«Իմ երկու «ես»-երը սահմանազատված են». երբ ստեղծագործում է փաստաբանը

SOCIETY 13 June, 2020 15:53

Ստեղծագործող Մարիաննա Կառոնին գրելու ձիրքը ժառանգել է հայրիկից: «Հայրիկս բանաստեղծ և մանկավարժ Գագիկ Կարապետյանն է: Եղել է անգլերենի և ռուսերենի ուսուցիչ: 35 տարեկանում վերջնականապես հրաժարվել է գրական կյանքից և այրել իր գրած բոլոր ստեղծագործությունները: Նա նաև ասմունքում էր: Գրելու ձիրքը փոխանցվել է գեներով: Հինգ տարեկանից կատարել եմ գրելու առաջին փորձերը, որոնք գրի է առել հայրիկս»,-Past.am-ի հետ զրույցում ասում է նա:

Ստեղծագործում է հիմնականում չափածո ժանրում: «Ունեմ մի քանի փոքրիկ պատմվածք, որոնք չեմ հանձնել ընթերցողի դատին, որովհետև դրանք ավելի շատ անձնական բնույթի են: Որպես ստեղծագործող կարծում եմ, որ ստեղծագործությունները չպետք է բարձրացնեն նեղանձնային հարցեր, այսինքն, եթե ստեղծագործությունը համամարդկային հարցեր չի շոշափում, չպետք է ներկայացվի լայն հանրությանը: Թե՛ ստեղծագործողը, թե՛ ստեղծագործությունը պետք է վեր լինեն «ես»-ից»,-նշում է մեր զրուցակիցը:

Հետաքրքրվում եմ՝ մարդկանց հետ շփումները, նրանց պատմություններն իրենց հետքը թողնո՞ւմ են նրա ստեղծագործությունների վրա: «Իհարկե, հետքը թողնում են, որովհետև իմ ստեղծագործությունների մեջ հիմնականում երեք շերտ է նկատվում՝ այն ինչ ինքս եմ զգում, այն ինչ տեսնում եմ դիմացինի մոտ և այդ երկուսի համադրությունը»,-ասում է Մարիաննան:

Այս պահի դրությամբ ունի տպագրված մեկ՝ «Այլակերպում» գիրքը, որի շնորհանդեսը տեղի է ունեցել այս տարի փետրվարին: «Գրքի խմբագիրը Սուսաննա Ղազարյանն է: Նա ոչ միայն իմ գրքի խմբագիրն է, այլ նաև 2015 թվականից սկսած ողջ ստեղծագործական կյանքիս ընթացքում իմ կողքին է եղել: Եթե իր գործոնը չլիներ, գուցե և բուռն ստեղծագործական ընթացք չունենայի: Ստեղծագործություններս լույս են տեսել նաև համահեղինակային գրքերում՝ 2008 թ.-ին լույս տեսած «Գրական Արմավիր» ժողովածուում, 2016 թ.-ին՝ ԱՄՆ հայ գրողների միության «Վերնատուն» ամսագրում, «Ինձ նման մարդիկ», «Ճակատագրի հետքերով», «Նոր դար» համահայկական հանդեսում»,-ընդգծում է ստեղծագործողը:

Մարիաննա Կառոնին նույն ինքը փաստաբան Ծովինար Կարապետյանն է: Ինչպե՞ս է կարողանում այնպես անել, որ հուզական ստեղծագործողը «չխանգարի» մշտապես սթափ գործող փաստաբանին: «Ի սկզբանե կատարել եմ այդ տարանջատումը: Ստեղծագործական կյանքի առաջին կարևոր էտապում, երբ զգացի, որ իրավունք ունեմ հանդես գալու գրական դաշտում, ունեցա գրական կեղծանուն՝ Մարիաննա Կառոնի: Իմ երկու «ես»-երը սահմանազատված են: Մարիաննա Կառոնին իմ անուն-ազգանվան թարգմանված, ձևափոխված տարբերակն է, նշանակությամբ լրիվ նույնն է: Որպես ստեղծագործող զգացմունքային եմ, փխրուն, այն ինչ պետք է ստեղծագործողին: Ցավոք, վերջին տարվա ընթացքում ծանրաբեռնվածության պատճառով մասնագիտությունս թույլ չի տալիս, որ հուզական դաշտը գլուխ բարձրացնի, ստեղծագործելը երկրորդ պլան է մղվել, ցանկությունը կա, բայց ֆիզիկապես և հոգեպես ժամանակ և տրամադրվածություն չունեմ, որպեսզի նոր ստեղծագործություններ գրեմ: Այս պահին հիմնականում նախկին ստեղծագործությունների խմբագրման, նոր շունչ տալու աշխատանքով եմ զբաղված»,-ասում է Ծովինարը:

Զրույցի վերջում չենք կարողանում շրջանցել նաև ստեղծված իրավիճակը: Ստեղծագործող փաստաբանը նշում է՝ այս ժամանակահատվածը շատ սթրեսային է, և խորհուրդ է տալիս այն ճիշտ օգտագործել: «Եթե անգամ չենք ֆիքսվում իրադարձությունների վրա, ենթագիտակցորեն դրանք իրենց ազդեցությունն ունենալու են մեզ վրա և շատ երկար ժամանակ այդ հետքերը նկատվելու են: Պետք է այս ժամանակն ինքնակատարելագործման վրա «վատնենք»՝ կրթվենք, ճանաչենք ինքներս մեզ, շփվենք մեր ընտանիքի անդամների հետ: Ինչ վերաբերում է հոգեբանական խնդիրները հաղթահարելուն, անհրաժեշտ է սա դիտարկել որպես փորձություն, որը մարդկության յուրաքանչյուր անդամի համար է նախատեսված: Ոչինչ պատահական չէ, պետք է սրանից հաղթահարած դուրս գալ: Ինչպես ասում են՝ անձրևից հետո արև է ծագելու»,-եզրափակում է Մարիաննա Կառոնին՝ նույն ինքը Ծովինար Կարապետյանը:

Լուսինե Առաքելյան