Yerevan, 31.May.2026,
00
:
00
BREAKING


«Մարդկանց խաբելով՝ մոլորեցրել են. եկել ես Հայաստանի շունչը մարելո՞ւ»․ «Փաստ»

ANALYSIS

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Խնդիրները մեր երկրում ոչ միայն չեն լուծվում, այլև ավելանում են: Կան հարցեր, որոնք արդեն հին համարվող այս իշխանությունների օրոք այդպես էլ վերջնական լուծում չստացան: Ոչ մի ոլորտ անմասն չմնաց այս խնդրից: «Փաստը» ոչ մեկ անգամ անդրադարձել է բնապահպանության ոլորտում առկա խնդիրներին: Ամուլսարում հանքի շահագործել-չշահագործելու հարցը շարունակում է առկախված մնալ: Թվում էր, թե կրքերը հանդարտվել են, համաճարակային իրավիճակը և պատերազմը հանքի շահագործման խնդիրը երկրորդ պլան են մղել, սակայն պարզվում է, որ դա այդքան էլ այդպես չէ: Օրերս շրջակա միջավայրի նախարարության գործունեության քննարկման ժամանակ Նիկոլ Փաշինյանն ասել է, որ «բնական պաշարների խելամիտ օգտագործումն անխուսափելի է, և այդ բնական պաշարների օգտագործումն իսկապես պետք է լինի խելամիտ, որպեսզի շրջակա միջավայրին հասցրած վնասների հետևանքները լինեն կառավարելի:

Սա, իհարկե, եթե շատ ուղիղ ձևակերպենք, շատ դառը արձանագրում է, բայց արձանագրում է, որը չունի այլընտրանք»: Միևնույն ժամանակ նշել է, որ մեր երկիրն այս առումով շատ լուրջ մարտահրավերներ ունի: Այնուհետև Փաշինյանը հարցազրույցներից մեկում նշել էր՝ «հավանականություն կա, որ Ամուլսարի հանքը կշահագործվի և այդ հավանականությունը մեծ է»: Բնապահպան Հակոբ Սանասարյանը նշում է՝ հանքարդյունաբերության ոլորտում ոչինչ չի փոխվել: «Ե՛վ տեխնոլոգիական, և՛ հարկային, և՛ Հայաստանին տված օգուտի և վնասի առումով ոչինչ չի փոխվել: Ազգային ժողովը հանձնաժողով էր ստեղծել հանքարդյունաբերության խնդիրները լուսաբանելու համար: Նրանց ներկայացրած եզրակացության, կուզեք՝ հաշվետվության մեջ պարզորոշ գրված է, որ մետաղական երեսուն հանքավայրերը, որոնցից մի մասը շահագործվում է, իրենց ակտիվ շրջանում ոչ մի կոպեկ շահութահարկ չեն վճարել: Հավանաբար՝ բոլորը նշել են, որ իրենք վնասով են աշխատում:

Եվ այս խայտառակությունը շարունակվում է: Ժամանակին հանքի շահագործումից ստացված շահույթի մաքուր քսան տոկոսը պետությանն էր, ութսուն տոկոսը պատկանում էր հանքի տիրոջը: Իսկ հիմա մաքուր շահույթի 98 տոկոսը հանքատիրոջն է, իսկ երկու տոկոսը՝ պետությանը: Բայց նրանք նույնիսկ այդ երկու տոկոսը չեն վճարում»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է Սանասարյանը: Ընդգծում է՝ Հայաստանը, խոշոր և անդառնալի կորուստներից բացի, որևէ օգուտ չունի: «Հիմա ասում են՝ Ամուլսարը շահագործենք, նոր աշխատատեղեր կբացվեն, եկամտահարկ կվճարեն, պետական գանձարանը կհարստանա: Բայց դա չի կարող հանք բացելու արդարացում լինել: Բնական է, որ երբ ցանկացած ընկերություն սկսում է աշխատել, աշխատողներ է վարձում, նրանց աշխատավարձ վճարում, իսկ պետությանը՝ եկամտահարկ:

Ինչո՞ւ չի խոսվում այն մասին, որ բազմաթիվ ընկերություններ չեն վճարում հիմնական հարկերը, չեն վճարում այն թափոնների համար, որոնք արտանետվում են Հայաստանի տարածք: Դրանք դատարկ ապարներն են, պոչանքը և հանքանյութի մշակումից հետո առաջացած մնացած թափոնները: Դրանք բոլորը տարեկան տասնյակ միլիոնավոր տոննաներով աղտոտում են Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, և դրա համար ընկերությունները ոչ մի կոպեկ չեն վճարում պետական գանձարան»,-նշում է մեր զրուցակիցը: Բնապահպաններից շատերը նշում են, որ, այո՛, մեր երկիրն իսպառ չի կարող հրաժարվել հանքարդյունաբերությունից, սակայն տարիներ ի վեր գործող հանքերը պետք է աշխատեն խիստ վերահսկողության պայմաններում՝ շրջակա միջավայրի աղտոտումը հասցնելով մինիմումի: Սանասարյանից հետաքրքրվում ենք՝ արդյո՞ք այս երեք տարվա ընթացքում ոլորտում որևէ տեսակի բարեփոխում կատարվել է, թե ոչ: «Բացի խոստումներից, ոչինչ չի արվել:

Դատապարտում էին նախկին իշխանություններին՝ սա այսպես կանենք, սա այնպես, բայց ոչինչ չարվեց: Մարդկանց խաբելով՝ մոլորեցրել են: Որևէ բան չարվեց ոլորտը կարգավորելու համար, մինչդեռ մենք գիտենք, թե որքան խնդիրներ կային ու կան: Ի՞նչ է նշանակում հանք շահագործել և հարկեր չվճարել: Բնական է, որ շահագործողը գերշահույթ է ստանում: Ու քանի որ բնական պաշարները ժողովրդի ու պետության սեփականությունն են, ապա ստացվում է՝ ժողովրդի ունեցվածքի գողություն: Բայց կարևոր է այն, որ մարդիկ գիտակցում են, թե ինչ է տեղի ունեցել մեր երկրում: Այս խայտառակ դավաճանությունից հետ, երբ հանձնվեց մեր հողը, մարդիկ գիտակցում են, որ իրենց կյանքի հենարանը հողն ու ջուրն է և թույլ չեն տա, որ այն թունավորվի: Ի՞նչ է նշանակում, երբ ասում են, թե հանքարդյունաբերության ոլորտում պետք է ցավալի որոշում կայացվի: Ի՞նչ է, եկել ես Հայաստանի շունչը մարելո՞ւ»,-եզրափակում է Հակոբ Սանասարյանը:

Լուսինե Առաքելյան

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

On May 30, "Unisport" will compete for the title of the Armenian championWith IDBank’s Support, Ian Gillan and Tony Iommi Awards Established at Gyumri Music School No. 6An unforgettable day instead of toys: June 1st guide from Idram&IDBankUnibank Issues Perpetual Bonds with a 13.25% Annual Yield for Shareholders IDBank Presented It’s Vision for Social Responsibility at Impacture 2026Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in the Impacture 2026 Conference“We are switching you to 5G, type a command”: IDBank warns about a fraud disguised as a “network update”Ucom and staff.am Bring Together Armenia’s Business Leaders at Executive Offsite Vol.1 Ameriabank and ADB Signed a $100 Million Agreement to Expand Micro, Small, and Medium-Sized Enterprise and Green Finance in ArmeniaLove Is… card from Unibank can win a trip to Paris Learn by Playing. A Series of Financial Literacy Games with Idram, IDBank and “Novosti-Armenia”Ucom and the Microsoft Innovation Center Collaborate on Cybersecurity EducationUnisport – Armenian Futsal Cup holderSummer starts with iced coffee, what if it brings bonuses too? Idram&IDBank AraratBank reduces loan interest rates for around 400 reliable SME customersTeam Holding Announces the Launch of the Third and Final Placement Phase of USD Bonds. Underwriter - Freedom Broker Armenia Unibank Launches Biometric Identification in UNIMobile App Unisport reaches the finals of the Futsal Armenian Cup and Premier League IDBank was the strategic partner of the “Women in Leadership Forum & Awards 2026”Unibank Launches Fee-Free Online Payroll Card IssuanceUcom Supported the First-ever Western Asia Regional FPV Drone Race in Armenia Protect Yourself from Fraud: Safety Tips from AraratBankUnibank Offers 50% Discount on Cards During WeekendsPlanning your trip from a scratch: tips from IDBankIDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” CampaignUnibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market“Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’Ucom and SunChild Continue Joint Initiatives for a Greener Future Grant Akopian has been elected to the AmCham Board Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue” EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ FoundationThe international chess tournament supported by IDBank has concludedAraratBank and Urartu Football Club Team Up to Promote Financial LiteracyFINTECH360 International Conference Held in Armenia Ucom Upgrades Internet Speed for Unity Packages Two Milestones, One Celebration: Moneytun Turns 20, Partnership with AraratBank Marks 10 YearsBell Ringing Ceremony at the London Stock Exchange marks Ameriabank’s inclusion in the FTSE 100 as part of LFG AraratBank Announces Change in Executive Leadership Brilliant Performance of Khachaturian’s Piano Concerto by the Thessaloniki Symphony Orchestra — Dedicated to the Memory of the Victims of the Armenian GenocideAraratBank Supports Launch of the 15th Anniversary “Faces of Memory” Seminar “Your Relative is in Danger”: IDBank Warns About an Aggressive Wave of Phone ScamsSoft Construct Showcased New Career Opportunities at Career City Fest 2K26 Financial Literacy Course for Learning Mission non-profit organization. Idram&IDBank A New Level of Digital Banking: IDBank Launches Strategic Partnership with OracleInternational Mother Earth Day. Idram&IDBankUcom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management ProgramUnibank issues USD bonds with a 5.6% yield