«Բավականին լուրջ համակարգային խնդիրներ ունենք, որոնք չգիտակցվեցին». Հայաստանը կրկին կիսաավտորիտար երկրների շարքում է
INTERVIEW«Freedom House» իրավապաշտպան կազմակերպության «Nations in «Transit-2020» նոր զեկույցի համաձայն, Հայաստանը իր ժողովրդավարական ցուցանիշները բարելավել է, բայց, ըստ զեկույցի, ինչպես նախկինում, այսօր էլ շարունակում է դասվել կիսաավտորիտար ռեժիմով պետությունների շարքին:
Թե ինչու Հայաստանին չհաջողվեց այս առումով այլ ցուցանիշ գրանցել, իրավապաշտպան Զառա Հովհաննիսյանը նախ նկատում է՝ այլ պատկերի հասնելը իրականում բավականին բարդ գործընթաց է:
«Հնարավոր չէ միայն հեղափոխություն կոչված քայլով, իշխանություն փոխելով կիսաավտորիտարից հասնել լիովին ազատ երկրների շարք: Եթե դիտարկում ենք ազատ երկրների ցանկը, տեսնում ենք, թե որքան ինստիտուցիոնալ ու բարդ աշխատանք է տարվել, որպեսզի այդ երկրներն իսկապես ազատ ճանաչվեն: Առհասարակ, միայն ղեկավարության կազմը փոխելով՝ հնարավոր չէ երկրում շոշափելի փոփոխության հասնել: Այդ ճանապարհը ինստիտուցիոնալ հսկայական աշխատանք է ենթադրում՝ թե՛ մարդու իրավունքների պաշտպանության առավել գործուն մեխանիզմների, թե՛ դատաիրավական բարեփոխումների, թե՛ ամբողջ պետական համակարգի արդյունավետ, առանց կոռուպցիայի ու թափանցիկ գործունեության տեսանկյունից: Մենք այս բոլոր ուղղություններով չենք կատարել այն աշխատանքը, այն կարևորագույն և ինստիտուցիոնալ բարեփոխումները, որոնք հնարավորություն կստեղծեին, որ երկիրը մոտենար կամ ներառվեր լիովին ազատ երկրների ցանկում»,-Past.am-ի հետ զրույցում ասաց իրավապաշտպանը:
Նա շեշտեց, որ գնահատման չափանիշները տարբեր են. «Մարդու իրավունքներից, ժողովրդավարական արժեքներից սկսած՝ մինչև խոսքի և մամուլի ազատություն:Մենք նշված բոլոր ուղղություներով, իհարկե, կարող ենք որոշակի առաջընթաց տեսնել, բայց դրանք չեն կարող ինստիտուցիոնալ վերափոխում համարվել կամ վերածվել նման վերափոխման: Պատճառն այն է, որ այդ առաջընթացները մի դեպքում կարող են լինել անհատական ջանքի կամ անհատական կամքի արդյունք, մյուս դեպքում՝ կախված լինել պարզապես իրավիճակի փոփոխությամբ»:
Կարևորելով ինստիտուցիոնալ վերափոխման անհրաժեշտությունը՝ Զ. Հովհաննիսյանը հավելեց. «Սա շատ կարևոր է, որովհետև նմանատիպ հեղինակավոր կառույցները դիտարկում են առավելապես օրենսդրական դաշտի վերափոխումը, մարդու իրավունքների պաշտպանության առավել գործուն մեխանիզմների ներդրումն ու իրագործումը: Հստակորեն կարելի է ասել, որ նման փոփոխություններ Հայաստանում չեն եղել: Ցավոք, նոր վարչակազմն իրավիճակն գնահատեց այսպես՝ «կառավարման ղեկի մարդիկ փոխվում են, գալիս են լավ մարդիկ, և համակարգը սկսում է լավ գործել»: Սա խորը մոլորություն է»:
Մեր զրուցակցի դիտարկամբ՝ ընդհանրապես հարցը համակարգային խնդիրների գիտակցման կարողության մեջ է:
«Եթե իշխանության ղեկին հայտնված վարչախումբը չի գիտակցում, որ խնդիրները համակարգային են, պահանջում են համակարգային լուծումներ, ու անհատական որևէ դրսևորում չի կարող ազդել համակարգի փոոփոխության վրա, մենք չենք կարող առաջընթաց ունենալ թե՛ մարդու իրավունքների, թե՛ ժողովրդավարության, թե՛ խոսքի ու խղճի ազատության տեսանկյունից: Ինստիտուցիոնալ տեսանկյունից մենք բավականին լուրջ համակարգային խնդիրներ ունենք, որոնք չգիտակցվեցին: Բացի այդ, նաև այդ խնդիրները հաղթահարելու ուղղությամբ քայլեր չձեռնարկվեցին: Ավելին՝ մարդիկ, որոնք ներգրավվել էին պետական համակարգում և ունեին արժեքային այլ պատկերացումներ, կամաց-կամաց դուրս են մղվում այդ համակարգից. պետական համակարգը շարունակում է կուլ տալ այն առողջ գաղափարաները, այն ուժերին, որոնք կարող էին վերափոխման հանգեցնել»,-ընդգծեց իրավապաշտպանը:
Ամփոփելով՝ Զառա Հովհաննիսյանը շեշտեց նաև դատաիրավական իրական բարեփոխումների անհրաժեշտության մասին:
«Դատական համակարգի վերաբերյալ նաև գործադիր մարմնից ենք անընդհատ դժգոհություններ լսում: Սակայն մինչ այս միակ գործուն քայլը, որը եղել է, դատարանների դռները շրջափակելու կոչն էր, ինչը ևս հակաժողովրդավարական է: Նման քայլերը որևէ կերպ չեն հանգեցնի ինստիտուցիոնալ վերափոխման: Ընդհանուր առմամբ, մենք հստակ ռազմավարական քայլեր չենք մշակել, որպեսզի լինի խնդրի ճանաչում, նաև քայլեր, որոնք կարող են վերափոխումների հանգեցնել»,-եզրափակեց իրավապաշտպանը:
Աննա Բադալյան
The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest Project
Idram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden Mall
Ucom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers
IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational Foundation
IDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026
Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams
IDBank Launches Special Campaign for SWIFT Transfers
Converse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets Armenia
Ucom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia
The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025
IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial Tool
Safe Workplace as a Guarantee of Development
Spring Promotion at Megamall from Idram&IDBank
“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms
Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure Funding
IDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles Times
AraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive Year
Ucom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum
ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee
Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the Diaspora
New Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBank
New Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBank
UBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK
In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms
Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance Group
IDBank Expands Travel Benefits of Premium Cards
Free Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle East
Love Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris
Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin Branch
Ucom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom
Individuals and businesses, near and far, all welcome
Trust and reach across the globe
Choosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank App
Ucom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable Gifts
AraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback 
“My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.
Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network
Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange
Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia
2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca Cards
Order an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashback
IDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes
Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation
KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBank
Ameriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New Customers
Dangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online Surveys
Justice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe Hakobya
Idram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving Day
AraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” Award
IDBank has opened a representative office in Glendale, California 
