Yerevan, 10.April.2026,
00
:
00
English
Հայերեն Русский
BREAKING
Lavrov: Russia intends to outline concrete steps to resolve issues in Karabakh Armenia President signs decree on calling snap parliamentary elections on June 20 Armenia President petitions to Constitutional Court Armenia legislature convenes special session to consider new Electoral Code Latvia parliament recognizes Armenian Genocide 145 new cases of COVID-19 confirmed in Armenia Armenia acting Deputy PM receives Iran Ambassador Azerbaijanis advance in territory of Nor Ghazanchi village of Karabakh's Martakert again, negotiations underway Lebanon official to Armenians: You were killed by sword, we—by famine, blockade, but culprit is one Al-Arabia: 10,000 people parade with torches in Yerevan in memory of 1.5 million Armenians killed in Ottoman Turkey Greek PM expects to meet with Erdogan in the near future Armenia Ombudsman on protest held in front of Prosecutor General's Office


Արցախն ինչ-որ մեկի գրպանի հայրենասիրական խաղալիքը չէ

ANALYSIS
Կիսվել

Past.am

Հայկական մեդիայում ամենից շատ շահարկվող «միասնություն» և «պառակտում» եզրույթները եթե ենթարկենք ստրուկտուրալիստական ու նշանագիտական վերլուծության, ապա կարող է պարզվել, որ դրանք դատարկ ու անբովանդակ կատեգորիաներ են:

Օրինակ՝ անընդհատ խոսում են Հայաստան-Արցախ միասնությունից կամ էլ ամեն առիթով դատապարտում պառակտումը՝ առաջնային պլան մղելով հայաստանցի-արցախցի տարանջատման անթույլատրելիությունը:

Ամենամեծ խնդիրն այն է, որ այս դիսկուրսում հայտնված մարդիկ լավ չեն պատկերացնում, թե ընդհանրապես ինչի մասին են խոսում, չեն կարողանում սահմանել միասնության բովանդակությունը, ինչպես նաև ցույց տալ դրա չափորոշիչները: Եվ հենց միասնության եզրույթի անմեկնելի կարգավիճակն էլ սաղմնավորում է պառակտման մասին իռացիոնալ առասպելներն ու դիցաբանական դավադրությունները:

Սա չափազանց լուրջ մարտահրավեր է, քանի որ քաղաքական ու հասարակական տիրույթում անբովանդակ այս դիսկուրսը տիրապետող դիրքեր է զբաղեցնում:

Մենք պետք է ի վերջո հասկանանք, թե ի՞նչ ենք ուզում Արցախից, ի՞նչ ենք ակնկալում և պահանջում: Թերևս ամենակարևորն այն փաստի գիտակցումն է, որ Արցախը ինչ-որ մեկի գրպանի հայրենասիրական խաղալիքն ու գաղափարական քմահաճույքի առարկան չէ:

Արցախին սեր խոստովանելու լպրծուն և արհեստական մրցավազքի ժամանակներում ենք ապրում։

Հերթով ու շարքով փորձում են ապացուցել, թե ով է ավելի շատ սիրում Արցախն ու ինչերի է պատրաստ հանուն Արցախի։

Կարծում եմ, բանական ու ադեկվատ արցախցիները թքած ունեն այս երեսպաշտության ու կեղծիքի վրա, քանի որ նույնիսկ սատկած հավը կարող է գլխի ընկնել, որ Երևանում Արցախն ընդամենը քարոզչական մանրադրամի կարգավիճակ ունի և քաղաքական միջանցքներում օգտագործվում է նեղ ու անձնական նպատակների կյանքի կոչման համար։ Տրամաբանությունն հետևյալն է․ եթե ուզում ես քաղաքականությամբ զբաղվել, արժանանալ ամբոխի ծափահարություններին և լայքերին, ապա պաշտի՛ր Արցախը, դատապարտի՛ր Արցախի և Հայաստանի միջև սեպ խրողներին, գնա՛ Արցախ և հրապարակայնորեն հուզվի՛ր այդ սրբավայրի հմայքով։ Թերևս այսքանը բավական է ազգային ու ազգայնական, ինչպես նաև հայրենասեր արուի կամ էլ էգի կերպարի մեջ մտնելու համար։

Հանրային դիսկուրսում Արցախը գրեթե սրբադասված է ու ուխտավայրի կարգավիճակ ունի։ Ավելի ճիշտ Արցախն այդպիսին չէ, պարզապես Երևանի քաղքենի հայացքն է Շուշին ու Ստեփանակերտը, Մարտակերտն ու Հադրութը այդ անիրական ու լղոզված կերպարանքով պատկերել։ Ավելի ճիշտ Երևանն էլ չէ, այլ երևանյան բոհեմը՝ կիսագրագետ մտավորականությունն ու միջակության ձգտող քաղաքական գազանանոցը։ Խնդիրն այն է, որ մենք չենք փորձում տեսնել ու նկատել այն Արցախը, որն իրականում կա։ Մենք չենք ուզում սիրել արցախցի այն գյուղացուն, որն իրականում է։ Ընդհակառակը՝ մենք Արցախի ու արցախցու գոյություն չունեցող պատրանք ենք ստեղծել, պատրանք, որն հեռու է իրականությունից ու կտրված ճշմարտությունից։ Սա չափազանց լուրջ մշակութային խնդիր է, որը կարելի է ձևակերպել որպես ազգայնական էգոզիմ։ Այսինքն մարդը ինքն իրեն նույնականացրել է գաղափարի հետ։ Իր թշվառությունն ու անկարողությունը քողարկում է գաղափարով, ինքն իր չգոյությունը փոխակերպում է գոյության հենց այդ նույն գաղափարի անսպառ շահագործմամբ։ Հաջորդաբար անձնական քմահաճույքը դառնում է գաղափարի մեխը՝ բուն գաղափարը ծառայեցնելով որպես անհատի գայթակղությունների բավարարարման միջոց։ Ամենն այս հայրենասիրության հետ որևէ աղերս չունի, սա ընդամենը պարզունակ էգոիզմի դրսևորում է, երբ հայրենիքը դառնում է մարդու գերին, ամենօրյա սպառման արագ սնունդը, որը կծում ու թքում են, կծում ու թքում են և այսպես անվերջ։

Իսկ մենք էլ ապրում ենք խորհրդային այն թշվառ այլախոհների պես, այսինքն՝ առաջին տպավորությամբ այլախոհ և հանուն ազատության պայքարող, բայց իրականում՝ ԿԿԲ-ի դրածո և կամակատար։ Այս պարագայում խորհրդային ԿԿԲ-ի սրբազան պարտականություններն իր վրա է վերցրել փողոցային պառլամենտը։ Տարբերությունը միայն մեկն է․ այն ԿԿԲ-ի պես ֆիզիկապես չի սպանում, այլ ոչնչացնում է ներսից՝ աստիճանաբար քայքայելով ու կամաց-կամաց կրծոտելով մարդկային հոգին։ Դե անարյուն ինկվիզիցիայի դարաշրջանում ենք ապրում, երբ խարույկին փոխարինելու է եկել պոլիտկոռեկտությունը։ Եվ մենք ստիպված ենք ամեն օր ու ամեն ժամ ամեն մի տխմարի առջև կանգնած արդարանալ ու բացատրություններ տալ։

Վերջերս այս ամենը մի արցախցու պատմեցի, իսկ հետո էլ բնականաբար հարցրեցի, թե ինչպես են իրենք վերաբերվում էս կեղծ ու լղոզված իրականությունը։ Պատաստանը ուշագրավ էր․ զզվանքով։

Պետք չէ Արցախը ազգայնական էգոիզմի առարկա դարձնել և դրա շուրջ ինչ-որ երևակայական գոյություն չունեցող ուխտավայրի կերպար ստեղծել։ Պետք չի Արցախը տեսնել սեփական նեղ հայրենասիրական քմահաճույքի ու ճաշակի դիտանկյունից։

Սա չափազանց տհաճ մի հայտնություն է, որի հիմքում սողացող ավազն է։ Կեղծիքի վրա կանգնած կառույցն ինչ-որ մի օր փլվելու է՝ իր ավերակների տակ կործանելով ամեն մի լուսավոր դրսևորում։

Եկեք տեսնենք այն ինչ-որ իրականում կա, առանց պատրանքների ու եսասիրական նկրտումների, եկեք նկատենք և ճանաչենք իրական Արցախն ու արցախցուն՝ առանց զգացմունքային փսլիքների ու կեղծ հայրենասիրական կաղապարների։ Արցախը սրբադասվելու պետք չունի, հողի վրա կանգնած մարդիկ թքած ունեն ձեր եսասիրական հայրենասիրության վրա։ Արցախին մարդկային ու հողին կառչած պարզ արժեքներ են պետք, որը մենք չենք կարողանում տալ։

Քանի դեռ մեր՝ դեպի Ստեփանակերտ ուղղված հայացքը կեղծ է, արցախցիներից ավելին պահանջելը դատարկ մի զբաղմունք է։

Բեռնաթափվելու, կեղծ կաղապարներից, պատրանքներից ու միֆերից ազատագրվելու պետք ունենք, և՛ մենք և՛ իրենք։

Կիսվել
Timeline
“A friend” needs money urgently. IDBank warns that trust can be exploited on social media.Denationalizing the ‘Map’ (Reflections on the ‘Real Armenia Ideology’)AraratBank at Leasing EXPO 2026: Special Leasing Offer for Energy-Efficient EquipmentUcom Offers Virtual Cloud Server (VPS) ServiceIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of Armenia, Presenting Innovative Tools for the SME SectorUp to 25% idcoin When Buying Airline Tickets with IDBank Premium CardsAcba bank and the U.S.-based Interactive Brokers have signed an agreementIDBank and Idram Alongside the “Matemik” NGOIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of ArmeniaConverse Bank Receives STP Excellence Award Once AgainUnibank to participate in Leasing Expo 2026 with a special offerAraratBank in Lori: Competitive Solutions for Business and Economic DevelopmentIDBank to Provide Scholarships Worth 35 Million Drams to 103 Artsakh Students at YSUUnibank joins the Partnership for Carbon Accounting Financials (PCAF)Safe environment – Equal opportunitiesAraratBank Receives STP Excellence Award from Commerzbank AGWorld Autism Awareness Day reminds us: culture is how we learn to see and embrace one anotherIDBank Receives Commerzbank’s STP Excellence Award 2025IDBank Presented a Special Offer at TOON EXPO 2026FINTECH360 International Conference to Bring Together 500 Participants in YerevanUcom Supports the DemArDem 2026 Regional Youth Forum Prominent Armenian Statesman Levon Sahakyan Passes Away at 89Ucom’s Unity Packages with the Best Fixed Network in Armenia Get 1% idcoin at TOON EXPO with Idram&IDBankOlympic sport should unite people, not become an arena for political campaigns USD 60 Million: Ameriabank Joins Financing of Firebird’s AI Data Center Construction in ArmeniaStatement by Archbishop Bagrat Galstanyan Financial Literacy Course at YSU: Idram and IDBankAmeriabank named the Best Bank in Armenia for 2026 by Global Finance magazine IDBank warns about scams disguised as remote workAraratBank Donates Proceeds from "Armenian Legends and Poems" to the City of Smile Foundation The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest ProjectIdram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden MallUcom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational FoundationIDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams IDBank Launches Special Campaign for SWIFT TransfersConverse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets ArmeniaUcom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of DevelopmentSpring Promotion at Megamall from Idram&IDBank“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure FundingIDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles TimesAraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive YearUcom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee
All Timeline »
Most Popular
1 AraratBank Receives STP Excellence Award from Commerzbank AG 2 IDBank to Provide Scholarships Worth 35 Million Drams to 103 Artsakh Students at YSU 3 IDBank and Idram Alongside the “Matemik” NGO 4 Safe environment – Equal opportunities 5 Unibank joins the Partnership for Carbon Accounting Financials (PCAF)
Poll