«Խնդի­րը լու­ծե­լու փո­խա­րեն այդ­պես գլխա­տե­լը սխալ է.եթե այդ­պես լի­նի, ամ­բողջ կա­ռա­վա­րու­թյու­նը պետք է փա­կենք». «Փաստ»

«Փաստ» թերթը գրում է․ 

Օրերս Ազգային ժողովը երկրորդ ընթերցմամբ և ամբողջությամբ ընդունեց «Քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» և «Քրեական դատավարության օրենսգրքում լրացումներ կատարելու մասին» նախագծերի փաթեթը: Նախագծերի փաթեթն առավել հայտնի է մեկ այլ՝ «քրեական ենթամշակույթ» կրող խմբի և անձանց վերաբերյալ օրենքի նախագիծ անվանումով։ 

Նախագծերի փաթեթի թե՛ առաջին, թե՛ երկրորդ ընթերցման քննարկումներն անցան բավական թեժ մթնոլորտում։ 

Ընդհուպ պատգամավորներն իրար հասցեին անձնական վիրավորանքներ ուղղեցին, գուցե հարցը նաև ծեծկռտուքի հասներ, բայց դրանից հաջողվեց խուսափել։ Նկատողություններ պատգամավորներին, հեռացում ԱԺ նիստերի դահլիճից։ Ազգային ժողովի նիստերի դահլիճում մի իսկական խառնաշփոթ էր։ 

Միևնույն ժամանակ տպավորություն էր, որ այդպես էլ այս հարցի շուրջ բովանդակային քննարկում տեղի չունեցավ, կարևոր հարցերն անտեսվեցին, իսկ նախագծի թերությունների մասին բարձրաձայնող ընդդիմադիր պատգամավորներն էլ տարբեր պիտակավորումներ ստացան իրենց գործընկերների կողմից։ 

Մշակութաբան, հրապարակախոս Կարինե Հակոբյանը ևս կարծում է, որ Ազգային ժողովում այդպես էլ վերը նշված հարցի շուրջ բովանդակային քննարկումներ տեղի չունեցան։ Նա չի շրջանցում նաև մշակույթ տերմինի անհարկի օգտագործման հարցը։ 

Նշում է՝ այժմ «մշակույթ» եզրույթը սկսել են գործածել ոչ թե գեղարվեստական մշակույթի, այլ քրեական աշխարհի առնչությամբ։ «Խնդիրը լուծելու փոխարեն, այն էլ ավելի է խորանում։ Նկատի ունեմ հետևյալը. մենք անկախություն ձեռք բերեցինք մեր մշակութային ինքնությունը պահելու, պահպանելու, զարգացնելու համար, սակայն այդ գիտակցությունը մինչև այսօր չունեցանք։

 Սա գագաթնակետին հասավ, երբ փակեցինք մշակույթի նախարարությունը։ Իսկ դա վերաբերմունքի նշան էր, որովհետև, երբ դու ինչ-որ բան կարևորում ես, հակառակը՝ դրա լիազորությունները մեծացնում ես։ Այդ առիթով շատ եմ խոսել։ Հայաստանի պես երկրում, այսպիսի մշակույթ ունեցող երկրում պետք է մշակույթի գերնախարարություն լիներ, բայց հակառակն արվեց։ 

Դրանից հետո արդեն ամեն ինչ կարելի է նույն համատեքստում դիտարկել և հասկանալ։ Չենք կարևորում մշակույթը։ Խոսքով չէ, որ պետք է այն կարևորել, այլ՝ գործով։ Իսկ գործով չի կարևորվում»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է Հակոբյանը։ 

Անդրադառնալով օրենքին, որը պետք է պայքարի հասարակության ներսում քրեական բարքերի բացառման համար՝ հրապարակախոսը նշում է, որ վատ բարքերը պետք է փոխել պետության կրթական-դաստիարակչական քաղաքականությունը փոխելով և պահպանելով ու զարգացնելով մշակույթը։

 Նա ընդգծում է՝ օրենքի նախագծի  քննարկման ժամանակ պետք է մասնագիտական լուրջ բանավեճ լիներ, դրա փոխարեն թեման փոխվեց, և պատգամավորներն ամբողջ մի օր ժամանակ կորցրեցին այլ հարցերի վրա, իսկ հետո ուղղակի օրենքն ընդունեցին։ Հակոբյանն ասում է՝ այդպես վարվել չի կարելի։ 

Նա խորհուրդ է տալիս լրագրողներին՝ այս նախագծին անդրադառնալիս չօգտագործել «քրեական ենթամշակույթ» տերմինը։ «Օրենքները կարևոր են, բայց մի հարցում կարևոր է նաև չորրորդ իշխանության դերը։ Թող լրագրողներն այդ անհեթեթ, սխալ եզրույթը տեղին-անտեղի չօգտագործեն։ Գոնե փաստացիորեն այն չգործի։ Իհարկե, որպես օրենք էլ այն չի կարող գործել, քանի որ անհեթեթ է։ 

Հնարավոր չէ բարքերը, սովորույթներն իրավական դաշտ բերել, անգամ ծիծաղելի է։ Բայց նաև շատ վտանգավոր և վնասակար է այս եզրույթը շրջանառության մեջ դնելը, որովհետև լեզվի միջոցով կա փոխադարձ կապ։ 

Այն դառնում է մտածողություն։ Այդ կերպ, փաստորեն, մենք ավելի ենք խորացնում բարքերը։ Այս օրենքի ընդունումը վնասակար էր նաև իրավական տեսանկյունից, որովհետև օրենքները պետք է լինեն հիմնավորված, տրամաբանված. այն վնասակար էր, իհարկե, հենց մշակութային տեսակետից»,-ասում է Հակոբյանը։ 

Կրկին վերադառնում ենք ցավոտ խնդրին՝ մշակույթի նախարարության փակմանը։ Արձագանքելով տեսակետներին, որ նախարարության լինելիությամբ չի որոշվելու երկրի մշակութային քաղաքականությունը, բացի դա, նախարարության աշխատանքում կային բազմաթիվ թերացումներ, մշակութաբանն ասում է՝ այո, թերություններ կային, նաև կադրերի հետ կապված։ 

«Բայց խնդիրը լուծելու փոխարեն այն այդպես գլխատելը սխալ է։ 

Եթե այդպես լինի, մենք ամբողջ կառավարությունը պետք է փակենք։ Խնդիրները շատ են, բայց դրանք պետք է լուծել, ոչ թե հակառակը։ Կադրային քաղաքականության խնդիրներն այսօր էլ կան։ 

Գիտեք՝ մենք քննադատում ենք նախորդ իշխանություններին, բայց պետք է ընդունենք, որ նախկինում Հայաստանում գեղարվեստական կյանքն ակտիվ էր, իսկ հիմա էլ ամեն ինչ իներցիայով շարունակվում է։ 

Իհարկե, լիազորությունների պակասեցումը լավ չէ»,-եզրափակում է մշակութաբան Կարինե Հակոբյանը։ 

Մանրամասները՝ «Փաստ» թերթի այսօրվա համարում։