքով Եվրոպա հասցնելու համար անհրաժեշտ է նախ այդ գազը հասցնել գոնե հայ-վրացական սահման, մինչդեռ դա առայժմ անհնար է ՝ հաշվի առնելով մեր ենթակառուցվածքային առանձնահատկությունները։ «Իրան-Հայաստան գազամուղը, որով պետք է այդ մատակարարումն իրականացվի՝ ավարտվում է Արարատի մարզում, դրա մասին, չգիտես ինչու, շատերը մոռանում են և միանգամից իրականան գազը հասցնում են Եվրոպական շուկա։ Առհասարակ, մեր գազատրանսպորտային համակարգն այսօր տարանցիկային չէ։ Պետք է նոր գազատար կառուցել՝ այդ գործառույթն իրականացնելու համար, ինչը ելնելով պատժամիջոցների կիրառման հետևանքով Իրանում առկա որոշակի ֆինանսական խնդիրների՝ չեմ կարծում, որ Իրանը կյանքի կկոչի։ Առհասարակ, նմանատիպ նախագծեր հիմնականում նախագծվում են արտահանող երկրի նախաձեռնությամբ, ոչ թե տարանցիկ երկրի կողմից»,-ասաց էներգետիկ փորձագետը՝ հավելելով, որ այս տեսանկյունից, նախ պետք է հարցի տեխնիկական կողմը լուծել, ապա խոսել դրա քաղաքական և աշխարհաքաղաքական բաղադրիչի մասին։ Ինչ վերաբերում է Վրաստան արտահանմանը, ապա այստեղ ևս տեխնիկական սահմանափակումներ կան, սակայն առկա է տարանցման սվոպային տարբերակ։ Այս տարբերակը ենթադրում է, որ այն գազը, որը պետք է Ռուսաստանից գա Հայաստան, դրա մի մասը, օրինակ 10 տոկոսը մնում է Վրաստանում, իսկ Հայաստանում առաջացած պակասուրդը լրացվում է իրանական գազամուղի միջոցով։ Այս տարբերակը նոր չէ , դեռ 2016 թ-ին եռակողմ սվոփային համաձայնագիր է կնքվել Հայաստանի, Իրանի և Վրաստանի կառավարությունների միջև։ Սակայն պաշտոնական Թբիլիսին վերջին պահին հայտարարեց, որ վրացական տնտեսությանը լիովին բավարարում է Ադրբեջանից ներմուծված գազը և լրացուցիչ գազի անհրաժեշտություն չկա։ «Վրասանում այսօր սպառվում է տարեկան մոտ 6 մլն խմ գազ։ Ակնկալվում է, որ այս ծավալները 2020 թ-ին 2 մլն խմ- ով կավելանա, հետևաբար ակնկալվում է, որ որոշակի շուկա կբացվի, ինչը հնարավոր է լրացնել հենց սվոփային տարբերակով»,-նշեց փորձագետը։