Yerevan, 19.March.2026,
00
:
00
BREAKING


Իրավական «պատերազմ» հեռախոսի գյուտի շուրջ

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Հեռախոսի ծագման պատմությունը սկսվել է մոտ 140 տարի առաջ: 19-րդ դարի 70ական թվականներին երկու գյուտարար՝ Իլայշա Գրեյը և Ալեքսանդր Գրեհեմ Բելը, միմյանցից անկախ հորինել և ստեղծել են այնպիսի սարք, որը ունակ է խոսքը փոխանցել էլեկտրաէներգիայի միջոցով: Հետագայում այդ սարքը կոչվել է հեռախոս: Երկուսն էլ անմիջապես որոշել են արտոնագրել իրենց գյուտերը և դիմումներ են ներկայացրել արտոնագրային գրասենյակներ:

 Առաջինը հաջողվել է արտոնագիր ստանալ Ալեքսանդր Գրեհեմ Բելին, իսկ Իլայշա Գրեյը ուշացել է ընդամենը մի քանի ժամով: Նման կերպ այդ մարդիկ մտել են իրավական պայքարի մեջ «հեռախոսի գյուտարար» կոչումը ստանալու իրավունքի համար: 

Պայքարի հաղթող է դարձել Բելը: Տեղեկության փոխանցումը էլեկտրաէներգիայի շնորհիվ, երբ հնարավոր է դարձել փոխանցել խոսակցությունը, շատ է տարբերվել նախորդ համակարգից՝ հեռագրից, որտեղ օգտագործվել են միայն կետ-գծերը: 

Ալեքսանդր Բելը, հորինելով հեռախոսը, ջանացել է բարելավել հեռահաղորդակցությունը, ուստի նրա գյուտի հաջողությունը միանգամայն բնական է: 

Նրա «հարմոնիկ հեռագրի» սկզբունքը հետևյալն է. հաղորդագրություն ուղարկել լարով: Բոստոնի փաստաբան Գարդիներ Գրին Հաբբարդը՝ Բելի ապագա աները, տեսնելով, թե որքան հզոր են իր ապագա փեսայի ուսումնասիրությունները, 1874 թվականի հոկտեմբերին ֆինանսական աջակցություն է ցույց տվել նրան: 

Բելը իրեն օգնական է վերցրել երիտասարդ էլեկտրիկ Թոմաս Ուոթսոնին: Սարքի մեխանիզմը, որը ունակ է էլեկտրականության վերածել խոսքը, նրանց կողմից ստեղծվել է 1875 թվականի մայիսին: Հեռախոսի գյուտի պատմության մեջ նշանակալի ամսաթվերից մեկը 1875 թվականի հունիսի 2-ն է: Այդ օրը Ալեքսանդրն իր սարքավորումների հետ փորձեր անցկացնելիս լարի միջոցով լսել է ժամացույցի ձայնը: 1876 թվականի մարտի 10-ին Բելը հասել է ամենամեծ հաջողությանը. այս օրը նշվել է որպես առաջին հեռախոսի ստեղծման օր: Բելը, օգտագործելով հեռախոսը, զրուցել է իր օգնական Թոմաս Ուոթսոնի հետ, որը գտնվել է կողքի սենյակում: 

Բելի՝ հեռախոսով արտասանած խոսքերը հայտնի են դարձել ամբողջ աշխարհին. «Պարոն Ուոթսոն, արի այստեղ, ես ուզում եմ տեսնել քեզ»: Սկզբից հեռախոսակայանները աշխատել են հեռախոսավարուհիներով, և չնայած արդեն 1890-ական թվականներին երևան են եկել ինքնաշխատ հեռախոսակայաններ, սակայն հեռախոսավարուհիները շարունակել են աշխատել ընդհուպ մինչև 1920-ական թվականները: 

1956 թվականին ստեղծվել է անդրատլանտյան հեռախոսային մալուխը, իսկ 1962 թվականին արձակվել է կապի առաջին «Թելսթար» արբանյակը: 1960-ական թվականներին թվային ազդանշանների հաղորդման համար սկսել են օգտագործել օպտիկական մալուխներ: Ներկայումս լայնորեն գործածվում են ձեռքի շարժական բջջային հեռախոսները, որոնք հագեցած են տեխնոլոգիական արդիական լուծումներով

Սարքի մեխանիզմը, որը ունակ է էլեկտրականության վերածել խոսքը, նրանց կողմից ստեղծվել է 1875 թվականի մայիսին: Հեռախոսի գյուտի պատմության մեջ նշանակալի ամսաթվերից մեկը 1875 թվականի հունիսի 2-ն է: Այդ օրը Ալեքսանդրն իր սարքավորումների հետ փորձեր անցկացնելիս լարի միջոցով լսել է ժամացույցի ձայնը: 1876 թվականի մարտի 10-ին Բելը հասել է ամենամեծ հաջողությանը. այս օրը նշվել է որպես առաջին հեռախոսի ստեղծման օր: 

Բելը, օգտագործելով հեռախոսը, զրուցել է իր օգնական Թոմաս Ուոթսոնի հետ, որը գտնվել է կողքի սենյակում: Բելի՝ հեռախոսով արտասանած խոսքերը հայտնի են դարձել ամբողջ աշխարհին. «Պարոն Ուոթսոն, արի այստեղ, ես ուզում եմ տեսնել քեզ»: Սկզբից հեռախոսակայանները աշխատել են հեռախոսավարուհիներով, և չնայած արդեն 1890-ական թվականներին երևան են եկել ինքնաշխատ հեռախոսակայաններ, սակայն հեռախոսավարուհիները շարունակել են աշխատել ընդհուպ մինչև 1920-ական թվականները: 

1956 թվականին ստեղծվել է անդրատլանտյան հեռախոսային մալուխը, իսկ 1962 թվականին արձակվել է կապի առաջին «Թելսթար» արբանյակը: 1960-ական թվականներին թվային ազդանշանների հաղորդման համար սկսել են օգտագործել օպտիկական մալուխներ: Ներկայումս լայնորեն գործածվում են ձեռքի շարժական բջջային հեռախոսները, որոնք հագեցած են տեխնոլոգիական արդիական լուծումներով:

IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational FoundationIDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams IDBank Launches Special Campaign for SWIFT TransfersConverse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets ArmeniaUcom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of DevelopmentSpring Promotion at Megamall from Idram&IDBank“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure FundingIDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles TimesAraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive YearUcom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the Diaspora New Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBankNew Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBankUBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance GroupIDBank Expands Travel Benefits of Premium CardsFree Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle EastLove Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin BranchUcom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe HakobyaIdram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving DayAraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” AwardIDBank has opened a representative office in Glendale, CaliforniaTeam Holding Announces the Launch of the Second Tranche of Its USD Bond Placement. Underwriter - Freedom Broker ArmeniaUcom Services Can Now Be Paid Via Fast Shift Team and the French University in Armenia Help 120 Students Gain Real-World Experience