Yerevan, 10.April.2026,
00
:
00
BREAKING


Աղքատության 2 տոկոսով նվազումը եւ աղքատությունը բնորոշելու հակասությունը

ECONOMICS

2014-ին, նախորդ տարվա համեմատ, Հայաստանում աղքատությունը նվազել է 2 տոկոսով հասնելով 30 տոկոսի: Նախ անդրադառնանք ցուցանիշներին, փորձելով տեսնել, թե որքանով է՞ տրամաբանական աղքատության նվազումը 2 տոկոսով:

Եթե համեմատենք 2009-ից հետո աղքատության ցուցանիշը, ապա կտեսնենք, որ եղավ մի պահ` 2010-ին, երբ աղքատությունը նախորդ տարվա համեմատ աճեց, հասնելով 35,8 տոկոսի: Հաջորդ տարիներին աղքատությունը սկսեց նվազել, իսկ մասնավորապես, 7,2 տոկոս տնտեսական աճի տարում` 2012-ին` 2,6 տոկոսով: 2013-ին` 3,3 տոկոս տնտեսական աճի տարում աղքատությունը նվազեց ընդամենը 0,4 տոկոսով, 2014-ին` 3,5 տոկոս տնտեսական աճի պարագայում` 2 տոկոսով: Բավական է պարզ համեմատություն` տրամաբանական համարելու տնտեսական աճին համապատասխան աղքատության ցուցանիշի փոփոխությունը:

Վերջին երկու տարիներին միասին 6,8 տոկոս տնտեսական աճը բերել էր աղքատության մոտ 2,4 տոկոս նվազման, 2012-ի 7,2 տոկոս տնտեսական աճը` աղքատության 2,6 տոկոս նվազման: Ի դեպ, աղքատության գիծը 2012-ին 37 հազար դրամն էր, 2015-ին` 40 հազար դրամը: Համադրելով այս թվերը, ստացվում է, որ միջինում 7 տոկոս տնտեսական աճը, անկախ նրանից, թե քանի տարում է դա տեղի ունենում, մեր երկրում բերում է մոտ 2,5 տոկոս աղքատության նվազման: Այստեղից հարց է ծագում, թե արդյո՞ք լավ ցուցանիշ է 2 տոկսով աղքատության նվազումը:

Եթե նկատի ունենանք, որ այս պահին Հայաստանում մոտ 900 հազար մարդ դեռեւս աղքատ է համարվում, ապա նման տեմպով աղքատության նվազումը կարող է բավարար համարվել, բայց ոչ` լավ: Սա նշանակում է, որ տարեկան 7 տոկոս տնտեսական աճ ունենալու դեպքում, մեզ մոտ աղքատությունը կվերանա միայն 12 տարի հետո: Հետեւաբար, խնդիրը տնտեսական ավելի բարձր աճ ապահովելն է, այլ ոչ թե 2 տոկոսով աղքատության նվազումը անհավանական կամ սուտ համարելը: Մյուս հարցը, որն առաջանում է, բայց չգիտես ինչու ոչ ոք դրան ուշադրություն չի դարձնում, աղքատության սուբյետիվ ընկալմանն ու ըստ մարզերի աղքատության ցուցանիշներին է վերաբերվում: Աղքատության ամենացածր ցուցանիշներ ունեն Վայոց Ձորի մարզը` 18,2 տոկոս եւ Արագածոտնի մարզը` 18,7 տոկոս: Եթե նկատի ունենաք, որ այս մարզերին հաջորդում է

Երեւանը` 25,2 տոկոս աղքատության ցուցանիշով, իսկ մյուս մարզերում աղքատության ցուցանիշը սկսվում է 29 տոկոսից հասնելով մինչեւ 44 տոկոսի, ապա տպավորություն կստեղծվի, որ Արագածոտում եւ Վայոց Ձորում բոլորովին այլ տնտեսական կացություն է եւ այս մարզերը օազիս են` աղքատության անհամեմատ ցածր ցուցանիշով: Մինդեռ, ի տարբերություն, իրականում ոչ հարուստ եւ բարեկեցիկ Արագածոտնի եւ Վայոց Ձորի, գյուղմթերքների հիմնական շտեմարան Արարատի մարզում աղքատությունը 28,5 տոկոս է, Արմավիրի մարզում` 29 տոկոս: Ինչպե՞ս կարող է Արագածոտնի եւ Վայոց Ձորի մարզերում կենսամակարդակը ավելի բարձր, իսկ աղքատությունը` ավելի ցածր լինել, քան Արարատի եւ Արմավիրի մարզերում:

Ակնհայտ է, որ այստեղ գործ ունենք հարցվողների պատասխանների անկեղծության հետ: Ավելի ցածր աղքատության ցուցանիշ արձանագրած մարզերում ավելի անկեղծ են պատասխանել իրենց սպառման մասին հարցերին, քան ավելի բարձր աղքատություն արձանագրված այնպիսի մարզերում, ինչպիսիք Արարատն ու Արմավիրը, մասամբ նաեւ մայրաքաղաք Երեւանը: Հակառակը լինել չի կարող, քանի որ մեր հոգեբանության մեջ տարածված է ոչ թե աղքատությունը, այլ բարեկեցությունը թաքցնելը եւ վատ ապրողի կերպարով ներկայանալը: Այս տրամաբանության հետ համընկնում է սուբյեկտիվ աղքատության վերաբերյալ ստացված պատասխանների հետ:

Հետազոտության ընթացքում տնային տնտեսությունների 16 եւ բարձր տարիքի անդամներին` իրենք իրենց աղքատ համարո՞ւմ են հարցին միայն 17 տոկոսն են դրական պատասխանել, այսինքն` իրենց համարել աղքատ: Փաստորեն, աղքատությունն ըստ սպառման ցուցանիշների 30 տոկոս է, բայց բնակչության միայն 17 տոկոսն է իրեն համարում աղքատ: Պատճառը դարձյալ նույնն `է անկեղծությունը մի դեպքում եւ դրա բացակայությունը` մյուս: Այսպես` երբ հարցումը վերաբերվում է սպառմանը, պատասխանողները սպառման ավելի ցածր ցուցանիշներ են ասում` համաձայն վերեւում նշված սովորության: Սակայն, երբ հարցն ուղղակիորեն վերաբերվում է նրան, թե իրենց աղքա՞տ են համարում, պատասխանը լինում է անկեղծ, քանի որ ոչ ոք չի ցանկանում որ իրեն աղքատ անվանեն: Հետեւաբար, դեռ պետք է մեզ համար հստակեցնենք, թե որ? ցուցանիշն է ավելի հստակ բնորոշում աղքատության մակարդակը: Ինչն, իհարկե, չի նշանակի, որ անգամ 17 տոկոս (մոտ 500 հազար մարդ) աղքատությունը լուրջ խնդիր չէ, չխոսելով արդեն 900 հազար մասին:

“A friend” needs money urgently. IDBank warns that trust can be exploited on social media.Denationalizing the ‘Map’ (Reflections on the ‘Real Armenia Ideology’)AraratBank at Leasing EXPO 2026: Special Leasing Offer for Energy-Efficient EquipmentUcom Offers Virtual Cloud Server (VPS) ServiceIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of Armenia, Presenting Innovative Tools for the SME SectorUp to 25% idcoin When Buying Airline Tickets with IDBank Premium CardsAcba bank and the U.S.-based Interactive Brokers have signed an agreementIDBank and Idram Alongside the “Matemik” NGOIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of ArmeniaConverse Bank Receives STP Excellence Award Once AgainUnibank to participate in Leasing Expo 2026 with a special offerAraratBank in Lori: Competitive Solutions for Business and Economic DevelopmentIDBank to Provide Scholarships Worth 35 Million Drams to 103 Artsakh Students at YSUUnibank joins the Partnership for Carbon Accounting Financials (PCAF)Safe environment – Equal opportunitiesAraratBank Receives STP Excellence Award from Commerzbank AGWorld Autism Awareness Day reminds us: culture is how we learn to see and embrace one anotherIDBank Receives Commerzbank’s STP Excellence Award 2025IDBank Presented a Special Offer at TOON EXPO 2026FINTECH360 International Conference to Bring Together 500 Participants in YerevanUcom Supports the DemArDem 2026 Regional Youth Forum Prominent Armenian Statesman Levon Sahakyan Passes Away at 89Ucom’s Unity Packages with the Best Fixed Network in Armenia Get 1% idcoin at TOON EXPO with Idram&IDBankOlympic sport should unite people, not become an arena for political campaigns USD 60 Million: Ameriabank Joins Financing of Firebird’s AI Data Center Construction in ArmeniaStatement by Archbishop Bagrat Galstanyan Financial Literacy Course at YSU: Idram and IDBankAmeriabank named the Best Bank in Armenia for 2026 by Global Finance magazine IDBank warns about scams disguised as remote workAraratBank Donates Proceeds from "Armenian Legends and Poems" to the City of Smile Foundation The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest ProjectIdram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden MallUcom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational FoundationIDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams IDBank Launches Special Campaign for SWIFT TransfersConverse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets ArmeniaUcom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of DevelopmentSpring Promotion at Megamall from Idram&IDBank“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure FundingIDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles TimesAraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive YearUcom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee