Հանրային փրկությա՞ն, թե մերկության ճակատ. հագնվելու ժամանակը

Հայաստանյան քաղաքական կյանքը կարծես վերակենդանացման նշաններ է ցույց տալիս տևական դադարից հետո՝ շնորհիվ <<Նոր Հայաստան>> նախաձեռնության, որը երեկվանից շուրջօրյա հանրահավաքներ է սկսել Ազատության հրապարակում: Պահանջը՝ չեղյալ հայտարարել սահմանադրական բարեփոխումներն ու անցնցում կերպով իրականացնել իշխանափոխություն երկրում: Փորձենք հասկանալ քաղաքական այս գործընթացի տրամաբանությունը, արդյունավետության հավանականությունն ու համեմատել նախորդ պրոցեսների հետ՝ ըմբռնելու համար, թե ամեն դեպքում ինչու՞ Հայաստանում տեղի չի ունենում իշխանափոխություն և ինչու է հասարակությունը օր օրի օտարվում իշխանությունից: Կա՞ արդյոք Հայաստանում իշխանափոխության պահանջ, թե ոչ:

Փոփոխությունները առհասարակ ոչ միայն քաղաքականության, այլև առօրյա կյանքում են անհրաժեշտ: Հասարակությունը քաղաքական զարգացող պրոցեսների կրողը, իրացնողն ու օգտվողը պիտի լինի: Այլ հարց է, թե ինչպիսին է գործընթացների դինամիկան մեր երկրում:

2008 թվականին Լևոն Տեր Պետրոսյանի վերադարձն ու հասարակական կոնսոլիդացիան՝ ասելիքի ու բովանդակության առումով աննախադեպ էին, քանի որ անցած տարիների կուտակված էներգետիկան այլևս հնարավոր չէր զսպել: Մարդիկ եկան հրապարակ, լսեցին, հավատացին, պայքարեցին, զոհվեցին, սակայն, ամենակարևորը, արդյունքի չհասան: Հետևաբար հետագա վերաիմաստավորման feed back-ում որպես արդյունք կարելի է նշել մեկ բառ՝ հիասթափություն: Պատճառների մասին շատ է խոսվել, իշխանությունը համարում էր, որ երկրի զարգացման իր տեսլականը ավելի արդյունավետ է, և այն ամեն գնով պաշտպանեց թե՛ ընտրական, թե հետընտրական գործողություններով:

2013 թվականը որքան էլ փորձենք նմանեցնել նախորդի հետ՝ փոքր ինչ այլ երանգներ ուներ: Նախորդ ընտրությունները պետք է որ որոշակի փորձ ու զգուշավորություն հաղորդեին ընդդիմության ներկայացուցիչներին, սակայն պատկառելի ձայներ հավաքելով ընտրություններում՝ Րաֆֆի Հովհանսիյանին աստղաբաշխական արագությամբ հաջողվեց փոշիացնել այդ ձայները, քանի որ, ի տարբերություն նախորդի, չկար ոչ գործողությունների հստակ ցանկ և ոչ էլ կամք՝ քաղաքական օրակարգ թելադրելու: Արդյունքում հազիվհազ ուշքի եկած հասարակությանը հասցվեց ոչ պակաս ցավոտ հարված, իսկ դիագնոզը նույնն էր՝ կրկին հիասթափություն:

2015 թվականին ընդդիմությունը փորձեց արմատական իշխանափոխություն իրականացնելու արտահերթ գործընթաց,որտեղ նախորդ էտապներում պարտված ընդդիմության ներկայացուցիչներին իր աջակցությունը հայտնեց ԲՀԿ նախկին առաջնորդ Գագիկ Ծառուկյանը: Հեղափոխական այս ռաունդը նույնիսկ ստացավ իր սիմվոլիկ անունը՝ բուրժուադեմոկրատական: Սակայն այս անգամ բանը առճակատման նույնիսկ չհասավ և իշխանությունների քայլերը իրենց երկար սպասեցնել չտվեցին:

Այսպիսով, քսան տարիների պարտիաներից հետո կարելի է արձանագրել, որ ընդդիմությունը հայտնվել է ցայտնոտի մեջ և զրկվել իր ամենաուժեղ խաղացողի՝ հասարակության աջակցությունից: Եվ ստեղծված իրավիճակում նորից փորձ է արվում այդ նույն հասարակության աջակացությունը ստանալ ոչ թե նոր մոտեցումների,մարդկային ռեսուրսների,գաղափարների միջոցով,այլ կրկնվում է հին սցենարը: Սոցալական և հոգեբանական առումով հարատև դեպրեսիայի մեջ գտնվող վհատված ժողովրդին նորից հրամցվում է ամբոխավարային հռետորաբանությունը,իսկ որպես գործողությունների իրականացման միջոց կրկին առաջարկվում է փողոցային տարբերակը: Ինչպես տեսնում ենք՝ նույն գետը մի քանի անգամ մտնելու կիրքը հայաստանյան ընդդիմության համար դեռևս մնում է անհաղթահարելի:

Շարունակելի...

Նարեկ Ադամյան

Past.am, վերլուծաբան