Yerevan, 01.November.2026,
00
:
00
BREAKING

«Պահպանենք և վերականգնենք այն, ինչ մնացել է Դալմայի այգիներից»

SOCIETY

Past.am

Օրերս նախագահ Արմեն Սարգսյանը խոսել էր Ծիծեռնակաբերդի տարածքում «Հայ պարկ» հիմնելու նախաձեռնության և գաղափարի մասին: Սարգսյանն ասել էր՝ որպեսզի մեր բնակչությունը կարողանա առողջ ապրել, պետք է այգիներ՝ «հանրային առողջ թոքեր» ունենալ: «Շուտով ոգեկոչելու ենք Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակը, հիշեցնելու աշխարհին, որ այն չճանաչելը կամ պատմության դասերը մոռանալը վտանգավոր է ողջ մարդկության համար: Այս առիթով ուզում եմ մի առաջարկ հնչեցնել, որի մասին դեռ տարիներ առաջ էի մտածում: Եթե Եղեռնի հուշարձանից նայեք մինչև «Հրազդան» մարզադաշտ, կտեսնեք հսկայական տարածություն։ Այդ տարածքը մշակված չէ, իսկ մեր քաղաքը մեծ այգու կարիք ունի։ Առաջարկում եմ ստեղծել համազգային այգի, որը կսկսվի Եղեռնի հուշարձանից անմիջապես հետո և կձգվի այդ տարածքով»։

Նախագահի այս առաջարկին բաց նամակով արձագանքել էին մի խումբ բնապահպաններ: Նրանք նշել էին՝ մտահոգված են ոչ միայն Երևանում կանաչ տարածքների, այլև պատմամշակութային հուշարձանների ոչնչացման փաստով և երկար տարիներ պայքարել են Դալմայի այգիների վերածննդի համար, իսկ այժմ ձեռք են մեկնում Արմեն Սարգսյանի կոչին՝ Երևանում ստեղծել համերաշխության և հիշողության համազգային այգի՝ բարձրացնելով Դալմայի այգիների փրկության հարցը:

«Հանրային իրազեկման և մոնիտորինգի կենտրոն» ՀԿ-ի նախագահ Մարի Չաքրյանը մանրամասնում է, թե ինչու են հատկապես առաջարկել Դալմայի այգիների տեղում համազգային այգի ստեղծելու առաջարկը: «Դալմայի այգիները պատմականորեն եղել են կանաչ տարածք, այգիներ, այնտեղ հողը շատ բերրի է եղել: Նպատակահարմար է հենց այս վայրում համազգային այգի ստեղծելը՝ մի քանի պատճառով: Առաջին հերթին որպես պատմական արժեք, որովհետև նաև նախագահն է առաջ քաշում այն գաղափարը, որ նոր այգու ստեղծմամբ պետք է վերականգնենք մեր պատմական հողերի խորհուրդը, իսկ Դալմայի այգին հենց իրենով պատմական վայր է: Երկրորդ՝ սա ավելի բերրի հող պարունակող տարածք է, որտեղ այսօր շինարարություն է իրականացվում և ավելի նպատակահարմար է, որ այնտեղ նաև այգի հիմնվի, երրորդ՝ իրականացվող նախագծով կկարողանանք պահպանել այն, ինչ մնացել է այգիներից, գոնե այն տարածքում, որը կառավարության որոշմամբ որպես անտառային հող է նախատեսված, բայց 2003 թվականից ի վեր անտառ հիմնելու ուղղությամբ որևէ քայլ չի արվել»,- Past.am-ի հետ զրույցում ասում է Չաքրյանը:

Հետաքրքրվում եմ՝ արդյոք այս կերպ որոշակիորեն կանխում են նաև հետագայում անտառային տարածքում հնարավոր շինարարությունները: «Նախ ասեմ, որ առաջինը նախագահի կոչին արձագանքել է «Ա.Դ.Սախարովի անվան մարդու իրավունքների պաշտպանության հայկական կենտրոն» ՀԿ-ից Մերի Խաչատրյանը: Հետո արդեն ես, Մերին ու «Դալմա-Սոնա» բնապահպանական հիմնադրամից Ռուզաննա Ղազարյանը որոշեցինք ավելի հասցեական դիմել նախագահին: Հատկապես Ռուզաննան և Մերին երկար տարիներ պայքարել են այդ տարածքի գոյության, պահպանության, և՛ տարածքի, և՛ այդ տարածքի այգեգործների շահերի պաշտպանության համար: Անգամ Խորհրդային Միության տարիներին այս տարածքը մնացել է որպես այգի: Փոփոխությունները եղել են 2000 թվականից հետո, երբ այդ տարածքը դրվել է կառուցապատման տակ: Մենք մատնանշում ենք, որ այստեղ մտադրված են եղել ստեղծել անտառ, բայց զուգահեռ ականատես ենք այն փաստին, որ արդեն իսկ անտառային հողերի տարածքից հատկացումներ է կատարվում ժամանցի գոտի կառուցելու համար, բայց միևնույն է այն իր մեջ չի պարունակում Դալմայի այգու խորհուրդը: Տեսնում ենք, որ այս տարածքն ավերվում է: Ինքս բարձրաձայնել էի գինու հնձանի քանդման մասին, և շնորհակալ ենք, որ ԿԳՄՍ նախարարությունը խումբ կազմեց, ուսումնասիրեցին խնդիրը և արձանագրվեց այն փաստը, որ այս տարածքում կան շատ կարևոր օբյեկտներ, հնագետներն այսօր էլ պնդում են, որ տարածքը լիովին ուսումնասիրված չէ: Ծիծեռնակաբերդի տարածքի անմիջապես հարևանությամբ պատմական տարածք ենք ոչնչացնում, միևնույն ժամանակ ասում, որ այգի հիմնենք նահատակների հիշատակը վառ պահելու համար: Կիսում ենք նախագահի ցանկությունը, ուզում ենք, որ Երևանում կանաչ տարածք լինի, կոչ ենք անում նրան իր ուշադրությունը հրավիրել այս տարածքի վրա, որն իրենով արդեն իսկ խորհրդանշական է՝ նաև որպես այգի այն պահպանելու առումով»,-նշում է մեր զրուցակիցը:

Չաքրյանը հավելում է՝ իրենց բաց նամակին կարող են միանալ բոլոր ցանկացողները՝ կազմակերպություններ, անհատներ, քաղաքացիներ, փորձագետներ: Հավելում է՝ նամակն արդեն իսկ ուղարկել են նախագահի աշխատակազմին՝ նշելով, որ երբ երկրում արտակարգ դրությունն ավարտվի, կմեկտեղեն նամակին միացած բոլոր անհատների և կազմակերպությունների ստորագրությունները և նաև այդ տարբերակով այն կհանձնեն նրանց: «Նամակում նաև նշել ենք, որ պատրաստակամ ենք կամավորական, մասնագիտական ներդրում ունենալ այս գաղափարը կյանքի կոչելու համար: Կարևորում ենք այգու հիմնումը հենց Դալմայի այգիների տարածքում»,-եզրափակում է Մարի Չաքրյանը:

Լուսինե Առաքելյան

IDBank Supports the Reconstruction of the Spandaryan Canal: Commemorative Plaque Dedicated to the Project SignedIDBank and Idram Presented Several Environmental Initiatives at COP17Ucom Shares Its Experience in Private Sector Engagement in Nature Conservation at COP17 Blue Zone«Here’s the screenshot, the money has been transferred»: IDBank warns of fake payment scamsFirst Steps in Your Career with IDBank: 16th Cycle of IDream LaunchedDigital Architecture for a Sustainable Future: IDBank's Article in Regional Post MagazineRate.Trading. New Digital Culture of Currency ExchangeDigital Future and Sustainable Development: IDBank's Chairman of the Management Board in an Interview with ForbesApplications Now Open: Armenian Virtuosos International Academy-Festival 2027Book Published with Ucom’s Support Presented at COP17: “The Secret Path of Hovazadzor”Ucom Highlights the Role of Technology in Nature Conservation at COP17“The people of Stepanavan will show through their votes that every attempt to deceive them with videos is doomed to fail”: “Strong Armenia” Party With Ucom’s Support, SunChild Brings Cinema and Environmental Conservation TogetherYoung Musicians of the “Armenian Virtuosos” Program Perform in the COP17 A Birthday in Italy with UnibankIdram and IDBank Participated in the Opening of My Forest Armenia’s Pavilion at COP17Unibank Receives B++ Sustainability Alignment Rating from Agents for Impact GmbH Ucom Supported Yerevan Conservation Symposium 2026 as Strategic PartnerIDBank to Showcase Environmental and Innovative Initiatives at COP17New AI-Powered Wildlife Monitoring Camera Installed in Paruyr Sevak with the Support of Ucom35 Years of Trust: IDBank Celebrates with Its CustomersBusiness and mining leader Mark Cutifani to deliver keynote speech at the 3rd Mining Armenia Forum“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across ArmeniaAfeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership“The Golden Hour”: IDBank explains how to respond effectively to a scam attackNelli Kocharyan Presents Converse Bank’s Vision for Development of International Relations at the BACEE Conference BACEE International Conference Kicks Off with Converse Bank as Lead Sponsor Unibank has issued perpetual bonds with an annual coupon yield of 13.2% Ucom Measures the Environmental Impact of Its OperationsUnibank Offers USD-Denominated Bonds with an Annual Coupon Rate of 6% Ucom Becomes an Official Partner of the Armenia-UK Business Forum 2026Ucom Sales and Service Center at 20/52 Erebuni Reopens After Renovation Unibank Joins the Armenian Solar Energy AssociationThe Widely Discussed Dvin Crown Project. A New Visibility Platform for Brands Has Emerged in the Heart of YerevanAmeriabank named Most Innovative Digital Bank in Armenia, alongside 9 Global Finance Digital Banking AwardsUnibank and Picsart Academy Host Kids Day for ChildrenUnibank Issues AMD and USD Bonds with Annual Coupon Rates of 10.3% and 6%Artur Hovhannisyan and the Ambassador of Bulgaria to Armenia discussed a number of programs of mutual interest to Armenia and Bulgaria A new and fantastic story was born in the heart of Yerevan—the spirit of the old city at Hayasa Hotel Old YerevanConverse Bank is Lead Sponsor of the BACEE International Banking Conference Ralph Yirikian on the Cost of Digital Transformation at the 13th Regional HR Conference You Can Now Pay with Idram on Glovo: The Long-Awaited Partnership Is Now a RealityRate.Trading: Currency Exchange on a New Digital PlatformIdram's "City of Good Deeds": From Teamwork to Real Charitable Projects Ucom and FAST Bring Together Artificial Intelligence and Green Innovation From Car Selection to Purchase – All in One Place: Ameriabank to Present its Myar.am Platform and Special Offers at Armenian Auto Show IDBank and the “Dekavva Fund” Stand with People from Artsakh Ucom Supports AI-Powered Camera Installation for Nature Conservation Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice