Yerevan, 14.September.2026,
00
:
00
BREAKING


Սիրանուշ Սահակյանի ելույթը ԵԱՀԿ մարդու իրավունքների հարցերին նվիրված տարեկան հանդիպմանը

SOCIETY

Սեպտեմբերի 23-ին Վարշավայում տեղի է ունեցել ԵԱՀԿ մարդու իրավունքների հարցերին նվիրված տարեկան հանդիպումը։

Իրավունքի գերակայությանն ու դատական իշխանությանը նվիրված աշխատանքային քննարկման շրջանակներում «Իրավական ուղի» հասարակական կազմակերպության համահիմնադիր Սիրանուշ Սահակյանը խոսել է կոռուպցիայի դեմ պայքարի շրջանակներում դատական իշխանության անկախության սկզբունքի պահպանման հրամայականից։ Մասնավորապես՝ անդրադարձել է Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովին դատավորների առնչությամբ նոր լիազորություններ տրամադրելուն զուգահեռ հանձնաժողովի անկախության վերացման հարցին։

Ստորև ներկայացնում ենք Սիրանուշ Սահակյանի ելույթն ամբողջությամբ․

«Կցանկանայի անդրադառնալ դատական համակարգի անկախության նկատմամբ հարգանքի կարևորությանը՝ գործադիրի կողմից իրականացվող հակակոռուպցիոն քաղաքականության և ջանքերի համատեքստում։ Մենք կարծում ենք, որ կոռուպցիայի դեմ պայքարը և դատական համակարգի անկախությունը միմյանց չեն բացառում։
Այնուամենայնիվ, նկատվում է գործադիր իշխանության կողմից հակակոռուպցիոն ինստիտուտներն ու ընթացակարգերը չարաշահելու միջոցով դատական իշխանությանը ենթարկեցնելու միտում։ Չնայած նրան, որ նոր հակակոռուպցիոն կարգավորումները հայ հասարակությանը ներկայացվում են որպես ժողովրդավարական և հանրային շահին ուղղված, դրանք քողարկված հարձակումներ են «անհնազանդ» դատավորների դեմ։

Արդարադատության նախարարությունը մոտ մեկ ամիս առաջ հրապարակել էր Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի մասին ՀՀ օրենքում փոփոխությունների և լրացումների մասին օրենքի նախագիծը (այսուհետ՝ Նախագիծ)։ Նախագծով Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովին են վերպահվում 2 լրացուցիչ լիազորություններ։ Դրանք են՝

1․ Դատավորների հնարավոր կոռուպցիոն վարքագծերի վերաբերյալ կոնֆիդենցիալ զեկույցի ներկայացման լիազորություն՝ առանց Հանձնաժողովի լիազորությունների վերաբերյալ որևէ հստակեցման, ինչպես նաև առանց չարաշահման դեմ ընթացակարգերի և երաշխիքների։

2․ Գույքի և եկամուտների հայտարարագրի ներկայացման խախտումերի պարագայում կարգապահական վարույթի հարուցման լիազորություն։

Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի լիազորությունների շրջանակն ընդլայնելով՝ Նախագիծը զգալի կերպով թուլացնում է դատական համակարգի անկախության մակարդակը։ Այսպես՝

1․ Չնայած նրան, որ քաղաքական ազդեցությունից խուսափելու նպատակով Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի մասին ՀՀ օրենքը (գործող) սահմանում է թեկնածուների առաջադրման հանրային և մրցութային ընթացակարգ, Կառավարությունը այս առաջադեմ դրույթների կենսագործումը «պահպանում» է հետագա առաջադրումների և նշանակումների համար՝ այժմ հենվելով «ուղղակի և վերահսկվող» նշանակումների վրա։ Նախագծով առաջարկվում է, որ Հանձնաժողովի առաջին կազմը բաղկացած կլինի Կառավորության, խմբակցությունների և Բարձրագույն Դատական Խորհրդի կողմից առաջադրված թեկնածուներից՝ համապատասխանաբար 6, 4 և 3 տարի պաշտոնավարման ժամկետներով։ Միևնույն ժամանակ, թեկնածուները ներկայացվում են Ազգային Ժողով, որն էլ ձայների մեծամասնությամբ ընտրում է Հանձնաժողովի անդամներին։ Ազգային ժողովի քաղաքական այս կառուցվածքում ընդդիմության ձայնը որոշիչ չէ։ Մյուս կողմից, ձայների անհրաժեշտ մեծամասնությունն ունենալու համար իշխող քաղաքական խմբակցությունը կախված չէ ընդդիմության քվեից։ Հարկ է նաև նշել, որ Բարձրագույն Դատական Խորհրդում զանգվածային հրաժարականներից և խորհրդարանի կողմից նոր նշանակումներից հետո, ԲԴԽ-ն գտնվում է իշխող քաղաքական ուժի ազդեցության ներքո։

2․ Նախագիծը մեղմացնում է Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի անդամների նկատմամբ պահանջները, մասնավորապես՝ աշխատանքային փորձին վերաբերող պահանջները։ Վերոնշյալ դրույթը ամրապնդում է ներկայիս իրավիճակը՝ այն է հանրային կարևոր պաշտոններում մասնագիտական փորձ և ճանաչվածություն չունեցող անձանց նշանակելը, թուլացնում է ողջ Հանձնաժողովի պրոֆեսիոնալիզմը՝ այն դարձնելով քաղաքական ճնշումների հանդեպ ավելի խոցելի։

3․ Դատավորների նկատմամբ կարգապահական վարույթներ հարուցելու Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի լիազորությունը զուրկ է որևէ լեգիտիմությունից և տրամաբանությունից։ Հանձնաժողովը դատավորների նկատմամբ հարուցում է կարգապահական վարույթներ և վարչական վարույթներ ենթադրյալ նույն խախտման հիմքով։ Սա կիրառելի է միայն դատավորների նկատմամբ, և ոչ այլ հանրային պաշտոնյաների և ծառայողների նկատմամբ, ովքեր դատավորների հետ ունեն հայտարարագրերին վերաբերող հավասար պարտականությունները։ Գույքի և եկամուտների հայտարարագրման պարտականությունը ունիվերսալ պարտականություն է և բխում է հանրային պաշտոնյաների/ծառայողների ընդհանուր պարտականություններից (և ոչ դատավորների մասնագիտական գործունեությունից) և հետևաբար չի կարող առնչություն ունենալ դատավորների կարգապահական վարույթների հետ։ Նման կարգավորումն իր մեջ պարունակում է դատավորների նկատմամբ խտրականություն (ընդ որում, եթե նախարարը չի իրականացնում իր հայտարարագիր ներկայացնելու պարտականությունը, նրա նկատմամբ կկիրառվի վարչական տույժ, իսկ դատավորի դեպքում դա կհանգեցնի նաև կարգապահական վարույթի հարուցմանը)։ Հատկանշական է, որ հայտարարագրերին առնչվող ցանկացած խախտում համարվում է լուրջ կարգապահական խախտում (որը դատավորի լիազորությունների դադարեցման միակ հիմքն է), մինչդեռ, ըստ Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ օրենսգրքի, հայտարարագրերի ուշ ներկայացումը, ոչ պատշաճ ներկայացումը և թերի կամ սխալ տեղեկություններ պարունակող հայտարարագրի ներկայացումը հանգեցնում է միայն նախազգուշացման կամ սահմանված նվազագույն տույժերի։

Կոչ ենք անում բոլոր կողմերին դատապարտել դատավորներին, քաղաքական գործիչներին ստրկացնելու նպատակով հակակոռուպցիոն ինստիտուտների չարաշահումը և կոռուպցիայի դեմ պայքարի շահարկումը։
Կոչ ենք անում ԵԱՀԿ Ժողովրդավարական հաստատությունների և մարդու իրավունքների գրասենյակին՝ ուշադիր հետևել զարգացումներին և դիտարկել նախագիծը՝ հաշվի առնելով Հայաստանի` ԵԱՀԿ-ի հանդեպ ստանձնած պարտավորությունները, մասնավորապես` Դատական անկախության վերաբերյալ ԵԱՀԿ-ԺՀՄԻԳ-ի Կիևյան հանձնարարականը»:

Unibank Becomes Lead Sponsor of AGBU’s Global Run in Support of Camp NairiUnibank’s Renamed “Tumanyan” Branch Opens at a New LocationUcom Continues Large-Scale Network Modernization, Expanding 5G Coverage and Enhancing Connectivity EBRD’s AMD-denominated bonds listed on AMX; Converse Bank acted as underwriterBecome a Unibank shareholder and acquire perpetual bonds with a 13.25% yieldThe Unprecedented Educational Summer of the 'Armenian Virtuosos'All Armflix Content Is Once Again Available on UplayHayk Melikyan Opens the 5th Festival of Armenian Culture in KatowiceHarutyun Harutyunyan: “The Government Has No Intention of Applying for EU Membership and Adopted the Law to Prevent a Referendum”Ucom Supports Coca-Cola Fest 2026 “Orran” Students Start the New Academic Year with Support from “The Power of One Dram”It is with deep awareness of the seriousness of this supposition as well as concern that we pose the question of the above headline“Armenian Virtuosos” Scholarship Recipients Take the Stage at the 4th International Festival of Youth Orchestras of the WorldUnibank Launches a New Promotion "U-Teenager": Grand Prize — a Summer Course at One of the Top Universities AbroadSEROOND Begins: Armenia’s First Authored School Model Based on Whole-Child Development, Enabled by AI"Unisport" Advances to the Main Round of the UEFA Futsal Champions League Cybersecurity Course Graduates Take Part in Ucom’s “Junior Academy” ProgramUcom Introduces Green Tariff Plans, Turning Everyday Connectivity into Environmental Impact Ucom Launches “Unity Back to School” Special Offer for the New School YearUcom’s Sales and Service Center Reopens at 7 Sayat-Nova Street in Gyumri "Unisport" Competes in the UEFA Futsal Champions LeagueAram Barseghyan Appointed CEO of Team Telecom Armenia, Hayk Yesayan to Lead Team GroupLetter of Congratulations to His Holiness Karekin II on His 75th Birthday “Side by Side” Program for Artsakh Families in the Sevan Community: IDBankArega Hovsepyan is our candidate for Chair of the Committee on European IntegrationThe Final Round of the Junius Tournament Has BegunAwards Ceremony for the “Top 100 Students of Armenia” Competition: Presentation of CertificatesNew Samsung Galaxy A27 as Part of Ucom’s Special “Back to School 2026” OfferMillennials, Gen Z, or Gen Alpha: How Different Generations Prepare for the New School Year: Idram&IDBankFinancial Literacy at the Republican Center for Children and Youth Tent Camp: Idram & IDBankUnlocking the Secrets of the Financial World at ''Hayordi'' Camp with Idram&IDBankUcom Supports the Second Phase of ArmDrone’s FPV Drone Educational Program "The Power of One Dram" to "Orran" Charitable Non-Governmental OrganizationUcom and Microsoft Innovation Center’s Cybersecurity Education Program Concludes with a Mini CTF CompetitionCustomer Appreciation Day - This Time at IDBank’s “Erebuni” BranchResults of the Junius Tournament Announced: The Next Round AheadUcom Expands International Roaming Capabilities"Urgently Confirm Your Card Details": IDBank Warns of Hotel Booking ScamsMher Ananyan joins Unibank's Management Board Ucom Supports the Launch of "Remember the Animals" Educational Game Moody’s changes the outlook on IDBank’s ratings to positive IDBank Introduces the New Mastercard World Card with Exclusive Travel Benefits and a Special Launch CampaignConverse Bank and Visa expand their strategic partnership to introduce new customer solutions Ucom and FPWC Ensure Round-the-Clock Wildlife Monitoring in Gnishik Through Solar Energy Idram and IDBank Support Startups at Seaside Startup SummitIt is now possible to register in Unibank’s mobile application through imID as well“Free In-Game Bonuses”: IDBank Warns About Cyberattacks Targeting SchoolchildrenMoody's affirms Converse Bank's ratings and changes outlook to positive from stableNew Achievements in Europe: "Armenian Virtuosos" Scholarship Recipients Embark on Educational Trips to Prestigious Music AcademiesRate.Trading Platform at Seaside Startup Summit: IDBank Introduces an Innovative Solution