«ՍՕՍ ման­կա­կան գյու­ղե­րի» մի­ջազ­գա­յին սուբ­սի­դի­ա­նե­րը տա­րեց­տա­րի կրճատ­վե­լու են. ծրա­գիրն անց­նում է ինք­նա­ֆի­նան­սա­վոր­ման

«ՍՕՍ մանկական գյուղեր» հայկական բարեգործական հիմնադրամը Հայաստանում իր գործունեությունը սկսել է 1988 թվականին՝ Սպիտակի երկրաշարժից հետո։ Հիմնադրամի առաքելությունն է ապահովել կյանքի դժվարին իրավիճակներում հայտնված երեխաների խնամքը՝ ընտանիքին մոտ պայմաններում: 

Ներկայումս «ՍՕՍ մանկական գյուղեր» հայկական բարեգործական հիմնադրամը Հայաստանում գործունեություն է իրականացնում Կոտայքի և Տավուշի մարզերում, Երևանի Քանաքեռ-Զեյթուն և Արաբկիր վարչական շրջաններում՝ երեխաների շուրջօրյա խնամքի (կարճաժամկետ և երկարաժամկետ), մոր և մանկան կացարանի, ընտանիքների ամրապնդման ծրագրերի միջոցով։ Օրերս համացանցում հայտնված մի «նամակից» տեղեկացանք, որ 2020 թվականից սկսած հիմնադրամը մտնում է ինքնաֆինանսավորման փուլ, ինչը նշանակում է, որ միջազգային ֆինանսավորումն աստիճանաբար կդադարեցվի։ Նշվում է, որ առանց աջակցության հիմնադրամը չի կարող շարունակել իր գործունեությունը։

Խնդրին առավել մանրամասն ծանոթանալու համար դիմեցինք «ՍՕՍ մանկական գյուղեր» հայկական բարեգործական հիմնադրամին։ Հիմնադրամի ազգային տնօրեն Սպարտակ Սարգսյանը «Փաստի» հետ զրույցում նշում է, որ խոսքը ֆինանսավորման լրիվ դադարեցման մասին չէ։ «ՍՕՍ»-ը գործում է աշխարհի 136 երկրում։ Դրանցից կեսից ավելին արդեն ինքնաբավության են հասել, այսինքն՝ բոլոր ծրագրերն իրականացնում են տեղական ռեսուրսների հաշվին՝ հովանավորների և պետության հետ համատեղ։ «ՍՕՍ Հայաստանը» երեսուն տարի անընդմեջ ֆինանսավորվել է միջազգային սուբսիդիաների հաշվին։ Ժամանակի ընթացքում՝ 2021 թվականից սկսած, այն պետք է ինքնաբավության հասնի։ Սակայն դա չի նշանակում, որ 2021 թվականից մեր ծրագրերը դադարում են, ծրագիրը փակվում է և այլն։ Դա նշանակում է, որ միջազգային սուբսիդիաները տարեցտարի կրճատվելու են, ավելի կոնկրետ՝ Հայաստանից ինչ քանակի ներդրում անելու հնարավորություն եղավ, այդ քանակով էլ նվազելու են միջազգային սուբսիդիաները»,-«Փաստի» հետ զրույցում  ասում է Սարգսյանը։

Դիտարկմանը, թե այս տարիների ընթացքում, բացի միջազգային սուբսիդիաները, բարեգործական հիմնադրամն ունեցե՞լ է ֆինանսավորման այլ աղբյուրներ, հիմնադրամի ազգային տնօրենն արձագանքում է. «Մինչև 2020 թվականը պետական որևէ ներդրում չի եղել։ 2020 թվականի համար «ՍՕՍ Հայաստանը» մասնակցել է մրցույթի, որը կազմակերպել էր ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությունը։ Մասնակցել ենք, մի քանի մրցույթներում հաղթող ճանաչվել։ Հիմա արդեն՝ 2020 թվականից մեր որոշ ծրագրերի համար կարողացել ենք պետությունից որոշ՝ փոքր ծավալի ֆինանսավորում ստանալ։ 

Իհարկե, տարիների ընթացքում եղել են և կան բարեգործներ, որոնք իրենց հնարավորությունների սահմաններում որոշակի աջակցություն տրամադրում են հիմնադրամին, բայց դա պարբերական բնույթ չի կրում, ինչն ընդունված է ամբողջ Եվրոպայում»,-նշում է մեր զրուցակիցը։

Սարգսյանը հավելում է՝ ներկայումս բարեգործական հիմնադրամն իր խնամքի տակ գտնվող 240-ից ավելի շահառու ունի, իսկ ընտանիքների ամրապնդման ծրագրի շրջանակներում շահառու ընտանիքների թիվն անցնում է 1500-ը։ «Մենք մատուցում ենք մի քանի ծառայություն։ Ծառայությունների մի մասը երեխաների այլընտրանքային խնամքն է, որոնք հայտնվել են կյանքի դժվարին իրավիճակներում։ Այդ երեխաները մեզ մոտ ստանում են շուրջօրյա կամ կարճաժամկետ խնամք, իսկ եթե երեխան կանգնած է մանկալքության շեմին և կարող է հայտնվել խնամք իրականացնող որևէ հաստատությունում, աջակցում ենք այդ երեխայի ընտանիքին, անում հնարավորը, որպեսզի երեխան մնա իր կենսաբանական ընտանիքում։ Այսինքն՝ մեզ համար ամենակարևորը երեխայի՝ ընտանիքում ապրելու իրավունքի իրացումն է»,-ընդգծում է հիմնադրամի ազգային տնօրենը։

Նա միևնույն ժամանակ փարատում է այն բոլոր մտահոգություններն ու կասկածները, որ «ՍՕՍ Հայաստանի» գործունեությունը կարող է կտրուկ դադարել։

«Ամբողջ աշխարհում «ՍՕՍ»-ը գործում է 70 տարի, իսկ Հայաստանում այս տարի նշում ենք մեր գործունեության 30-ամյակը։ Ամբողջ աշխարհում «ՍՕՍ»-ն ունի պրակտիկա՝ որևիցե ծրագիր երբեք կտրուկ չի փակվում։ Եթե ունենք ժամկետային ծրագիր, ասենք, 4 տարով, այն 4 տարի իրականացվում է, հետո վերջանում, եթե հնարավորություն չի լինում երկարաձգելու։ 

Այն ծրագրերը, որոնք ժամկետային չեն, այլ «ՍՕՍ»-ի ստանդարտ ծրագրերն են, մինչև դրանց ճակատագիրը չի որոշվում, օրինակ՝ պետությունը կամ որևէ դոնոր կազմակերպություն չի սկսում ֆինանսավորել այն, «ՍՕՍ-ը» չի փակում դրանք և դադարեցնում դրանց ֆինանսավորումը։ Նա չունի այդպիսի պրակտիկա՝ ծրագիրը փակել կամ օրինակ՝ ասել, որ այսքան ժամանակ ծրագիրն իրագործվեց, հիմա այլևս չի կարող»,-եզրափակում է Սպարտակ Սարգսյանը։

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ