Գերձայնային արագություն զարգացնող «սարքը»՝ սովորական մտրակ
ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐՄենք գիտենք, որ...
Մարդու կողմից հայտնագործված գերձայնային արագություն զարգացնող (ձայնային պատնեշը հաղթահարող) առաջին սարքը ստեղծվել է միայն 19-րդ դարում. դա կա՛մ ինքնաթիռն է, կա՛մ էլ փամփուշտը:
Իրականում այդպես չէ:
Գերձայնային արագություն զարգացնող (ձայնային պատնեշը հաղթահարող) առաջին սարքը ստեղծվել է մոտավորապես 7000 տարի առաջ Չինաստանում: Դա սովորական մտրակն է: Մտրակը փայտե կոթի վրա ամրացված կաշվի կամ հյուսված կաշեփոկերի շերտ է՝ նախատեսված մարդկանց և կենդանիներին (առաջին հերթին՝ ձիուն) հարվածելու համար: Ի սկզբանե մտրակներ պատրաստվել են միայն կաշվից, հետագայում այդ նպատակի համար սկսել են օգտագործել նաև հյուսված ամուր ու հաստ թելեր կամ այլ նյութեր: Մտրակով հարվածելիս, երբ ձեռքը կտրուկ շարժում է կատարում, մտրակի կոթի մոտ առաջանում է ալիք՝ աղեղ, որը արագորեն տարածվում է մտրակի ամբողջ երկարությամբ: Քանի որ մտրակը աստիճանաբար նեղանում է, ստացվում է այնպես, որ առաջացած ալիքը անընդհատ արագացում է ստանում, ընդ որում՝ այդ ալիքի արագությունը մտրակի ծայրին արդեն համարյա տասն անգամ արագ է լինում նախնական արագությունից և կարող է կազմել 1194 կիլոմետր /ժամ և ավելի արագություն (ձայնի արագությունը 1191,6 կիլոմետր /ժամ է): Մտրակի թափահարման վերջում լսվում է բնորոշ ճտտոց: Թվում է, թե սա արդյունք է մտրակի և մտրակահարվող մակերեսի (օրինակ՝ մարդու կամ ձիու մաշկի) շփման: Իրականում այս ճտտոցը առաջանում է հարվածի վերջում մտրակի երկարությամբ առաջացած ալիքի ձայնային պատնեշը հաղթահարելու ժամանակ: Այս ամենը պարզ է դարձել միայն 1929 թվականին, երբ սկսվեց օգտագործվել դանդաղեցված լուսանկարահանում:
Մտրակը հին աշխարհում սիմվոլիկ նշանակություն է ունեցել: Այն խորհրդանշել է իշխանություն, կառավարում, պատժում: Մտրակը նույնացվել է անասնապահության հետ, իսկ գավազանը՝ հողագործության: Սա համարվել է տղամարդկայնության, նրա պտղատվության սկիզբ: Եթե մարդը չէր կարողանում հղիացնել կնոջը, նրան մտրակում էին: Համարվել է նաև, որ այն պտղատու է դարձնում նաև կանանց, օրինակ՝ Հռոմում նորահարսին մի քանի անգամ հարվածում էին մտրակով: Ոմանք մտրակում էին անգամ պտղատու ծառերը, որ բերքը առատ լինի: Քրիստոնեության մեջ ևս մտրակը ձեռք է բերել սիմվոլիկ նշանակություն, բայց արդեն որպես ինքնախարազանման, ինքնամաքրման գործիք:
Մտրակահարումը, որպես պատժի միջոց, տարածված է եղել բոլոր ժողովուրդների մեջ և օգտագործվել է մինչև 19-րդ դարը: Ընդ որում, կախված կատարած հանցանքից, նշանակվել են մտրակահարման տարբեր թվեր՝ մի քանի հարվածից մինչև հարյուրավորներ: Ռուսաստանում մտրակահարումը, որպես պատժի ձև,արգելել է Ալեքսանդր Առաջինը, քանի որ, ըստ նրա, սա շատ անմարդկային պատժի ձև է:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը
Idram and Weixin Pay (WeChat Pay) Launch Strategic Partnership in Armenia
The Winners of the Third Round of the Junius Competition Have Been Announced
What to gift men on January 28: Idram&IDBank
Idram Conducted a Financial Literacy Class for Roboton Participants
Regarding Payments for Viva Armenia Services via Idram
Vahe Hakobyan Is a Political Prisoner: Past.am
Up to 2% Cashback with IDBank Mastercard and ARCA Card
Up to 2% cashback, free Mastercard and free ArCa card when you join IDSalary
AraratBank Sums Up “You Choose the Destination” Campaign Implemented in Partnership with Mastercard
Book by March 31 and get 15% off your FINTECH360 ticket
Ucom Launches Fixed Network Services in Zovuni
The FINTECH360 conference will be held in Yerevan from April 27 to 29
AraratBank Partners as General Sponsor of 4090 Charity Foundation's Five-Year Milestone Event
AraratBank Takes the Lead in Brand PR Performance 
Unforgettable Moments and a Profitable Offer at Myler. Idram&IDBank
Idram Summarizes 2025
The Power of One Dram Donates 5,788,105 AMD to the City of Smile Charity Foundation
Converse Bank Successfully Completes Globbing Bond Placement
Why the Pressure on Vahe Hakobyan Continues
Ucom Introduces Hecttor AI to Improve Call Center Communications
The Armenian Apostolic Church: Refutation of a False Premise
Vahe Hakobyan Is Being Politically Persecuted
Idram employees are the Secret Santa Claus for the students of the Orran Day Care Center
AraratBank Donates AMD 8 million to the Reconstruction of the Spandaryan Canal
Unibank Launches Gift Cards
New Education Platforms through Cooperation between AraratBank and Aren Mehrabyan Foundation
Tech Innovator and Winemaker Adam Kablanian Joins the Board of Trustees of the “Music for Future” Foundation
Ucom Reopens Sales and Service Center on Tigran Mets Avenue 
AraratBank Receives Visa Trusted Partnership Award 2025 
Secret Santa at idplus: Anonymous Gift Cards
We condemn the unlawful actions by Armenia’s Gov. against the Armenian Apostolic Church. Jan Figel
Free Style issues Armenia’s first corporate bonds in the fashion retail sector, placed by Cube Invest
Unibank Completed the Placement of Its Third Issuance of Perpetual Bonds
Scholarship for 100 Artsakh Students as Part of IDBank’s “Side by Side” Program
The results of the second Junius financial literacy competition have been summarized
From idea to implementation: Ameriabank Presents the Programs Implemented under My Ameria, My Armenia CSR Campaign
Ucom and SunChild Launch the “Smart Birdwatching” Educational Program
AraratBank Supports Digitization of "Karin" Scientific Center Archive
Welcome to the ID booth: Big Christmas Market
Widest 5G Coverage, the Launch of the Uplay Platform, and the Integration of Cerillion: Ucom Summarizes 2025
Ucom and Armflix Present “13 Seconds” at KinoPark
How to Choose a Career Path and What Skills are Considered Crucial: AraratBank on the GoTeach Platform
Unibank Issues a New Tranche of Perpetual Bonds with 13.75% Coupon
Unibank Became a Member of BAFT
The December beneficiary of “The Power of One Dram” initiative is the “City of Smile” Foundation
EBRD lends US$ 40 million to Acba bank for youth-led firms in Armenia
Heading Into 2026 at Ucom Speed։ New Year Offers Are Now Live
Bvik and Idram Standing by Young Readers
IDBank participated in the conference dedicated to the 10th anniversary of the Armenian Institute of Directors
AxelMondrian Wins Three Major International Awards for Branding, PR and Film Production in 2025 
