Yerevan, 27.October.2026,
00
:
00
English
Հայերեն Русский
BREAKING
Lavrov: Russia intends to outline concrete steps to resolve issues in Karabakh Armenia President signs decree on calling snap parliamentary elections on June 20 Armenia President petitions to Constitutional Court Armenia legislature convenes special session to consider new Electoral Code Latvia parliament recognizes Armenian Genocide 145 new cases of COVID-19 confirmed in Armenia Armenia acting Deputy PM receives Iran Ambassador Azerbaijanis advance in territory of Nor Ghazanchi village of Karabakh's Martakert again, negotiations underway Lebanon official to Armenians: You were killed by sword, we—by famine, blockade, but culprit is one Al-Arabia: 10,000 people parade with torches in Yerevan in memory of 1.5 million Armenians killed in Ottoman Turkey Greek PM expects to meet with Erdogan in the near future Armenia Ombudsman on protest held in front of Prosecutor General's Office

Չի հաջողվում հայրենիք-սփյուռք փոխադարձ կապը ավելի բարձր մակարդակի հասցնել

ANALYSIS
Կիսվել

Շատ է խոսվում, թե Հայաստանը մարդկային, տնտեսական և աշխարհագրական առումով սահմանափակ ռեսուրսներ ունեցող երկիր է, սակայն մենք ունենք մի կարևոր չիրացված ներուժ, և դա վերաբերում է սփյուռքի ռեսուրսներին։

Հայաստանն այն եզակի երկրներից է, որ քիչ թե շատ կազմակերպված համայնքներ ունի աշխարհի բազմաթիվ երկրներում։ Ու հայկական սփյուռքի տեղաբաշխությունն այնպես է, որ մեծ համայնքներ ունենք տնտեսապես և քաղաքականապես այնպիսի կարևոր կշիռ ունեցող երկրներում, ինչպես Ռուսաստանը, ԱՄՆ-ը, Ֆրանսիան, Իրանը և այլն։

Ուստի ամբողջովին տրամաբանական է, որ նորանկախ Հայաստանի գոյության ողջ ընթացքում խոսվում է սփյուռքի հետ փոխգործակցությունը և կապերը խորացնելու անհրաժեշտության մասին, բայց այլ խնդիր է, թե հայկական համայնքների ներկայացուցիչների հետ երկխոսությունն ինչ արդյունքներ է ունենում։

Հայրենիք-սփյուռք հարաբերությունների համատեքստում մշտապես կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև սփյուռքի ինքնակազմակերպման խնդիրը։ Վերջինիս կարևորությունը պայմանավորվում է ողջ սփյուռքը ներկայացնող կազմակերպչական կառույցի անհրաժեշտությամբ, սփյուռքի տարբեր հաստատությունների, համայնքների և անհատների ջանքերի համակարգման հրամայականով, ինչպես նաև հայրենի պետության հետ սփյուռքի հարաբերությունների դյուրինացման խնդրով։

Սակայն պետք է նկատի ունենալ, որ Հայաստանը սփյուռքում հայապահպանության, ներգաղթի և հայրենիք-սփյուռք կապերի ամրապնդման հարցում իր ուրույն դերակատարությունն ունի։ 

Այդ պատճառով էլ ՀՀ կառավարությունը փորձում է առանձին պետական կառույցների միջոցով համակարգել սփյուռքի հետ աշխատանքը՝ յուրաքանչյուր համայնքի հետ կապի առանձնահատուկ մոտեցում դրսևորելով, քանի որ տարբեր են համայնքների առջև ծառացած խնդիրները։

 

Հարկ է ուշադրություն դարձնել մի կարևոր հանգամանքի վրա, որ սփյուռքում ժամանակի ընթացքում, ցավոք, նվազում է հետաքրքրությունը հայրենիքի հանդեպ։ Եվ այս համատեքստում 2018 թվականին տեղի ունեցած իշխանափոխությունը կարևոր հանգրվան էր, որ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարի, թե իր կառավարությունը նոր լիցք է հաղորդելու հայրենիք-սփյուռք կապերին, բարենպաստ պայմաններ են ստեղծվելու, որպեսզի սփյուռքահայերը ներգաղթեն Հայաստան, բնակարաններ ձեռք բերեն և ներդրումներ կատարեն հայրենիքում։

Եվ իր այդ նպատակներին հասնելու ճանապարհին Փաշինյանը լուծարեց սփյուռքի նախարարությունը, դրա փոխարեն սփյուռքի հետ աշխատանքների համակարգումն իր վրա ստանձնեց ՀՀ վարչապետին կից սփյուռքի գործերով գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակը, իսկ գլխավոր հանձնակատար նշանակվեց Գլենդելի նախկին քաղաքապետ Զարեհ Սինանյանը։

Սակայն իշխանափոխությունից երկու տարի ժամանակ է անցել, բայց այդպես էլ Հայաստան-սփյուռք փոխգործակցության բնագավառում շոշափելի տեղաշարժ չի նկատվում։ Սփյուռքահայերի մոտ ցանկություն չկա գումարներ ներդնել Հայաստանում, քանի որ մեր երկրի օրենսդրական և հարկային դաշտը շարունակում է մնալ ոչ գրավիչ։ Իսկ սփյուռքահայերի ներգաղթի փոխարեն մի բան էլ շարունակվում է արտագաղթը դեպի սփյուռքի տարբեր համայնքներ։

Պարզորոշ է, որ իշխանություններին չի հաջողվել հայրենիք-սփյուռք փոխադարձ կապը ավելի բարձր մակարդակի հասցնել։ Եվ տպավորություն է, թե սփյուռքի հետ կապերը սահմանափակվում են դեպի տարբեր երկրների հայկական համայնքներ Զարեհ Սինանյանի կատարած այցերով։

Հատկապես ներկայիս շրջանում սփյուռքի հետ հարաբերությունները առավել քան կարևոր են, քանի որ Հայաստանում կորոնավիրուսային ճգնաժամը գնալով խորանում է, իսկ սփյուռքի օժանդակությունը թե՛ մասնագիտական, թե՛ ֆինանսական առումով պետության համար կարող է զգալի նշանակություն ունենալ։ Ուստի գոնե այս պահին մեր իշխանությունները սփյուռքի հետ գործակցության նոր ուղիներ պետք է փնտրեն։

ԱՐՏԱԿ ԳԱԼՍՏՅԱՆ

Կիսվել
Timeline
Book Published with Ucom’s Support Presented at COP17: “The Secret Path of Hovazadzor”Ucom Highlights the Role of Technology in Nature Conservation at COP17“The people of Stepanavan will show through their votes that every attempt to deceive them with videos is doomed to fail”: “Strong Armenia” Party With Ucom’s Support, SunChild Brings Cinema and Environmental Conservation TogetherYoung Musicians of the “Armenian Virtuosos” Program Perform in the COP17 A Birthday in Italy with UnibankIdram and IDBank Participated in the Opening of My Forest Armenia’s Pavilion at COP17Unibank Receives B++ Sustainability Alignment Rating from Agents for Impact GmbH Ucom Supported Yerevan Conservation Symposium 2026 as Strategic PartnerIDBank to Showcase Environmental and Innovative Initiatives at COP17New AI-Powered Wildlife Monitoring Camera Installed in Paruyr Sevak with the Support of Ucom35 Years of Trust: IDBank Celebrates with Its CustomersBusiness and mining leader Mark Cutifani to deliver keynote speech at the 3rd Mining Armenia Forum“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across ArmeniaAfeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership“The Golden Hour”: IDBank explains how to respond effectively to a scam attackNelli Kocharyan Presents Converse Bank’s Vision for Development of International Relations at the BACEE Conference BACEE International Conference Kicks Off with Converse Bank as Lead Sponsor Unibank has issued perpetual bonds with an annual coupon yield of 13.2% Ucom Measures the Environmental Impact of Its OperationsUnibank Offers USD-Denominated Bonds with an Annual Coupon Rate of 6% Ucom Becomes an Official Partner of the Armenia-UK Business Forum 2026Ucom Sales and Service Center at 20/52 Erebuni Reopens After Renovation Unibank Joins the Armenian Solar Energy AssociationThe Widely Discussed Dvin Crown Project. A New Visibility Platform for Brands Has Emerged in the Heart of YerevanAmeriabank named Most Innovative Digital Bank in Armenia, alongside 9 Global Finance Digital Banking AwardsUnibank and Picsart Academy Host Kids Day for ChildrenUnibank Issues AMD and USD Bonds with Annual Coupon Rates of 10.3% and 6%Artur Hovhannisyan and the Ambassador of Bulgaria to Armenia discussed a number of programs of mutual interest to Armenia and Bulgaria A new and fantastic story was born in the heart of Yerevan—the spirit of the old city at Hayasa Hotel Old YerevanConverse Bank is Lead Sponsor of the BACEE International Banking Conference Ralph Yirikian on the Cost of Digital Transformation at the 13th Regional HR Conference You Can Now Pay with Idram on Glovo: The Long-Awaited Partnership Is Now a RealityRate.Trading: Currency Exchange on a New Digital PlatformIdram's "City of Good Deeds": From Teamwork to Real Charitable Projects Ucom and FAST Bring Together Artificial Intelligence and Green Innovation From Car Selection to Purchase – All in One Place: Ameriabank to Present its Myar.am Platform and Special Offers at Armenian Auto Show IDBank and the “Dekavva Fund” Stand with People from Artsakh Ucom Supports AI-Powered Camera Installation for Nature Conservation Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice Ucom Fellowship Participants Meet Ralph Yirikian at UcomUnibank Becomes Title Sponsor of Alashkert Football ClubSergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invite Young Pianists to Apply for the Prestigious Lang Lang Young Scholars ProgramUnibank Call Center Now Available 24/7 on Weekdays Ralph Yirikian Discusses the Challenges of Modern Leadership with Leadership School ParticipantsUnibank Becomes Lead Sponsor of AGBU’s Global Run in Support of Camp NairiUnibank’s Renamed “Tumanyan” Branch Opens at a New LocationUcom Continues Large-Scale Network Modernization, Expanding 5G Coverage and Enhancing Connectivity EBRD’s AMD-denominated bonds listed on AMX; Converse Bank acted as underwriter
All Timeline »
Most Popular
1 Ucom Highlights the Role of Technology in Nature Conservation at COP17 2 A Birthday in Italy with Unibank 3 Book Published with Ucom’s Support Presented at COP17: “The Secret Path of Hovazadzor” 4 “The people of Stepanavan will show through their votes that every attempt to deceive them with vide... 5 Young Musicians of the “Armenian Virtuosos” Program Perform in the COP17
Poll