ԱՀ ԱԺ «Արդարություն» խմբակցության պատգամավոր Մետաքսե Հակոբյանը՝ կրթության հիմնախնդիրների մասին

INTERVIEW 29 June, 2020 18:22

ԱՀ ԱԺ «Արդարություն» խմբակցության պատգամավոր Մետաքսե Հակոբյանն անդրադառնալով Արցախի՝ համավարակի պայմաններում կրթության կազմակերպմանը, ֆեյսբուք սոցիալական ցանցի իր միկրոբլոկում գրել է.

«Հանրահայտ է, որ համաճարակը յուրաքանչյուր երկրի համար ծանրագույն մարտահրավերներ է ստեղծում: Էլ ավելի հանրահայտ է, որ արտակարգ իրավիճակներին նախօրոք պատրաստված երկրները դուրս են գալիս համաճարակային իրավիճակներից մինիմալ կորուստներով: Այսօր Արցախը գտնվում է այնպիսի իրավիճակում, երբ ամեն մի չհաշվարկված քայլ, որոշում կարող է անդառնալի հետևանքներ ունենալ մեր կյանքի վրա:

Ոլորտի պատասխանատուների թիվ 1 քննարկման հարցն է, թույլատրել երեխաներին գնալ դպրոց, թե ոչ։ Իսկ արդյոք դպրոցը երեխաների համար սոսկ գիտելիք ստանալու վայր է, որին կկարողանա փոխարինել հեռավար ուսուցումը․ վստահ եմ՝ ոչ:

Կրտսեր դպրոցական տարիքը անձի կայացման կարևորագույն փուլերից մեկն է, որի ընթացքում տեղի է ունենում անհոգ մանկությունից անցում այնպիսի մի շրջանի, երբ անհրաժեշտություն է ծագում նոր դերեր կրել, պատասխանատու լինել, տարբեր պահանջներ իրականացնել: Այս շրջանում հակասության մեջ են մտնում երկու հիմնական դրդապատճառ` անհրաժեշտություն և ցանկություն:

Մի կողմից, առաջնորդվելով անհրաժեշտության պահանջմունքով, երեխան բացահայտում է հասուն կյանքը, իսկ մյուս կողմից, դրդված լինելով ցանկության պահանջմունքով, երեխան ցուցաբերում է այնպիսի վարք, որը վերադարձնում է իրեն մանկության աշխարհ, որտեղ ամեն բան ապահով է, ծանոթ, իրականանալի, չկան որոշակի պարտականություններ և պահանջներ:

Զրկելով երեխային դպրոց հաճախելու հնարավորությունից, մենք կոպիտ ձևով միջամտում ենք նրա անձի զարգացմանը: Այդ փուլում երեխան իմպուլսիվ է, անհանգիստ, ունի ոչ կայուն ուշադրություն, իսկ դպրոցը նրա մոտ արդեն ձևավորվում է պահանջմունքների նոր մակարդակ, նա սկսում է գործել, առաջնորդվելով որոշակի նպատակներով, արժեքներով, զգացմունքներով:

Երեխայի հոգեկան զարգացման կենտրոնում է հայտնվում կամածինության ձևավորումը /պլանավորում, գործողությունների զարգացման ծրագիր, վերահսկողության իրականացում/: Կրտսեր դպրոցականի համար նաև չափազանց կարևոր է նոր տպավորություններ ստանալու պահանջը, որի հիման վրա ձևավորվում են գիտելիքներ, կարողություններ և հմտություններ ձեռք բերելու պահանջը: Այս պահանջը առաջնորդում է երեխայի զարգանալու, դրդապատճառների նոր համակարգ ձևավորելու ընթացքը:

Ողջ համակարգում կարևոր դեր են խաղում սոցիալական դրդապատճառների ձևավորումը, որը ի հայտ է գալիս 2-3 դասարաններում: Աշակերտի համար կարևորվում են ուսուցչի գովասանքը, գնահատականը, ավելի ուշ հասակակիցների կարծիքը իր անձի վերաբերյալ:

Այս ամենը նպաստում է երեխայի կողմից սոցիալական իր նոր դերերի գիտակցմանը, իր «Ես»-ի ինքնահաստատմանը: Երեխայի դրդապատճառների առաջացման, հետաքրքրության պահպանման, «Ես»-ի ինքնահաստատման գործընթացում չափազանց կարևորվում է ուսուցչի դերը, որին պետք է աշակերտը տեսնի և զգա նրա ներկայությունը:

Անցնելով հեռավար կրթության, կրտսեր դպրոցի երեխաների համար, անհասկանալի է դառնում ուսուցչի դերը: Իսկ կրտսեր դպրոցի առաջին տարիներին ուսուցիչը երեխայի համար միակ և անսասան հեղինակությունն է: Աշակերտի «հայացքը» հիմնականում ուղղված է նրան, համադասարանցիներին նա ընդունում է ուսուցչի միջոցով, արժևորում է այն համադասարանցիներին, ում գնահատում է ուսուցիչը: Այդ պատճառով, ուսուցիչը որպես հեղինակություն կարող է ուղղորդել երեխայի հասարակական շփումները:

Հետզհետե մեծանում է հասակակիցների հետ շփվելու պահանջը, որի բավարարման ընթացքում երեխան սկսում է հասկանալ առկա կանոնները, միջանձնային շփման նրբությունները: Հեռավար կրթության ժամանակ մենք գրեթե հավասարեցնում ենք զրոյի միջանձնային շփումների հնարավորությունը, որը կարևորագույն նշանակություն ունի անձի զարգացման գործընթացում:

Կրտսեր դպրոցական տարիքի հիմնական նորագոյացություններից է գործողությունների կամածինության զարգացումը, որը բավական երկարատև գործընթաց է և սկսվում է դպրոց գնալու առաջին իսկ օրից, առաջին զանգից և շարունակվում ողջ ուսումնական գործունեության ընթացքում: Ձևավորվում է կամքը, որն անընդհատ գործընթաց է, քանի որ ուսումնական գործունեության ողջ ընթացքում երեխայի առջև դրվում են նորանոր նպատակներ:

Այսպիսով, կարելի է փաստել, որ կրտսեր դպրոցական տարիքում երեխաները դպրոց հաճախելու ընթացքում ունենում են հետևյալ ձեռքբերումները`

1. իմացական ոլորտի զարգացում,

2. աֆեկտիվ-պահանջմունքային նոր մակարդակի ձևավորում, ինչը թույլ է տալիս գործել ոչ թե անմիջականորեն, այլ առաջնորդվելով հստակ գիտակցված նպատակներով, բարոյական նորմերով և արժեքներով,

3․ հարաբերականորեն կայուն վարքաձևերի ձևավորում,

4․ երեխայի սոցիալական ուղղվածության զարգացում:

Ցավոք հեռավար կրթության միջոցով և դպրոց հաճախելու հնարավորությունից զրկելու պատճառով, նշված չորս ձեռքբերումներից հնարավոր է մասամբ ապահովել միայն առաջին ձեռքբերումը՝ իմացական ոլորտի զարգացումը, որի արդյունքում մենք կունենանք թերի զարգացած անձ:

Հ․Գ․ Շարունակելի...» :