Yerevan, 04.October.2026,
00
:
00
BREAKING


Ինչպես բուժել միզուղիների վարակները բնական միջոցներով

LIFE

Երիկամների բորբոքային հիվանդությունները կոչվում են նեֆրիտներ (հունարեն երիկամ բառից): Երիկամաբորբերից է պիելոնեֆրիտը, որի դեպքում ախտահարվում է երիկամների ավազանը. այն կարող է ախտահարել և՛ մեկ, և՛ միաժամանակ երկու երիկամը:

Պիելոնեֆրիտը միայն կանանց հիվանդություն չէ, սակայն փաստ է, որ դրանով կանայք ավելի հաճախ են հիվանդանում, քան տղամարդիկ: Այս «խտրականության» պատճառը տղամարդկանց միզուղիների երկարությունն է, ինչի շնորհիվ մանրէները մինչև միզապարկ հասնելը «երկար» ու դժվարին ճանապարհ են կտրում: Բացի այս տարբերությունից, կանանց միզասեռական համակարգն այնպիսին է, որ սեռական օրգաններից վարակը հեշտությամբ կարող է ընկնել միզուղի: Երբեք չպետք է մոռանալ, որ քրոնիկական բնույթ ստացած հիվանդությունը բուժելը բարդ է, երբեմն էլ լրիվ բուժումը դառնում է անհնար:

Հիվանդությունը կարող է ընթանալ սուր կամ քրոնիկական ձևերով: Այս հիվանդությունը հաճախ հարուցվում է աղիքային ցուպիկներով. էնթերոկոկ, ստաֆիլակոկ, ստրեպտակոկ: Պիելոնեֆրիտի զարգացումը մեծապես պայմանավորված է օրգանիզմի ընդհանուր վիճակով, պաշտպանական ֆունկցիաների որակներով: Վարակը երիկամ է թափանցում ներքին միզուղիների ու միզածորանի պատերից, արյան, ավիշի միջոցով:

Հիվանդության զարգացման մեջ մեծ նշանակություն ունի երիկամներում մեզի կանգն ու արյունատար անոթների ու ավիշի հոսքի խանգարումը: Հիվանդությունը կարող է սկսվել սուր ցավով, ջերմության բարձրացումով (մինչև 40 աստիճան), դողով, առատ քրտնարտադրությամբ, կողողնաշարային անկյան մոտ կտրուկ ցավով, ընդհանուր թուլությամբ, ծարավի զգացումով, միզարտադրության խանգարումով, մեզի մեջ թարախի առկայությամբ, գլխացավով, սրտխառնուքով, իսկ փսխումը խոսում է օրգանիզմում աճող թունավորման մասին:

Քրոնիկական պիելոնեֆրիտը կարող է չբուժված կամ վատ բուժված սուր պիելոնեֆրիտի հետևանք լինել: Այն սկզբում կարող է ընթանալ առանց սուր դրսևորումների: Հիվանդների մեծ մասի մոտ այն ի հայտ է գալիս մանկական տարիքում, հաճախ` աղջիկների մոտ: Հիվանդների 1/3-ի մոտ հետազոտության ժամանակ անմիջապես դժվար է նկատել տվյալ հիվանդությունը հաստատող ախտանշաններ: Երբեմն միայն սրացումների ժամանակ առաջացած անբացատրելի դողն է վկայում տվյալ հիվանդության մասին: Միակողմանի քրոնիկական պիելոնեֆրիտին բնորոշ են գոտկատեղի ախտահարված երիկամի կողմում բութ, մշտական ցավը: Հիվանդների մեծ մասի մոտ միզարտադրության խանգարումներ չեն դիտվում, իսկ սրացումների ժամանակ էլ ջերմության բարձրացումը պարտադիր ախտանշան չէ: Մեզում լեյկոցիտների քանակը մեծանում է:

Պիելոնեֆրիտի ժամանակ առաջարկվող սննդակարգ. ձավարեղեն, մակարոնեղեն: Կտրականապես արգելվում են ապխտած մթերքները, ընդեղենը, ծաղկակաղամբը, բազուկն ու սպանախը: Ժամանակավորապես հրաժարվեք հազարից, սոխից, սխտորից մանանեխից ու ծովաբողկից: Նախընտրելի են աղացած, կտրատած, փափկության աստիճան եփած մթերքներն ու խյուսերը:

Երեխաների մոտ պիելոնեֆրիտի ժամանակ ջերմությունը կարող է շատ բարձր լինել, որն իջեցնելը նույնպես դժվարին խնդիր է: Հիվանդության ժամանակ կարող է փորացավեր լինեն, հաճախակի ու ցավոտ միզարտադրություն, ախորժակի անկում, փսխում, անքնություն, չդադարող անհանգստություն: Հղիների մոտ նույնպես հաճախակի են պիելոնեֆրիտի դեպքերը, ինչը պայմանավորված է օրգանիզմի կենսական ուժերի ու ընդհանրապես իմունիտետի անկմամբ:

Ցիստիտ

Ցիստիտը միզապարկի բորբոքում է: Այն բավականին տարածված հիվանդություն է և պատահում է բոլոր տարիքներում: Այն ևս պիելոնեֆրիտի պես ավելի հաճախ հանդիպում է կանանց, առավելապես` տարեցների մոտ, որ դարձյալ պայմանավորված է կանանց միզասեռական համակարգի անատոմիական հատկություններով: Բանն այն է, որ կանանց միզուղիները բավականին կարճ են, միզածորանը ` բավականին լայն, հեշտոցն ու ուղիղ աղիքն էլ հարևանությամբ են:

Ցիստիտի առաջացմանը նպաստում են միզածորանից միզահեռացման խանգարումները, դեֆլորացիան, ծննդաբերությունը, սեռական օրգանների բորբոքումը, սառեցումը, փորկապությունը, միզածորանի լորձաթաղանթը գրգռող մթերքի օգտագործումը: Շատ կարևոր է օրգանիզմի դիմադրողականության բարձրացումը: Կանանց մոտ միզուղիների ախտահարումը կապված է սեռական կյանքի հետ (հիգիենայի պահպանումը, ինչպես նաև միզապարկի դատարկումը մինչ- և հետսեռական հարաբերությունների ժամանակ նվազեցնում են վարակի մուտքի հավանականությունը): Իսկ տղամարդկանց մոտ այն կարող է առաջագեղձի (սուր և քրոնիկական պրոստատիտ), միզուղիների նեղացման, քարերի, միզափամփուշտի տուբերկուլոզի հետևանք լինել, որոնք համարվում են երկրորդային հիվանդություններ, այսինքն` միզափամփուշտի մեկ այլ հիվանդության հետևանք:

Ինչպե՞ս պետք է բուժել ցիստիտը, որ այն չվերածվի քրոնիկականի: Երբեմն բավարարվում ենք մի քանի դեղահաբով, իսկ հաջորդ օրը` դարձ ի շրջանս յուր:

Հիվանդության հիմնական դրսևորումներն են` այրոցի զգացումը , հաճախամիզությունը կամ էլ մեզի բացակայությունը: Բորբոքումը կարող է գոտկատեղի ցավերի, ջերմության բարձրացման և որովայնի ներքին հատվածի ցավի պատճառ դառնալ: Մեզի մեջ կարող են արյան հետքեր լինել: Երեխաների մոտ միզափամփուշտի բորբոքման դեպքում կարևոր դեր ունեն միզուղիների զարգացման անոմալիաները, դրանց նեղացումը: Ի դեպ, հնարավոր է, որ վարակը միզափամփուշտ անցնի արյան միջոցով:

Բորբոքումը կարող է միանգամից կամ էլ աստիճանաբար զարգանալ: Այն սկսվում է միզահեռացման ժամանակ անհանգստության , այրոցի, քորի զգացումով: Տհաճության զգացումը ցայլքի շրջանում կարող է մնալ միզահեռացումից հետո էլ: Միզարտադրությունը կարող է դառնալ հաճախակի ու ու ցավոտ, իսկ մեզի քանակը` հետզհետե նվազել: Վերջում մեզի մեջ արյան հետքեր են նկատվում: Սուր ցիստիտի ժամանակ կարող է ակամա միզարտադրություն լինել, ջերմությունը մնում է սովորական, հազվադեպ` բարձր: Վերջինս խոսում է այն մասին, որ վարակը տարածվում է միզածորանից դուրս, հաճախ` վերին միզուղիներ: Սուր ցիստիտի ժամանակ մեզում լեյկոցիտների ու էրիթրոցիտների քանակը մեծանում է: Եթե ցիստիտը չբուժվի, ապա վարակը կարող է տեղափոխվել մեկ կամ երկու երիկամ, հետևանքը` նեֆրիտի զարգացում, որն էլ իր հերթին կարող է ուրեմիական թունավորում առաջացնել:

Պատճառները. միզուղիների վարակները հաճախ զարգանում են մեզի հոսքին խանգարող խոչընդոտների հետևանքով: Դրանք կարող են լինել ի ծնե, օրինակ` նեղ միզուղիներ: Որոշ կանանց մոտ ծննդաբերությունից հետո մեզի հոսքի խանգարումներ են առաջանում: Երբ միզափամփուշտում տեղի է ունենում մեզի կանգ, օրգանիզմում առկա մանրէները սկսում են բազմանալ և բորբոքում է սկսվում: Նպատակային է կոմբինացված` սուլֆանիլամիդային ու հակաբիոտիկային դեղորայքով բուժումը: Երբեմն վարակը վերականգնվում է և հիվանդությունը երկար ընթացք է ունենում, կարող է նույնիսկ ամիսներ տևել: Իսկ եթե պատճառը օրգանական ձևախախտման հետ է կապված, ապա սովորաբար առաջարկվում է վիրաբուժական միջամտություն: Շագանակագեղձի ադենոման, ինչպես նաև միզաքարային հիվանդությունները նույնպես կարող են քրոնիկական ցիստիտի պատճառ դառնալ: Այս հիվանդությունների դեմ կարելի է արդյունավետ պայքարել ժողովրդական փորձված միջոցներով.

– 3 լիտր կաթը եռացնել, ապա թասի մեջ լցնել դրա մի մասն ու հնարավորինս տաք ժամանակ ոտքերն իջեցնել դրա մեջ, ապա կամաց-կամաց,որպեսզի ոտքերը չայրվեն, ավելացնել մնացածը: Այդ ողջ ընթացքում ծածկվել տաք ծածկոցով: Երբ կաթը սառչի, դնել սառնարանը` կրկին օգտագործելու համար: 3-4 անգամը բավարար է ցիստիտային երևույթները թեթևացնելու համար:

-2 կարմիր աղյուս վերցնել ու կրակի վրա տաքացնել, ապա դնել դատարկ մետաղական դույլի մեջ: Դույլի եզրերին շոր գցել ու նստել վրան: Իրանի ներքևի հատվածն անհրաժեշտ է փաթաթել բրդյա ծածկոցով: Հարկավոր է դույլի վրա նստել այնքան ժամանակ, քանի դեռ աղյուսը տաք է: Դրանից հետո հարկավոր է ներքնաշոր հագնել ու անմիջապես անկողին մտնել:

-Ամեն օր խմել երկտուն եղինջի թուրմ: Դա ոչ միայն լավացնում է երիկամների աշխատանքը, այլև վարակի հարուցիչները «լվանալով» դուրս է բերում օրգանիզմից:

-Մաղադանոսի մեկ թեյի գդալ սերմը հավանգում ծեծել, ապա մեկ բաժակ եռացրած ջրով եփել, թողնել 2 ժամ, սառեցնել, քամել ու խմել մեկ բաժակը մեկ օրվա ընթացքում:

-Սուր ցիստիտի ժամանակ պետք է դադարեցնել կոշտ սնունդ ընդունելը: Բարձր ջերմության դեպքում նույնպես հարկավոր է միայն ջուր խմել: Հրաշալի միզամուղ է վարունգի հյութը: Հարկավոր է խմել օրական երեք անգամ` մեկական բաժակ` մեկ թեյի գդալ մեղրի ու կիտրոնի հյութի հետ: Խուսափեք ռաֆինացված ածխաջրերից ու աղերից: Հարկավոր է խմել շատ հեղուկ` տաք վիճակում: Եթե փորկապություն ունեք, ուրեմն չի կարելի օգտագործել շատ թուլացնող միջոցներ, ասենք` գերչակի յուղ: Դրա փոխարեն կարելի է օգտագործել սև սալոր, մածուն, հում կաթ, խորոված խնձոր, գազարի հյութ, թթու կաղամբ, վուշի սերմերի եփուկ:

-Դեղատնային երիցուկի մեկ ճաշի գդալ չոր ծաղիկների վրա լցնել 1 բաժակ եռացրած ջուր: Ընդունել մեկական ճաշի գդալ` օրական 3 անգամ ինչպես պիելոնեֆրիտի, այնպես էլ ցիստիտի դեպքում:

-Գազարը քերել և 3 ճաշի գդալի վրա ավելացնել 3 բաժակ եռացրած ջուր, խմել մեկական բաժակ` օրը երեք անգամ, տաք վիճակում:

Ucom Becomes an Official Partner of the Armenia-UK Business Forum 2026Ucom Sales and Service Center at 20/52 Erebuni Reopens After Renovation Unibank Joins the Armenian Solar Energy AssociationThe Widely Discussed Dvin Crown Project. A New Visibility Platform for Brands Has Emerged in the Heart of YerevanAmeriabank named Most Innovative Digital Bank in Armenia, alongside 9 Global Finance Digital Banking AwardsUnibank and Picsart Academy Host Kids Day for ChildrenUnibank Issues AMD and USD Bonds with Annual Coupon Rates of 10.3% and 6%Artur Hovhannisyan and the Ambassador of Bulgaria to Armenia discussed a number of programs of mutual interest to Armenia and Bulgaria A new and fantastic story was born in the heart of Yerevan—the spirit of the old city at Hayasa Hotel Old YerevanConverse Bank is Lead Sponsor of the BACEE International Banking Conference Ralph Yirikian on the Cost of Digital Transformation at the 13th Regional HR Conference You Can Now Pay with Idram on Glovo: The Long-Awaited Partnership Is Now a RealityRate.Trading: Currency Exchange on a New Digital PlatformIdram's "City of Good Deeds": From Teamwork to Real Charitable Projects Ucom and FAST Bring Together Artificial Intelligence and Green Innovation From Car Selection to Purchase – All in One Place: Ameriabank to Present its Myar.am Platform and Special Offers at Armenian Auto Show IDBank and the “Dekavva Fund” Stand with People from Artsakh Ucom Supports AI-Powered Camera Installation for Nature Conservation Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice Ucom Fellowship Participants Meet Ralph Yirikian at UcomUnibank Becomes Title Sponsor of Alashkert Football ClubSergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invite Young Pianists to Apply for the Prestigious Lang Lang Young Scholars ProgramUnibank Call Center Now Available 24/7 on Weekdays Ralph Yirikian Discusses the Challenges of Modern Leadership with Leadership School ParticipantsUnibank Becomes Lead Sponsor of AGBU’s Global Run in Support of Camp NairiUnibank’s Renamed “Tumanyan” Branch Opens at a New LocationUcom Continues Large-Scale Network Modernization, Expanding 5G Coverage and Enhancing Connectivity EBRD’s AMD-denominated bonds listed on AMX; Converse Bank acted as underwriterBecome a Unibank shareholder and acquire perpetual bonds with a 13.25% yieldThe Unprecedented Educational Summer of the 'Armenian Virtuosos'All Armflix Content Is Once Again Available on UplayHayk Melikyan Opens the 5th Festival of Armenian Culture in KatowiceHarutyun Harutyunyan: “The Government Has No Intention of Applying for EU Membership and Adopted the Law to Prevent a Referendum”Ucom Supports Coca-Cola Fest 2026 “Orran” Students Start the New Academic Year with Support from “The Power of One Dram”It is with deep awareness of the seriousness of this supposition as well as concern that we pose the question of the above headline“Armenian Virtuosos” Scholarship Recipients Take the Stage at the 4th International Festival of Youth Orchestras of the WorldUnibank Launches a New Promotion "U-Teenager": Grand Prize — a Summer Course at One of the Top Universities AbroadSEROOND Begins: Armenia’s First Authored School Model Based on Whole-Child Development, Enabled by AI"Unisport" Advances to the Main Round of the UEFA Futsal Champions League Cybersecurity Course Graduates Take Part in Ucom’s “Junior Academy” ProgramUcom Introduces Green Tariff Plans, Turning Everyday Connectivity into Environmental Impact Ucom Launches “Unity Back to School” Special Offer for the New School YearUcom’s Sales and Service Center Reopens at 7 Sayat-Nova Street in Gyumri "Unisport" Competes in the UEFA Futsal Champions LeagueAram Barseghyan Appointed CEO of Team Telecom Armenia, Hayk Yesayan to Lead Team GroupLetter of Congratulations to His Holiness Karekin II on His 75th Birthday “Side by Side” Program for Artsakh Families in the Sevan Community: IDBankArega Hovsepyan is our candidate for Chair of the Committee on European IntegrationThe Final Round of the Junius Tournament Has Begun