«Կա որո­շում­ներ ըն­դու­նե­լու և այդ որո­շում­ներն իրա­կա­նաց­նե­լու ճգնա­ժամ»

Միանգամից փողոցներ փակելու, սպառնալու և ագրեսիվ մոտեցում ցուցաբերելու վարքագծի հիմքերը դեռ հեղափոխության ընթացքում ձևավորված այն դիրքորոշման ակունքներում են, ըստ որի՝ տարբեր խավեր շատ տարբեր պատկերացումներ են ունեցել այն մասին, թե ինչու է արվում հեղափոխություն կոչեցյալը: Ոմանք համարում էին, թե դա նրա համար է, որ ինչպես ուզեն՝ մեքենա վարեն, մանավանդ, երբ դեռ իշխանության չեկած ուժի ներկայացուցիչները կարմիր գծերի ու տեսախցիկների մասով խոստումներ էին տվել: 

Ոմանց էլ թվում էր, որ հաջորդ օրը ինչ-որ մարդկանց աշխատանքից հանելու են ու իրենց նշանակեն, անկախ նրանից՝ իրենք գործից ինչ-որ բան հասկանո՞ւմ են, թե՞ ոչ: Քաղտեխնոլոգ Վիգեն Հակոբյանն այսպես է նկարագրում այն իրավիճակը, որի հետևանքն ավելի ցայտուն երանգ ստացավ Իջևանում:

Նրա խոսքով, նույն տրամաբանության մեջ է նաև ծառեր կտրելու թեման. ««Ինչի, դրա համա՞ր էինք հեղափոխություն արել» տրամաբանության մեջ շատերը կարծում են, որ ինչ ուզեն, կարող են անել: Եվ սա այն դեպքում, երբ նաև զգացել են, որ իշխանությունն այս 14 ամիսների ընթացքում շատ դեպքերում որոշակի թուլություն է ցուցաբերում:

Զգում են, որ իշխանության մեջ, կարծես, որոշակի կոմպլեքսներ կան ակցիաները տրամաբանական հուն դնելու տեսանկյունից: Իսկ ուժային կառույցները, մասնավորապես՝ ոստիկանությունը, անկախ թեմայից, օրինականությունից, պահանջների տրամաբանությունից, փողոցային ակցիաների ժամանակ երբեմն, կարծես, անգործության է ենթարկվում: Իհարկե, բացի այն դեպքերից, որոնք քաղաքական ակցիաներ են:

Այդ պարագայում նրանք նորից կարող են վերածվել իշխանության անվտանգությունն ու անսասանությունը պահպանող ուժի»:

Վ. Հակոբյանը շեշտեց նման միտումների վտանգավորության մասին. «Շատերը սկսեցին զգալ, որ իշխանությունը վճռականություն չունի, ու արդյունքում տեսնում ենք ճանապարհ փակած Սևանի տարածաշրջանի բնակիչների, որոնք կառավարությունից պահանջում են հայտարարել, որ Սևանն անվտանգ է:

Մեկ օր հետո կառավարության անդամները սկսում են հայտարարություններ անել, ու պարզվում է՝ ճանապարհ փակելով՝ Սևանը սկսում է ինքնամաքրվել: Մյուս կողմից, երբ լոկալ խնդիրները շատ դանդաղ են լուծվում կամ գրեթե չեն լուծվում, խրոնիկ են դառնում:

Այդպիսի հարց է նաև անտառների խնդիրը, երբ դեռ նախորդ իշխանության ժամանակ էր խոսվում նոր խաղի կանոններ մտածելու անհրաժեշտության մասին: Բայց հարցերը չեն լուծվում, իսկ իշխանությունը համապատասխան ձևով չի արձագանքում ագրեսիվ դրսևորումներին ու ակցիաներին: Ինչ-որ բանից դժգոհելուց փողոց փակելը, ագրեսիվ վարքագիծ ցույց տալը, կարծես, կյանքի նորմ է դարձել, որի ֆոնը «ինչի, դրա համա՞ր էինք հեղափոխություն արել» չգրված օրենքն է.

«Դրա համա՞ր էինք հեղափոխություն արել, որ չկարողանանք անտառ հատել», «որ տուրիստ չբերենք», «որ ոնց ուզենք, չքշենք». այս ամենի հետևանքով հիմա տեսնում ենք, որ շատ ոլորտներում քաոս է ստեղծվում, իսկ խնդիրներն արմատական լուծումներ ու նոր խաղի կանոնների հաստատում են պահանջում»:

Վերադառնալով իրավիճակի հիմքերին, խոսելով նաև ստեղծվածի մեջ իշխանության ազդեցության մասին՝ քաղտեխնոլոգը ընդգծեց. «Երբեմն «ինչ ցանում ես, այն էլ հնձում ես» ասվածն աշխատում է: Եթե քաղաքական բառապաշարի մեջ հայտնվում է «ասֆալտին փռելը», այն նաև կենցաղ է մտնում:

Այսինքն, հարցի լուծման այդ եղանակը դառնում է ընդունելի խաղի կանոն: Ստացվում է՝ մի կողմից չլուծվող հարցեր, մյուս կողմից՝ թյուր պատկերացում, որ հարցերն այսուհետ փողոցում պետք է լուծել: Ընդ որում՝ համապատասխան ագրեսիվությամբ, բառապաշարով, ինչը շատ դեպքերում անպատիժ է մնում»,-հավելեց մեր զրուցակիցը:

Վիգեն Հակոբյանն, ընդհանուր առմամբ, այսօր կառավարման խնդիր է տեսնում: «Իշխանությունները շատ դեպքերում, կարծես, մինչև վերջ չեն գիտակցել, որ իրենք իշխանություն են: Մինչև վերջ չեն գիտակցել, որ հարցերը պետք է լուծել ոչ թե ընդդիմության գործիքակազմերն օգտագործելով, այլ որոշումների և դրանց իրականացման ճանապարհով: Երկրում կա որոշումներ ընդունելու և այդ որոշումներն իրականացնելու ճգնաժամ:

Երբ ինչ-որ շահագրգիռ խմբեր փողոց են դուրս գալիս, իշխանության միջին, երբեմն անգամ շատ բարձր օղակները միանգամից հետ են քաշվում: Այս փաստն իր հերթին այդ խմբերի շրջանում ստեղծում է տպավորություն, որ եթե դուրս գան փողոց, իշխանությունը հետ է քաշվելու նախօրոք ընդունած որոշումից: Որոշումները մինչև վերջ տանելու խնդիր կա: Այս խնդիրը բացառելու համար պետք է համոզված լինես, որ որոշումդ ամբողջովին հաշվարկված ու ճիշտ է, որ կան կադրեր, որոնք կարող են իրականացնել այդ որոշումները և պատասխանատվություն վերցնելու ունակություն ունեն:

Կարծում եմ՝ այսօրվա իշխանության մեջ շատ քիչ մարդիկ կան, որոնք ունեն այդ ունակությունը: Սա է պատճառը, որ բոլոր հարցերը վերջում լուծվում են վարչապետի մակարդակով»,-եզրափակեց քաղտեխնոլոգը:

ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ