Yerevan, 07.April.2026,
00
:
00
BREAKING


«Մարդկանց խաբելով՝ մոլորեցրել են. եկել ես Հայաստանի շունչը մարելո՞ւ»․ «Փաստ»

ANALYSIS

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Խնդիրները մեր երկրում ոչ միայն չեն լուծվում, այլև ավելանում են: Կան հարցեր, որոնք արդեն հին համարվող այս իշխանությունների օրոք այդպես էլ վերջնական լուծում չստացան: Ոչ մի ոլորտ անմասն չմնաց այս խնդրից: «Փաստը» ոչ մեկ անգամ անդրադարձել է բնապահպանության ոլորտում առկա խնդիրներին: Ամուլսարում հանքի շահագործել-չշահագործելու հարցը շարունակում է առկախված մնալ: Թվում էր, թե կրքերը հանդարտվել են, համաճարակային իրավիճակը և պատերազմը հանքի շահագործման խնդիրը երկրորդ պլան են մղել, սակայն պարզվում է, որ դա այդքան էլ այդպես չէ: Օրերս շրջակա միջավայրի նախարարության գործունեության քննարկման ժամանակ Նիկոլ Փաշինյանն ասել է, որ «բնական պաշարների խելամիտ օգտագործումն անխուսափելի է, և այդ բնական պաշարների օգտագործումն իսկապես պետք է լինի խելամիտ, որպեսզի շրջակա միջավայրին հասցրած վնասների հետևանքները լինեն կառավարելի:

Սա, իհարկե, եթե շատ ուղիղ ձևակերպենք, շատ դառը արձանագրում է, բայց արձանագրում է, որը չունի այլընտրանք»: Միևնույն ժամանակ նշել է, որ մեր երկիրն այս առումով շատ լուրջ մարտահրավերներ ունի: Այնուհետև Փաշինյանը հարցազրույցներից մեկում նշել էր՝ «հավանականություն կա, որ Ամուլսարի հանքը կշահագործվի և այդ հավանականությունը մեծ է»: Բնապահպան Հակոբ Սանասարյանը նշում է՝ հանքարդյունաբերության ոլորտում ոչինչ չի փոխվել: «Ե՛վ տեխնոլոգիական, և՛ հարկային, և՛ Հայաստանին տված օգուտի և վնասի առումով ոչինչ չի փոխվել: Ազգային ժողովը հանձնաժողով էր ստեղծել հանքարդյունաբերության խնդիրները լուսաբանելու համար: Նրանց ներկայացրած եզրակացության, կուզեք՝ հաշվետվության մեջ պարզորոշ գրված է, որ մետաղական երեսուն հանքավայրերը, որոնցից մի մասը շահագործվում է, իրենց ակտիվ շրջանում ոչ մի կոպեկ շահութահարկ չեն վճարել: Հավանաբար՝ բոլորը նշել են, որ իրենք վնասով են աշխատում:

Եվ այս խայտառակությունը շարունակվում է: Ժամանակին հանքի շահագործումից ստացված շահույթի մաքուր քսան տոկոսը պետությանն էր, ութսուն տոկոսը պատկանում էր հանքի տիրոջը: Իսկ հիմա մաքուր շահույթի 98 տոկոսը հանքատիրոջն է, իսկ երկու տոկոսը՝ պետությանը: Բայց նրանք նույնիսկ այդ երկու տոկոսը չեն վճարում»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է Սանասարյանը: Ընդգծում է՝ Հայաստանը, խոշոր և անդառնալի կորուստներից բացի, որևէ օգուտ չունի: «Հիմա ասում են՝ Ամուլսարը շահագործենք, նոր աշխատատեղեր կբացվեն, եկամտահարկ կվճարեն, պետական գանձարանը կհարստանա: Բայց դա չի կարող հանք բացելու արդարացում լինել: Բնական է, որ երբ ցանկացած ընկերություն սկսում է աշխատել, աշխատողներ է վարձում, նրանց աշխատավարձ վճարում, իսկ պետությանը՝ եկամտահարկ:

Ինչո՞ւ չի խոսվում այն մասին, որ բազմաթիվ ընկերություններ չեն վճարում հիմնական հարկերը, չեն վճարում այն թափոնների համար, որոնք արտանետվում են Հայաստանի տարածք: Դրանք դատարկ ապարներն են, պոչանքը և հանքանյութի մշակումից հետո առաջացած մնացած թափոնները: Դրանք բոլորը տարեկան տասնյակ միլիոնավոր տոննաներով աղտոտում են Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, և դրա համար ընկերությունները ոչ մի կոպեկ չեն վճարում պետական գանձարան»,-նշում է մեր զրուցակիցը: Բնապահպաններից շատերը նշում են, որ, այո՛, մեր երկիրն իսպառ չի կարող հրաժարվել հանքարդյունաբերությունից, սակայն տարիներ ի վեր գործող հանքերը պետք է աշխատեն խիստ վերահսկողության պայմաններում՝ շրջակա միջավայրի աղտոտումը հասցնելով մինիմումի: Սանասարյանից հետաքրքրվում ենք՝ արդյո՞ք այս երեք տարվա ընթացքում ոլորտում որևէ տեսակի բարեփոխում կատարվել է, թե ոչ: «Բացի խոստումներից, ոչինչ չի արվել:

Դատապարտում էին նախկին իշխանություններին՝ սա այսպես կանենք, սա այնպես, բայց ոչինչ չարվեց: Մարդկանց խաբելով՝ մոլորեցրել են: Որևէ բան չարվեց ոլորտը կարգավորելու համար, մինչդեռ մենք գիտենք, թե որքան խնդիրներ կային ու կան: Ի՞նչ է նշանակում հանք շահագործել և հարկեր չվճարել: Բնական է, որ շահագործողը գերշահույթ է ստանում: Ու քանի որ բնական պաշարները ժողովրդի ու պետության սեփականությունն են, ապա ստացվում է՝ ժողովրդի ունեցվածքի գողություն: Բայց կարևոր է այն, որ մարդիկ գիտակցում են, թե ինչ է տեղի ունեցել մեր երկրում: Այս խայտառակ դավաճանությունից հետ, երբ հանձնվեց մեր հողը, մարդիկ գիտակցում են, որ իրենց կյանքի հենարանը հողն ու ջուրն է և թույլ չեն տա, որ այն թունավորվի: Ի՞նչ է նշանակում, երբ ասում են, թե հանքարդյունաբերության ոլորտում պետք է ցավալի որոշում կայացվի: Ի՞նչ է, եկել ես Հայաստանի շունչը մարելո՞ւ»,-եզրափակում է Հակոբ Սանասարյանը:

Լուսինե Առաքելյան

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

IDBank to Provide Scholarships Worth 35 Million Drams to 103 Artsakh Students at YSUUnibank joins the Partnership for Carbon Accounting Financials (PCAF)Safe environment – Equal opportunitiesAraratBank Receives STP Excellence Award from Commerzbank AGWorld Autism Awareness Day reminds us: culture is how we learn to see and embrace one anotherIDBank Receives Commerzbank’s STP Excellence Award 2025IDBank Presented a Special Offer at TOON EXPO 2026FINTECH360 International Conference to Bring Together 500 Participants in YerevanUcom Supports the DemArDem 2026 Regional Youth Forum Prominent Armenian Statesman Levon Sahakyan Passes Away at 89Ucom’s Unity Packages with the Best Fixed Network in Armenia Get 1% idcoin at TOON EXPO with Idram&IDBankOlympic sport should unite people, not become an arena for political campaigns USD 60 Million: Ameriabank Joins Financing of Firebird’s AI Data Center Construction in ArmeniaStatement by Archbishop Bagrat Galstanyan Financial Literacy Course at YSU: Idram and IDBankAmeriabank named the Best Bank in Armenia for 2026 by Global Finance magazine IDBank warns about scams disguised as remote workAraratBank Donates Proceeds from "Armenian Legends and Poems" to the City of Smile Foundation The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest ProjectIdram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden MallUcom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational FoundationIDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams IDBank Launches Special Campaign for SWIFT TransfersConverse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets ArmeniaUcom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of DevelopmentSpring Promotion at Megamall from Idram&IDBank“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure FundingIDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles TimesAraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive YearUcom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the Diaspora New Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBankNew Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBankUBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance GroupIDBank Expands Travel Benefits of Premium CardsFree Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle EastLove Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin BranchUcom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom Individuals and businesses, near and far, all welcome