Yerevan, 14.September.2026,
00
:
00
BREAKING


Ինչպե՞ս անել, որ հուշարձանի տարածքը չվերածվի արոտավայրի

SOCIETY

Երևանից ոչ հեռու՝ Զովունի գյուղի մոտ գտնվող «Կարմիր բերդ» հնավայրը թերևս քչերին է հայտնի: Այստեղ առաջին պեղումները կատարվել են 1896 թվականին: «Փաստի» ընթերցողներից մեկն ահազանգել էր, որ ամրոցի տարածքն անխնամ է, բնակիչները կենդանիներին արածեցնում են հնավայրի տարածքում, նաև կա կուտակված աղբ:


Տեղեկությունները ճշտելու համար զանգահարեցինք Զովունի համայնքի ղեկավարի ժամանակավոր պաշտոնակատար Արշակ Պետրոսյանին: «Փաստի» հետ զրույցում Պետրոսյանը նշեց. «Ձեր ասածը չափազանցություն է: Երբեմն պատահում է, որ կենդանիներին արածեցնում են, բայց անմխիթար վիճակ չէ: Բացի դա, հիմնական խնդիրները բերդի բուն տարածքում չեն, այլ հարակից հատվածում. մինչև ամրոց հասնելը մոտավորապես 50 մետր հեռավորության վրա կան բնակելի հատվածներ, գոմ, նաև կա կուտակված աղբ: Դեպի «Կարմիր բերդի» տարածք որևէ մուտք չկա, հնավայրի տարածքը մաքուր է», - ասում է Պետրոսյանը՝ հավելելով, որ համայնքապետարանը պարբերաբար շաբաթօրյակներ է կազմակերպում և մաքրում տարածքը:

Հետաքրքրվում ենք՝ իսկ ամրոց զբոսաշրջիկներ այցելո՞ւմ են: Արշակ Պետրոսյանը բացասական պատասխան է տալիս: «Այստեղ երբեք զբոսաշրջիկներ չեն գալիս: Կարող է պատահի տարին մեկ անգամ տեղացիների մի փոքրիկ խումբ գա հնավայր, բայց միայն այսքանը: Այն լայն հանրությանը ներկայացված չէ որպես պատմշակութային կոթող», - ընդգծում է մեր զրուցակիցը:

«Պատմամշակութային արգելոց-թանգարանների և պատմական միջավայրի պահպանության ծառայություն» ՊՈԱԿ-ին ևս դիմել ենք «Կարմիր բերդին» վերաբերող որոշակի հարցադրումներով, մասնավորապես հնավայրի ներկա վիճակի, խնդիրների մասին:

««Կարմիր բերդ» ամրոցը թվագրվում է Քրիստոսի ծննդից առաջ երկրորդ հազարամյակով մինչև միջնադար: Ներկա դրությամբ՝ հուշարձանի պարիսպը կիսափլված վիճակում է: Պահպանված է ժայռապատկերների մի մասը, սեպագիր արձանագրությունը: Հուշարձանը նորմալ վիճակում է, համենայն դեպս՝ այն ընդգրկված չէ առանձնապես վտանգված կամ վտանգված հուշարձանների ցանկում: Այս երկու ցանկում ընդգրկվում և հետագայում լիազոր մարմնին ներկայացվում են այն հուշարձանները, որոնց վտանգվածության աստիճանը հուշարձանների մեր պահապաններն արձանագրում են այցերի ընթացքում: Հուշարձանի տարածքը ցանկապատված չէ, այն բավականին մեծ է և, ցավոք, հնարավոր է, որ կենդանիներն արածեն այս տարածքում: Այստեղ խնդիրը գյուղացիներինն է: Կարծում եմ, որ մարդկանց իրավագիտակցությունը պետք է լինի այն աստիճանի, որ հուշարձանի տարածքը չդառնա արոտավայր, այսինքն՝ մոտակա բնակավայրի բնակիչներն իրենք հասկանան, որ մշակութային ժառանգությունը շատ ավելի կարևոր է, և պետք չի դարձնել արոտավայր», «Փաստի» հետ զրույցում տեղեկացնում է ՊՈԱԿ-ի լրատվության և հասարակայնության հետ կապերի բաժնի վարիչ Մարինե Ավանեսյանը՝ նշելով, որ բարձրադիր վայրերում գտնվող հուշարձանների տարածքներում անասուններին արածեցնելու դեպքեր նախկինում էլ եղել են նաև այլ մարզերում:

«Կոտայքի մարզային ծառայության հուշարձանների մեր պահապանները ունեն շրջայցերի համար սահմանված գրաֆիկ, ըստ որի՝ իրենք այցելում են իրենց ամրակցված հուշարձանների տարածքներ:

Կոնկրետ այս հուշարձանի տարածքում եղել են մի քանի օր առաջ: Իրավախախտում չեն արձանագրել: Մի նկատառում են ներկայացրել համայնքի ղեկավարին՝ զգուշացնել գյուղացիներին, որ հուշարձանի մոտակայքով հոսող Հրազդան գետում աղբ չթափեն: Ամրոցի տարածքում առկա է ցուցանակի բացակայության խնդիր, ընդ որում՝ ոչ միայն այս հուշարձանի տարածքում: Այս պահին ՊՈԱԿ-ում գնման գործընթաց է իրականացվում, ինչից հետո, ըստ մարզերի, հուշարձանների տարածքներում ցուցանակների տեղադրում կկազմակերպվի», նշում է Ավանեսյանը:

Ընդգծում ենք՝ ամեն դեպքում առավել նպատակահարմար չէ՞ պարսպապատել հուշարձանի տարածքը, քան հույս դնել բնակիչների բարեխղճության վրա: «Ցանկապատը լավագույն տարբերակն է, որ հուշարձանը պաշտպանված լինի: Սակայն խնդիր ունենք ոչ միայն այդ հուշարձանի, այլ և բարձրադիր վայրերում գտնվող շատ այլ հուշարձանների տարածքների հետ: Սա խնդիր է, որը, կարծում եմ, հետագայում լուծում կստանա», - հավելում է մեր զրուցակիցը՝ շեշտելով, որ հուշարձանների պահապանները պատասխանատու չեն հնավայրերի տարածքների մաքրման համար, սակայն դա ևս իրականացվում է: «Սանմաքրման համար պատասխանատու են համայնքների ղեկավարները: Մենք իրականացնում ենք հուշարձանների պահպանությունը», - եզրափակում է Մարինե Ավանեսյանը:

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ

Unibank Becomes Lead Sponsor of AGBU’s Global Run in Support of Camp NairiUnibank’s Renamed “Tumanyan” Branch Opens at a New LocationUcom Continues Large-Scale Network Modernization, Expanding 5G Coverage and Enhancing Connectivity EBRD’s AMD-denominated bonds listed on AMX; Converse Bank acted as underwriterBecome a Unibank shareholder and acquire perpetual bonds with a 13.25% yieldThe Unprecedented Educational Summer of the 'Armenian Virtuosos'All Armflix Content Is Once Again Available on UplayHayk Melikyan Opens the 5th Festival of Armenian Culture in KatowiceHarutyun Harutyunyan: “The Government Has No Intention of Applying for EU Membership and Adopted the Law to Prevent a Referendum”Ucom Supports Coca-Cola Fest 2026 “Orran” Students Start the New Academic Year with Support from “The Power of One Dram”It is with deep awareness of the seriousness of this supposition as well as concern that we pose the question of the above headline“Armenian Virtuosos” Scholarship Recipients Take the Stage at the 4th International Festival of Youth Orchestras of the WorldUnibank Launches a New Promotion "U-Teenager": Grand Prize — a Summer Course at One of the Top Universities AbroadSEROOND Begins: Armenia’s First Authored School Model Based on Whole-Child Development, Enabled by AI"Unisport" Advances to the Main Round of the UEFA Futsal Champions League Cybersecurity Course Graduates Take Part in Ucom’s “Junior Academy” ProgramUcom Introduces Green Tariff Plans, Turning Everyday Connectivity into Environmental Impact Ucom Launches “Unity Back to School” Special Offer for the New School YearUcom’s Sales and Service Center Reopens at 7 Sayat-Nova Street in Gyumri "Unisport" Competes in the UEFA Futsal Champions LeagueAram Barseghyan Appointed CEO of Team Telecom Armenia, Hayk Yesayan to Lead Team GroupLetter of Congratulations to His Holiness Karekin II on His 75th Birthday “Side by Side” Program for Artsakh Families in the Sevan Community: IDBankArega Hovsepyan is our candidate for Chair of the Committee on European IntegrationThe Final Round of the Junius Tournament Has BegunAwards Ceremony for the “Top 100 Students of Armenia” Competition: Presentation of CertificatesNew Samsung Galaxy A27 as Part of Ucom’s Special “Back to School 2026” OfferMillennials, Gen Z, or Gen Alpha: How Different Generations Prepare for the New School Year: Idram&IDBankFinancial Literacy at the Republican Center for Children and Youth Tent Camp: Idram & IDBankUnlocking the Secrets of the Financial World at ''Hayordi'' Camp with Idram&IDBankUcom Supports the Second Phase of ArmDrone’s FPV Drone Educational Program "The Power of One Dram" to "Orran" Charitable Non-Governmental OrganizationUcom and Microsoft Innovation Center’s Cybersecurity Education Program Concludes with a Mini CTF CompetitionCustomer Appreciation Day - This Time at IDBank’s “Erebuni” BranchResults of the Junius Tournament Announced: The Next Round AheadUcom Expands International Roaming Capabilities"Urgently Confirm Your Card Details": IDBank Warns of Hotel Booking ScamsMher Ananyan joins Unibank's Management Board Ucom Supports the Launch of "Remember the Animals" Educational Game Moody’s changes the outlook on IDBank’s ratings to positive IDBank Introduces the New Mastercard World Card with Exclusive Travel Benefits and a Special Launch CampaignConverse Bank and Visa expand their strategic partnership to introduce new customer solutions Ucom and FPWC Ensure Round-the-Clock Wildlife Monitoring in Gnishik Through Solar Energy Idram and IDBank Support Startups at Seaside Startup SummitIt is now possible to register in Unibank’s mobile application through imID as well“Free In-Game Bonuses”: IDBank Warns About Cyberattacks Targeting SchoolchildrenMoody's affirms Converse Bank's ratings and changes outlook to positive from stableNew Achievements in Europe: "Armenian Virtuosos" Scholarship Recipients Embark on Educational Trips to Prestigious Music AcademiesRate.Trading Platform at Seaside Startup Summit: IDBank Introduces an Innovative Solution