«Պարտավոր էի մտքերս հասցնել մարդկանց». «Դավաճանությունից 30 րոպե առաջ ու հետո» վիպակի հեղինակ․ «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

«Դավաճանությունից 30 րոպե առաջ ու հետո». սա Արթուր Աբաղյանի առաջին գիրքն է, որը նա հանձնել է ընթերցողների դատին: Ստեղծագործում է թե՛ արձակ, թե՛ չափածո ժանրերում: Ասում է՝ գուցե մի օր լույս տեսնի նաև իր բանաստեղծությունների ժողովածուն, բայց հիմա՝ լույս տեսած վիպակի և այն մասին, թե ինչու որոշեց գրել:

«Գրելու նկատմամբ սերս արթնացրել է հայոց լեզվի ուսուցչուհիս՝ ընկեր Աբաղյանը: Նա կարողանում էր մեզ յուրօրինակ թեմաներով շարադրություններ հանձնարարել: Ասենք, կարող էր «Եթե ես թռչուն լինեի» վերնագրով աշխատանք հանձնարարել: Ինձ անընդհատ խրախուսում էր գրել, բայց երբեք չեմ երազել գրող դառնալու մասին, հիմա էլ ինձ գրող չեմ համարում: Մասնագիտությամբ սպա եմ: Ուղղակի ունեմ ասելիք և ցանկանում եմ այն փոխանցել մարդկանց: Այս գիրքը որոշել եմ գրել տատիկիս հետ երկար զրույցներից հետո: Նա ինձ իր կյանքից, առհասարակ պատմությունից հետաքրքիր դրվագներ էր ներկայացնում: Միշտ մտածում էի՝ տատիկս պատկառելի տարիքում է, երբ նա չլինի, այդ պատմություններն ի՞նչ են լինելու: Լավ, երեխա ունեցա, դրանք նրանց փոխանցեցի, իսկ մյուսնե՞րը: Կար վախ, որ դրանք կարող են մոռացվել: Գրքի մեջ համախմբեցի բոլոր այդ պատմությունները, որ մարդիկ ևս ծանոթանան դրանց»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է Արթուրը: Գրքի մեծ մասը գրվել է դիրքերում, նաև պատերազմի ժամանակ:

«Ասեմ, որ չեմ հասցրել անգամ նորմալ խմբագրել այն, զանգել ու ասել եմ, որ գիրքը պետք է լույս տեսնի, որովհետև չգիտեի՝ ինչ կլինի հետո, իսկ ինձ համար շատ մեծ նշանակություն ուներ այն, որ իմ մտքերը հասցնեի մարդկանց: Եթե մարդը գրելուց հույզեր չի ապրում, ուրեմն գրում է զուտ գումար աշխատելու համար: Գիրքը գին չի ունենում, այն չի կարելի գնել: Կարելի է գնել բնակարան, մեքենա, ուտելիք, բայց գրողին տրվող գումարն ընդամենը պարգևավճար է իր հույզերը փոխանցելու համար: Այս գրքում մի քանի պատմություններ են, որոնք միաձուլել եմ և դարձրել մեկը: Կան նաև գեղարվեստական լուծումներ, որոնք պատմություններն ավելի մատչելի են դարձնում ընթերցողի համար: Դրանք իննսուն տոկոսով հիմնված են իրական փաստերի վրա: Մեկ-երկու հերոս եմ հորինել՝ պատմությունը նաև իրենց շուրջ հյուսելու նպատակով: Ասեմ միանգամից՝ գիրքը կապ չունի քաղաքականության հետ, նախ՝ իրավունք չունեմ, բացի դա, քաղաքականությունն ինձ համար գոյություն ունեցող «ամենակեղտոտ» բանն է»,-նշում է մեր զրուցակիցը:

Շուտով լույս կտեսնի նրա երկրորդ գիրքը՝ «Մեծ սուտասանը, կամ ով եմ ես» գիրքը: «Այն լինելու է բոլորովին այլ ժանրում: Նախընտրում եմ փոխել ժանրերը, չեմ ուզում, որ մարդիկ ինձ միշտ ստեղծագործական նույն ժանրում տեսնեն: Թող սպասեն, գուշակեն, թե հաջորդ գիրքը որ ժանրում կլինի: Հայրենասիրության թեման պարբերաբար հայտնվելու է իմ գրքերում, առանձին գրքեր նվիրվելու են բացառապես այդ թեմային: Երկրորդ գիրքը լինելու է մեղսավոր մարդու մասին, որը միշտ փնտրում է Աստծուն: Կլինեն մարդիկ, որոնք կփորձեն ներել նրան: Կարծում եմ՝ հետաքրքիր կլինի, այդ մասին արդեն հետո ընթերցողները կասեն: Գիրքը, մեծ հավանականությամբ, լույս կտեսնի ամռանը, այդ ժամանակ նաև բացօթյա քննարկում-հանդիպում կկազմակերպեմ ընթերցողների հետ»,-ասում է երիտասարդ հեղինակը:

Ի դեպ, «Դավաճանությունից 30 րոպե առաջ ու հետո» վիպակի ընթերցողները վերջում նամակ են ստանում հերոսից: «Յուրաքանչյուր ընթերցող նամակ է ստանում գրքի հերոսից: Ամեն անգամ ցանկացած գիրք ընթերցելիս մտածում էի՝ ի՞նչ լավ կլինի, եթե հնարավորություն լիներ զգալ, շոշափել գրքի գլխավոր հերոսին, լսել նրա ձայնը և այլն: Որոշել էի ձեռագիր նամակներ գրել, որոնք գրքի հետ կհասնեին ընթերցողներին, բայց, ավաղ, ժամանակս չբավականացրեց գաղափարս այդ տեսքով կյանքի կոչելու համար: Մեկ տարբերակը գրեցի ձեռագիր, այնուհետև այն պատրաստեցինք տպագիր օրինակով: Յուրաքանչյուր ընթերցող գիրքն ավարտելուց հետո ստանում է նամակ գլխավոր հերոսից: Գիրքը կարծես երկավարտ լինի: Ճիշտ է, առանց նամակի էլ այն ավարտուն է, բայց էմոցիոնալ առումով նամակը, կարծես թե, երկրորդ «հարվածը» լինի ընթերցողին»,-շեշտում է մեր զրուցակիցը:

Հավելում է՝ իր գրքում անդրադարձել է թե՛ Արցախյան առաջին և թե՛ վերջին պատերազմներին, այլ կերպ լինել չէր էլ կարող: Պատերազմի մասին խոսելիս Արթուրը, որը սպա է, պատմում է, թե ինչ մտահղացում ունի: «Մտովի հասցրել եմ իմ երրորդ գիրքը պլանավորել, շատ մեծ աշխատանք է սպասվում: Գրելու եմ անմահացած տղաների մասին, իսկ գրքի վաճառքից ստացված ողջ շահույթով ցանկանում եմ դպրոցներում տղաների կիսանդրիները տեղադրել: Հուսամ՝ կստացվի իրագործել իմ այս գաղափարը»,-եզրափակում է Արթուր Աբաղյանը: 

Լուսինե Առաքելյան

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում