Հպարտ քաղաքացին՝ այսուհետ «տուգանվելու մատերիալ»

Հայաստանում համավարակի տարածմանը զուգահեռ սոցիալ-տնտեսական իրավիճակը գնալով բարդանում է, և դրանով է պայմանավորված, որ իշխանությունները խուսափում են կրկին խիստ կարանտինային ռեժիմին անցնելուց։

Եվ իրադրության բարդությունը պահանջում է, որ կառավարությունը խթանիչ քայլեր ձեռնարկի տնտեսության մեջ և այնպիսի քաղաքականություն վարի, որը միտված կլինի բնակչության եկամուտների ավելացմանը, սակայն իշխանությունների նախաձեռնողականությունը մի շարք սոցիալական աջակցության փաթեթներից ու որոշ անտոկոս վարկերի տրամադրումից այն կողմ չի անցնում։

Եվ փոխանակ մարդկանց եկամուտների նվազման և գործազրկության աճի պարագայում իշխանությունները տարբեր գործիքներ գտնեն քաղաքացիների հարկային բեռը թեթևացնելու համար, ընդհակառակը, տարբեր ձևերով ավելի են մեծացնում նրանց նկատմամբ ֆինանսական ճնշումը։

Դա առաջին հերթին նախատեսվում է անել ինչպես գույքահարկի, այնպես էլ՝ եկամուտների համատարած հայտարարագրման համակարգի ներդրման միջոցով։ Մասնավորաբար գույքահարկի ավելացումն, ըստ մասնագետների, առաջին հերթին ազդելու է խոցելի խավի և հետո միայն գործարար հատվածի վրա:

Պարզ էր, որ իշխանությունների այս նախաձեռնությունը չի կարող դժգոհություն չառաջացնել հանրության շրջանում։ Եվ այս թեմայի շուրջ աղմուկը դեռ չմարած՝ մեկ էլ իշխանությունները շրջանառության մեջ դրեցին մեկ այլ աղմկահարույց նախագիծ, որը միտված էր դիմակներ չկրելու համար տուգանքները բարձրացնելուն։

Մասնավորապես հանրային բաց տարածքներում դիմակ կրելու պահանջները խախտելու համար նախատեսվում էր 20.000 դրամ (ներկայումս գործող 10.000 դրամի փոխարեն), բնակելի տարածք չհանդիսացող փակ տարածքներում, տրանսպորտային միջոցներում և աշխատավայրում դիմակ կրելու պահանջները խախտելու համար՝ 50.000 դրամ։

Իհարկե, աղմուկն այնքան բարձր էր, որ իշխանությունները որոշեցին հարցը չներառել երեկվա արտահերթի օրակարգ: Որևէ երաշխիք չկա, որ հետագայում այս նախաձեռնությունը չի քննարկվի, սակայն ուշագրավ է, որ իշխանությունները որպես մեծ լավություն էին մատուցում իրենց իսկ գաղափարից հրաժարվելը:

Բայց իշխանությունները հանգիստ չէին ունենա, եթե քաղաքացիներին տուգանքներով ծանրաբեռնելու քաղաքականությունը սրանով ավարտվեր։ Դրա համար էլ շրջանառության մեջ է դրվել մի նոր նախագիծ, որով առաջարկվում է տուգանել այն վարորդներին, որոնք իրենց տրանսպորտային միջոցը կշահագործեն առանց կատալիտիկ չեզոքացուցիչների՝ կատալիզատորների։

Իսկ տուգանքները բավական բարձր են՝ ֆիզիկական անձանց նկատմամբ սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի չափով, իսկ իրավաբանական անձանց նկատմամբ` սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի չափով։

Այն վերաբերելու է 2020 թվականի հունվարի 1-ից հետո ներմուծված և հաշվառված ավտոտրանսպորտային միջոցներին։ 

Եվ սպասվում է, որ այս նախագիծը կարող է վարորդների և ավտոներմուծողների շրջանում լուրջ դժգոհությունների տեղիք տալ, քանի որ շատ վարորդներ ի վիճակի չեն լինի նման բարձր չափերի տուգանքներ վճարել:

 

Եվ եթե կորոնավիրուսի համավարակը երկար տևի, ապա չի բացառվում, որ իշխանությունները շուտով շրջանառության մեջ դնեն նաև առողջապահության պարտադիր 6 տոկոսանոց հարկ սահմանելու մասին նախագիծը՝ հաշվի առնելով, որ դեռևս անցյալ տարի առողջապահության նախարարությունն առաջարկում էր առողջապահության ապահովագրումը դարձնել պարտադիր ու համապարփակ։

Սրանք միայն մի քանի օրինակներ են: Ստացվում է, որ իշխանությունները տնտեսական տեղաշարժ ապահովող նախաձեռնություններով հանդես գալու և քաղաքացիների վիճակը բարելավելու փոխարեն, նորանոր ձևեր են հորինում, որպեսզի հնարավորինս շատ տուգանեն և հարկեն բնակչությանը։ Իսկ հիմա արդեն քանի՞ կոպեկ արժեն վարչապետի այն ամպագոռգոռ հայտարարությունները, թե «քաղաքացին տուգանվելու մատերիալ չէ», երբ իշխանությունը հպարտ քաղաքացիներին սկսել է դիտարկել միայն տուգանելու տրամաբանության մեջ։

Այս վիճակը երեկ լավագույնս էր բնութագրել հայ քաղաքագետներից մեկը.«Էսպես որ գնաց, միակ ներդրումը տուգանքներն են լինելու»:

ԱՐԹՈՒՐ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ