Հատվածական լուծումները կարող են փակուղային վիճակ ստեղծել. համալիր տարբերակներ են անհրաժեշտ
ANALYSISՆերկայիս արտակարգ դրության շարունակությունը մի շարք խնդիրներ է ի հայտ բերում։ Առաջին հերթին նկատի ունենանք, որ տնտեսվարողների գործունեության կասեցման հետ լուրջ տնտեսական խնդիրներ են ի հայտ գալու՝ սկսած հարկերի և վարկերի վճարումից վերջացրած հաստիքների կրճատումով։
Տնտեսական խնդիրներն էլ իրենց հերթին բերելու են երկրում սոցիալական դրության վատացման և լարվածության դրսևորումների։ Խնդիրն այն է, որ ներկայիս ինքնամեկուսացման պայմաններում մեծ թվով մարդիկ, որոնք չեն կարողանալու իրենց աշխատանքը կատարել առցանց կամ հեռահար եղանակով, կարող են զրկվել իրենց աշխատավարձից կամ եկամուտից։
Ճիշտ է՝ ոմանց հաջողվում է հեռակա աշխատել ու աշխատավարձ ստանալ, սակայն մասնավոր սեկտորի ներկայացուցիչներից, անհատ ձեռներեցներից, օրավարձով աշխատողներից շատերն առանց եկամտի են մնացել։ Եվ քաղաքացիների այն մասը, որը այս ամսվա համար աշխատավարձ կամ եկամուտ չի ստանալու, բնականաբար, չի կարողանալու մասնավորապես կատարել այս ամսվա կոմունալների վճարումները։
Իսկ երբ բնակչության մեծ մասը անհրաժեշտաբար ստիպված է տանը նստել կանխարգելման միջոցների ու երկրում հայտարարված արտակարգ դրության ռեժիմի պատճառով, ապա սա ենթադրում է, որ, ամենայն հավանականությամբ, քաղաքացիները մեծ քանակով էլեկտրականություն, գազ ու ջուր են սպառելու, ինչը հանգեցնելու է կոմունալ ծառայությունների վճարի աճին՝ նախորդ տարվա մարտի համեմատ։ Իսկ կոմունալների մեծ վճարների մարումը լուրջ խնդիր է բնակչության համար։
Այնպես չէ, որ այսպիսի իրավիճակ է ստեղծվել միայն Հայաստանում։ Աշխարհի տարբեր երկրներում, որտեղ համավարակի պատճառով բարդ իրավիճակ է ստեղծվել, փորձում են որոշակիորեն մեղմել կարանտինի և սահմանափակումների հետևանքները, որպեսզի այն սոցիալապես լուրջ հարված չհասցնի բնակչությանը։
Այսպես, օրինակ, Իտալիայում, կորոնավիրուսի հետ կապված հարկերը ժամանակավոր չեղարկել են։ Ֆրանսիայում բնակչության կոմունալ բոլոր վճարումներն իր վրա է վերցրել պետությունը, և քաղաքացիներից պահանջվում է միայն մնալ տանը։ Ուկրաինայում կարանտինի ժամանակ արգելվել է պարտքերի պատճառով անջատել լույսը կամ գազը։ Իսկ ԱՄՆ-ում որոշել են յուաքանչյուր քաղաքացու 1000-ական դոլար գումար տրամադրել։
Հասկանալի է, որ Հայաստանը չունի Ֆրանսիայի կամ ԱՄՆ-ի տնտեսական հնարավորությունները, որ կարողանա քաղաքացիների կոմունալ վճարումները ամբողջովին վերցնել իր ուսերին, սակայն դա չի նշանակում, որ մեր կառավարությունը պետք է ձեռքերը ծալած նստի։
Եթե բազմաթիվ քաղաքացիներ այս պայմաններում չկարողանան կատարել իրենց կոմունալ վճարումները, բացառված չէ, որ կանջատվի նրանց լույսը, գազը կամ ջուրը, որը խիստ անցանկալի է։ Իհարկե, ՀԷՑ-ն արդեն հայտարարել է, որ վճարումներ չկատարելու պատճառով էլէներգիայի անջատումներ չեն լինի: Երեկ ԱԺ-ում վարչապետն էլ հայտարարեց, որ չվճարումների պատճառով գազի անջատումներ չեն լինի անապահովների համար:
Սակայն սա հատվածական լուծում է: Նախ և առաջ կառավարությունը պետք է այս խնդրի լուծման ուղղությամբ մտածի և այնպիսի տարբերակներ առաջ քաշի, որոնց արդյունքում ոչ միայն քաղաքացիները չտուժեն, այլև լուրջ վնասներ չկրեն նաև էլեկտրաէներգիա, ջուր ու գազ մատակարարող ընկերությունները։
Պետք է հաշվի առնել, որ եթե հանկարծ այդ (ու ոչ միայն այդ) ընկերությունները չկարողանան շարունակել իրենց աշխատանքը կամ մեծ վնասներ կրեն, ապա չեն կարողանալու մատակարարումներ կատարել նաև բնակչությանը, մյուս կողմից՝ արդեն իրենք դժվարություններ կունենան իրենց աշխատակիցներին պահելու և վճարելու հարցում, ու կարող է փակուղային իրավիճակ ստեղծվել։ Ուստի խնդրի լուծումը պետք է լինի համալիր և շղթայական, որպեսզի օղակներից ոչ մեկը չտուժի։
Տարբերակներից մեկն այն է, որ պետությունը կարողանա գոնե ժամանակավորապես և գոնե թիրախային խմբերի համար հետաձգել կոմունալների վճարումները և կոմպենսացնի էլեկտրաէներգիա, ջուր ու գազ մատակարարող ընկերությունների կրած վնասները, մինչև որ երկրում կաշխուժանա տնտեսական անցուդարձը, և քաղաքացիներն ի վիճակի կլինեն վճարել իրենց կոմունալների պարտքերը։
ԱՐՏԱԿ ԳԱԼՍՏՅԱՆ
Book Published with Ucom’s Support Presented at COP17: “The Secret Path of Hovazadzor”
Ucom Highlights the Role of Technology in Nature Conservation at COP17
“The people of Stepanavan will show through their votes that every attempt to deceive them with videos is doomed to fail”: “Strong Armenia” Party
With Ucom’s Support, SunChild Brings Cinema and Environmental Conservation Together
Young Musicians of the “Armenian Virtuosos” Program Perform in the COP17 
A Birthday in Italy with Unibank
Idram and IDBank Participated in the Opening of My Forest Armenia’s Pavilion at COP17
Unibank Receives B++ Sustainability Alignment Rating from Agents for Impact GmbH
Ucom Supported Yerevan Conservation Symposium 2026 as Strategic Partner
IDBank to Showcase Environmental and Innovative Initiatives at COP17
New AI-Powered Wildlife Monitoring Camera Installed in Paruyr Sevak with the Support of Ucom
35 Years of Trust: IDBank Celebrates with Its Customers
Business and mining leader Mark Cutifani to deliver keynote speech at the 3rd Mining Armenia Forum
“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across Armenia
Afeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program
Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership
“The Golden Hour”: IDBank explains how to respond effectively to a scam attack
Nelli Kocharyan Presents Converse Bank’s Vision for Development of International Relations at the BACEE Conference 
BACEE International Conference Kicks Off with Converse Bank as Lead Sponsor 
Unibank has issued perpetual bonds with an annual coupon yield of 13.2%
Ucom Measures the Environmental Impact of Its Operations
Unibank Offers USD-Denominated Bonds with an Annual Coupon Rate of 6%
Ucom Becomes an Official Partner of the Armenia-UK Business Forum 2026
Ucom Sales and Service Center at 20/52 Erebuni Reopens After Renovation
Unibank Joins the Armenian Solar Energy Association
The Widely Discussed Dvin Crown Project. A New Visibility Platform for Brands Has Emerged in the Heart of Yerevan
Ameriabank named Most Innovative Digital Bank in Armenia, alongside 9 Global Finance Digital Banking Awards
Unibank and Picsart Academy Host Kids Day for Children
Unibank Issues AMD and USD Bonds with Annual Coupon Rates of 10.3% and 6%
Artur Hovhannisyan and the Ambassador of Bulgaria to Armenia discussed a number of programs of mutual interest to Armenia and Bulgaria
A new and fantastic story was born in the heart of Yerevan—the spirit of the old city at Hayasa Hotel Old Yerevan
Converse Bank is Lead Sponsor of the BACEE International Banking Conference
Ralph Yirikian on the Cost of Digital Transformation at the 13th Regional HR Conference
You Can Now Pay with Idram on Glovo: The Long-Awaited Partnership Is Now a Reality
Rate.Trading: Currency Exchange on a New Digital Platform
Idram's "City of Good Deeds": From Teamwork to Real Charitable Projects
Ucom and FAST Bring Together Artificial Intelligence and Green Innovation
From Car Selection to Purchase – All in One Place: Ameriabank to Present its Myar.am Platform and Special Offers at Armenian Auto Show
IDBank and the “Dekavva Fund” Stand with People from Artsakh
Ucom Supports AI-Powered Camera Installation for Nature Conservation
Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice 
Ucom Fellowship Participants Meet Ralph Yirikian at Ucom
Unibank Becomes Title Sponsor of Alashkert Football Club
Sergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invite Young Pianists to Apply for the Prestigious Lang Lang Young Scholars Program
Unibank Call Center Now Available 24/7 on Weekdays
Ralph Yirikian Discusses the Challenges of Modern Leadership with Leadership School Participants
Unibank Becomes Lead Sponsor of AGBU’s Global Run in Support of Camp Nairi
Unibank’s Renamed “Tumanyan” Branch Opens at a New Location
Ucom Continues Large-Scale Network Modernization, Expanding 5G Coverage and Enhancing Connectivity
EBRD’s AMD-denominated bonds listed on AMX; Converse Bank acted as underwriter 
