Yerevan, 30.October.2026,
00
:
00
English
Հայերեն Русский
BREAKING
Lavrov: Russia intends to outline concrete steps to resolve issues in Karabakh Armenia President signs decree on calling snap parliamentary elections on June 20 Armenia President petitions to Constitutional Court Armenia legislature convenes special session to consider new Electoral Code Latvia parliament recognizes Armenian Genocide 145 new cases of COVID-19 confirmed in Armenia Armenia acting Deputy PM receives Iran Ambassador Azerbaijanis advance in territory of Nor Ghazanchi village of Karabakh's Martakert again, negotiations underway Lebanon official to Armenians: You were killed by sword, we—by famine, blockade, but culprit is one Al-Arabia: 10,000 people parade with torches in Yerevan in memory of 1.5 million Armenians killed in Ottoman Turkey Greek PM expects to meet with Erdogan in the near future Armenia Ombudsman on protest held in front of Prosecutor General's Office

Ծանրագույն վիճակ. հսկայական ջանքեր են պահանջվելու վերականգնելու համար․«Փաստ»

SOCIETY
Կիսվել

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Նորություն ասած չենք լինի, եթե նշենք, որ Հայաստանում կրթության և գիտության ոլորտի զարգացումը այնպիսի ուղու վրա չի գտնվում, ինչն անհրաժեշտ է երկրի առաջընթացն ապահովելու, արժանապատիվ, բարձր իրավագիտակցություն ունեցող, հայրենասեր ու մրցունակ քաղաքացիներ կրթելու համատեքստում։ Իսկ վերջին երկուսուկես տարում այս համակարգը պարզապես փլուզվում է: Տարիներ շարունակ խոսվում է Հայաստանի բուհական համակարգի կատարելագործման անհրաժեշտության մասին։ Այս հարցը գրեթե միշտ է բարձրացվել, իսկ Նիկոլ Փաշինյանն իշխանության գալուց հետո խոստանում էր, թե ընտրել է կրթության ոլորտի զարգացման ուղին և իր կառավարության առաջնահերթություններից մեկն էլ բուհերի ինքնավարությունն ու ապաքաղաքականացումն է լինելու։

Սակայն, ինչպես ցույց տվեց ժամանակը, կրթության ոլորտը ոչ միայն զարգացում չունեցավ, այլև շատ ուղղություններով կտրուկ հետընթաց արձանագրեց։ Խոսքը մասնավորաբար վերաբերում է հասարակագիտական և հատկապես հայագիտական առարկաների դերի նվազեցմանը և կրթական ծրագրերի աղավաղմանը։ Եվ այս քաղաքականությունը գալիս էր ոչ թե ցածր կամ միջին օղակներից, այլ անմիջականորեն գործադիրի ղեկավարի պաշտոնը զբաղեցնող անձից, երբ վերջինս հայտարարում էր, թե հայագիտություն ուսումնասիրող գիտնականները «սուրճ խմող թամադաներ են»։ Իսկ գիտության նկատմամբ իշխանությունների քամահրական վերաբերմունքի մասին կարելի է դատողություններ անել՝ ելնելով նրանից, որ վերջիններս Գիտությունների ազգային ակադեմիան լուծարելու և բուհերի հետ միավորելու նպատակներ են փայփայում։ Այս ամենին զուգահեռ, Հայաստանի բուհական համակարգը հայտնվել է խոր ճգնաժամային վիճակում։ Նիկոլ Փաշինյանի և Արայիկ Հարությունյանի քաղաքականության արդյունքում ուսումնական հաստատություններից շատերը ներքին գզվռտոցի շրջափուլից չեն կարողանում դուրս գալ։

Դա է պատճառը, որ տևական ժամանակ է, ինչ բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում հնարավոր չի լինում ռեկտորներ ընտրել։ Եվ ԵՊՀ-ում տեղի ունեցող գործընթացները դրա վառ ապացույցն են։ Հարցն այն է, որ իշխանությունները փորձում են բուհերի կառավարումն ամբողջովին իրենց վերահսկողության տակ վերցնել, իսկ դրան նրանք ցանկանում են հասնել այնպիսի օրենսդրական նախաձեռնությունների միջոցով, որոնք ոչ միայն հնարավորություն կտան կրճատել բուհերի ինքնավարությունն ու կախման մեջ գցել, այլև հասնել նրան, որ ռեկտորները նշանակվեն ԿԳՄՍ նախարարի կողմից։ Թվում էր, թե Արցախում ընթացող պատերազմում մեր պարտությունը գոնե պետք է սթափեցնի իշխանություններին, որպեսզի հրաժարվեն իրենց նեղ անձնական ու քաղաքական ճղճիմ հավակնություններից ու կրթության և գիտության համակարգի իրական զարգացման ծրագրեր մշակեն։

Այնինչ, ժամանակը ցույց տվեց, որ իշխանություններն անդրդվելի են։ Թերևս Փաշինյանն ու իր թիմը զգում են, թե ինչպես է հողը փախչում իրենց ոտքերի տակից, դրա համար էլ ամեն ջանք գործադրում են իրենց կողմից առաջ քաշված օրենսդրական նախագծերն արագորեն կյանքի կոչել՝ հերթական ծանր հարվածը հասցնելու կրթության համակարգին։ Այս հանգամանքով էր պայմանավորված, որ հինգշաբթի օրը կառավարության նիստի օրակարգում չզեկուցվող հարցի կարգավիճակով ընդգրկվել էր «Բարձրագույն կրթության և գիտության մասին» ու հարակից օրենքների նախագծերին հավանություն տալու և անհետաձգելի համարելու մասին որոշման նախագիծը։ Կառավարությունը խուսափեց հարցի հրապարակային քննարկումից, որովհետև բազմաթիվ մասնագետների կարծիքով՝ այս օրենսդրական նախաձեռնությունը տարատեսակ խնդրահարույց կետեր և բուհերի ինքնավարությունը նվազեցնելու ու կառավարելի դարձնելու դրույթներ է պարունակում։ Իսկ ինչո՞ւ են հենց այս ծանր փուլում իշխանություններն առաջ մղում այդ նախագիծը, երբ դրա իրականացումը կարող էին որոշ ժամանակով հետաձգել։

Սա ուշագրավ է հատկապես այն հանգամանքի ֆոնին, որ մի շարք ուսումնական հաստատություններ, ինչպես նաև ԳԱԱ-ն նոյեմբերի 9-ի չարաբաստիկ հայտարարության ստորագրումից հետո պահանջեցին Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականը։ Պետք է նկատել, որ իշխանությունների հապշտապ քայլերը բուհական համակարգը իրենց ենթարկելու ուղղությամբ դժվար թե այնպիսի իրավիճակ ստեղծեն, որ հակաիշխանական տրամադրությունները մարեն։

Ավելին, այսպիսի օրենսդրական նախաձեռնություններով իշխանություններն առավել լայն նախադրյալներ են ստեղծում, որպեսզի բուհական համակարգում իրենցից դժգոհություններն ավելի աճեն, ինչի վկայությունն է, որ, չնայած արհեստականորեն, զուտ քաղաքական նկատառումներով պահվող ռազմական դրությանը, երկուշաբթի օրվանից սկսում են բուհական դասադուլներ և գործադուլներ: Մի իրողություն կարելի է հստակ արձանագրել, որ կրթական համակարգն այսօր այնպիսի ծանր իրավիճակում է, որ հսկայական ջանքեր են պահանջվելու այն վերականգնելու համար։ Թերևս սա կարող է լինել գալիք կառավարության կարևորագույն խնդիրներից մեկը՝ փաշինյանական ավերակներից ևս մի համակարգ ոտքի կանգնեցնելու համար։

Արթուր Կարապետյան

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Կիսվել
Timeline
Ucom Shares Its Experience in Private Sector Engagement in Nature Conservation at COP17 Blue Zone«Here’s the screenshot, the money has been transferred»: IDBank warns of fake payment scamsFirst Steps in Your Career with IDBank: 16th Cycle of IDream LaunchedDigital Architecture for a Sustainable Future: IDBank's Article in Regional Post MagazineRate.Trading. New Digital Culture of Currency ExchangeDigital Future and Sustainable Development: IDBank's Chairman of the Management Board in an Interview with ForbesApplications Now Open: Armenian Virtuosos International Academy-Festival 2027Book Published with Ucom’s Support Presented at COP17: “The Secret Path of Hovazadzor”Ucom Highlights the Role of Technology in Nature Conservation at COP17“The people of Stepanavan will show through their votes that every attempt to deceive them with videos is doomed to fail”: “Strong Armenia” Party With Ucom’s Support, SunChild Brings Cinema and Environmental Conservation TogetherYoung Musicians of the “Armenian Virtuosos” Program Perform in the COP17 A Birthday in Italy with UnibankIdram and IDBank Participated in the Opening of My Forest Armenia’s Pavilion at COP17Unibank Receives B++ Sustainability Alignment Rating from Agents for Impact GmbH Ucom Supported Yerevan Conservation Symposium 2026 as Strategic PartnerIDBank to Showcase Environmental and Innovative Initiatives at COP17New AI-Powered Wildlife Monitoring Camera Installed in Paruyr Sevak with the Support of Ucom35 Years of Trust: IDBank Celebrates with Its CustomersBusiness and mining leader Mark Cutifani to deliver keynote speech at the 3rd Mining Armenia Forum“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across ArmeniaAfeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership“The Golden Hour”: IDBank explains how to respond effectively to a scam attackNelli Kocharyan Presents Converse Bank’s Vision for Development of International Relations at the BACEE Conference BACEE International Conference Kicks Off with Converse Bank as Lead Sponsor Unibank has issued perpetual bonds with an annual coupon yield of 13.2% Ucom Measures the Environmental Impact of Its OperationsUnibank Offers USD-Denominated Bonds with an Annual Coupon Rate of 6% Ucom Becomes an Official Partner of the Armenia-UK Business Forum 2026Ucom Sales and Service Center at 20/52 Erebuni Reopens After Renovation Unibank Joins the Armenian Solar Energy AssociationThe Widely Discussed Dvin Crown Project. A New Visibility Platform for Brands Has Emerged in the Heart of YerevanAmeriabank named Most Innovative Digital Bank in Armenia, alongside 9 Global Finance Digital Banking AwardsUnibank and Picsart Academy Host Kids Day for ChildrenUnibank Issues AMD and USD Bonds with Annual Coupon Rates of 10.3% and 6%Artur Hovhannisyan and the Ambassador of Bulgaria to Armenia discussed a number of programs of mutual interest to Armenia and Bulgaria A new and fantastic story was born in the heart of Yerevan—the spirit of the old city at Hayasa Hotel Old YerevanConverse Bank is Lead Sponsor of the BACEE International Banking Conference Ralph Yirikian on the Cost of Digital Transformation at the 13th Regional HR Conference You Can Now Pay with Idram on Glovo: The Long-Awaited Partnership Is Now a RealityRate.Trading: Currency Exchange on a New Digital PlatformIdram's "City of Good Deeds": From Teamwork to Real Charitable Projects Ucom and FAST Bring Together Artificial Intelligence and Green Innovation From Car Selection to Purchase – All in One Place: Ameriabank to Present its Myar.am Platform and Special Offers at Armenian Auto Show IDBank and the “Dekavva Fund” Stand with People from Artsakh Ucom Supports AI-Powered Camera Installation for Nature Conservation Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice Ucom Fellowship Participants Meet Ralph Yirikian at UcomUnibank Becomes Title Sponsor of Alashkert Football Club
All Timeline »
Most Popular
1 Digital Architecture for a Sustainable Future: IDBank's Article in Regional Post Magazine 2 Ucom Highlights the Role of Technology in Nature Conservation at COP17 3 Book Published with Ucom’s Support Presented at COP17: “The Secret Path of Hovazadzor” 4 Applications Now Open: Armenian Virtuosos International Academy-Festival 2027 5 Digital Future and Sustainable Development: IDBank's Chairman of the Management Board in an Intervie...
Poll