Գու­ցե նախ հա­մա­կար­գա­յին փո­փո­խու­թյուն­նե՞ր արվեն

Նոր մայրցամաք չենք հայտնագործի, եթե ասենք, որ բազմաբնակարան շենքերում մեծամասամբ վերելակները գտնվում են անմխիթար վիճակում: Երբեմն անգամ նախընտրում ես ոտքով 12-րդ հարկ բարձրանալ, բայց չօգտվել վերելակից: Դրանց փոխարինման աշխատանքները պարբերաբար կատարվում են՝ հաշվի առնելով տարիքը, մաշվածությունը:

Ըստ հանրային քննարկման ներկայացված նախագծում առկա տվյալների, Երևանի և մարզերի քաղաքների բազմաբնակարան շենքերում շահագործվող 5330 վերելակների գերակշռող մասի նշանակված ծառայության ժամկետը սպառված է` գերազանցում է 25, առանձին դեպքերում նույնիսկ 50 տարին, որոնք նորերով չփոխարինելու դեպքում կարող են վերածվել կամ արդեն վերածվել են շահագործող անձնակազմի և շենքերի բնակիչների համար վտանգավոր ռիսկերի:

Արտակարգ իրավիճակների նախարարության նախագծում անդրադարձ է կատարվել շենքերի համատիրությունների կողմից ամեն ամիս գանձվող գումարներին, մասնավորապես այն հարցին, որ տարանջատված չէ բազմաբնակարան շենքի ամբողջական սպասարկման համար պարտադիր իրականացման ենթակա աշխատանքներից յուրաքանչյուրի արժեքը, օրինակ` ընդհանուր օգտագործման տարածքների (մուտքեր, աստիճաններ, աստիճանավանդակներ և այլն), սանիտարական մաքրման, սպառման թափոնների հեռացման, աղբամուղի ու աղբահավաք խցերի դեզինսեկցիայի և դեռատիզացիայի, վերելակների ու վերելակային հորերի և այլն: 

Նշվում է, որ տարբեր համատիրությունների կողմից պարտադիր նորմերի պահանջների կատարման և բազմաբնակարան շենքի ընդհանուր բաժնային սեփականության գույքի պահպանման համար առանց որևէ մեթոդաբանության հաշվարկած տարբեր վճարներ են գանձվում բնակիչներից, որի մեջ չի մտնում վերելակի շահագործման ընթացքում մեկ ամսվա ծախսած էլէներգիայի գումարը, որի համար բնակիչներն առանձին են վճարում:

Ի՞նչ է առաջարկում պետությունը: Բնակիչները վճարելու են որոշակի պարտադիր գումար «Կուտակային վերելակային ավանդ»-ի շրջանակներում, ֆինանսական այդ միջոցները համալրելու են պետբյուջեն, հետագայում վերադարձվելու են բնակիչներին նոր վերելակների տեսքով: 

Արդյունքում Երևանի քաղաքապետարանը և տեղական ինքնակառավարման մարմինները պետական բյուջեից կամ իրենց բյուջեից տարեկան հսկայական ծավալների հասնող լրացուցիչ ֆինանսական ծախսեր չեն կատարի վերելակների պահպանման համար:

Վերելակային կայացած տնտեսություն ունենալու հեռանկարի համատեքստում անդրադառնանք մեկ կարևոր խնդրի՝ ներկայացնելով սեփական օրինակը: Բնակվում եմ երկրորդ կարգի վթարային շենքում: Հավանաբար, եթե ստուգումներ կատարվեն, կպարզվի, որ այն արդեն դարձել է 3-րդ կարգի: 

Շենքի վթարային լինելու հանգամանքը զգում ենք ամեն օր, երբ տան պատերին առկա ճաքերը սկսում են խորանալ, իսկ հատակը յուրահատուկ թեքություն է ստանում: Պատից կախված նկարը ստիպված ենք անընդհատ ուղղել, շենքի տանիքը կաթում է, նորոգում են, բայց օգուտ չկա:

Տարիներ շարունակ վճարել ենք տարեկան 1000 դրամից փոքր-ինչ ավելի գույքահարկ, որն, ի դեպ, աճելու է՝ 2024 թվականին դառնալով 8000 և ավելի դրամ: Հաշվի է առնվում բնակարանի կադաստրային արժեքը, բայց ոչ այն, որ հնարավոր է՝ մինչև այդ թվականը շենքի ճաքերի արանքով սկսեն արդեն կրծողներ էլ անցնել կամ շենքը պիտանի չլինի բնակության համար: Ինչևէ, չշեղվենք բուն նյութից: 

Բացի սա, տարեկան համատիրությանը վճարում ենք մոտավորապես 10 000 դրամ՝ որպես շենքի սպասարկման վճար: Եռամսյակը մեկ մուտքի դռանը հայտնվում է ցուցակ, թե ինչի համար որքան գումար է ծախսվել:

 «Արված» աշխատանքի խոսուն ապացույցը մուտքի դուռն է, որի չլինելն ավելի տեղին կլիներ: Միակ բանը, ինչի համար վճարում ենք և արդյունքը տեսնում, աղբահանությունն է: 

Հիմա հարց, հուսամ ոչ հռետորական՝ գուցե ժամանակն է վճարների անունները փոխելուց, դրանք իրարից առանձնացնելուց, անհասկանալի տրամաբանությամբ ավելացնելուց առաջ այս հարցում համակարգային փոփոխություններ անե՞լ: 

Օրինակ՝ քաղաքացին ամսական կտրվածքով որոշակի գումար վճարի իր վարչական շրջանին, որը հոգ կտանի բնակելի շենքի մասին, կարձագանքի խնդիրներին, թե չէ գումարելիների տեղափոխությունից գումարը չի փոխվում: Բնակչին պետք է արդյունք և վճարի արդարացված չափ:

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ