Yerevan, 30.October.2026,
00
:
00
BREAKING

Աստղադիտարանի անունն ավելի շատ լսում ենք տուրիստական գործակալությունների առաջարկած երթուղիներում․ «Փաստ»

SOCIETY

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Տասնամյակներ շարունակ Հայաստանն աշխարհին ներկայանում է մի քանի «բրենդով»՝ Արամ Խաչատրյան, Մատենադարան, հայկական կոնյակ։ Ժամանակներ կային, որ այս արժեքների կողքին հպարտորեն նշում էինք նաև Բյուրականի աստղադիտարանը։ Տասնամյակներ շարունակ Արամ Խաչատրյանը խորհրդանշել է հայերի մշակութային ուժը։ Այսօր էլ մեծն մաեստրոյի անունն ու արվեստը հանրահռչակվում են թե՛ Հայաստանում, թե՛ նրա սահմաններից դուրս։ Մատենադարանի միջոցով աշխարհը Հայաստանը ճանաչում է որպես հինավուրց հարուստ պատմություն ունեցող երկիր։ Գիտամշակութային այս օջախը, որը գրանցված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային հիշողության ցանկում, այսօր էլ շարունակում է մնալ ազգային հիշողության պահպանման և զարգացման ամենակարևոր վայրերից մեկը։

ARARAT հայկական կոնյակը վկայում է մեր երկրում խաղողագործության դարավոր ավանդույթների մասին։ Հայաստանը հայտնի դարձրած այս ըմպելիքի զարգացման ավանդույթներն այժմ էլ պահպանվում են։ Նշված երեք ոլորտներում էլ եղել են ու կան նվիրյալ մարդիկ, որոնք, գիտակցելով ազգային արժեքների պահպանման և այդ արժեքներն աշխարհին ներկայացնելու կարևորությունը, իրենց աշխատանքով բարձրացնում են մեր երկրի, մեր ազգի հեղինակությունը։ 1946 թվականին ակադեմիկոս Վիկտոր Համբարձումյանի կողմից ստեղծված Բյուրականի աստղադիտարանը հիմնադրի ու նրա աշակերտների անխոնջ աշխատանքի շնորհիվ դարձավ ոչ միայն տարածաշրջանային առաջատար գիտահետազոտական կենտրոն, այլև ազգային արժեք։

Տասնամյակներ շարունակ այստեղ իրականացվող գիտական ուսումնասիրությունները, ձեռքբերումներն ու նորարարությունները Հայաստանն աշխարհի քարտեզի վրա տեղորոշեցին որպես աստղաֆիզիկայի կարևորագույն կետ։ Վիկտոր Համբարձումյանի դպրոցն ու ստեղծված գիտական ավանը՝ իր բոլոր ենթակառուցվածքներով, լավագույններից էին, որոնք թելադրող դիրք ունեին համաշխարհային աստղագիտության բնագավառում։ Այսօր էլ Համբարձումյանի դպրոցի սաները շարունակում են կարևոր դերակատարություն ունենալ աստղաֆիզիկայի ոլորտում՝ գործունեություն ծավալելով արդեն ՀՀ սահմաններից դուրս։ Իսկ որտե՞ղ է գտնվում մեր աստղադիտարանը ժամանակակից աստղաֆիզիկայի քարտեզում։ Վերջին տարիներին Վիկտոր Համբարձումյանի անվան Բյուրականի աստղադիտարանից, ինչպես ասում են, անունն է մնացել, այն էլ՝ առանց նախկին փառքի։

Այդ անունն էլ ավելի շատ լսում ու տեսնում ենք տուրիստական գործակալությունների առաջարկած երթուղիներում։ Ուշագրավ է, որ այս իրավիճակը չեն թաքցնում անգամ աստղադիտարանում, որի պաշտոնական կայքի «Ձեռքբերումներ» բաժնում որպես վերջին ձեռքբերման տարեթիվ արձանագրված է 1999 թվականը։ Բյուրականի աստղադիտարանի անունն այլևս լսելի չէ միջազգային գիտական հարթակներում, փոխարենը տեղական մամուլում ավելի շատ արծարծվում են այս կենտրոնում առկա ինչ-ինչ խնդիրների, ներքին խարդավանքների, խախտումների վերաբերյալ քրեական գործերի, նախկին աշխատակիցների բողոքների, այստեղ իրականացված ստուգումների արդյունքում բացահայտված չարաշահումների մասին թեմաներ։ Աստղադիտարանը վստահաբար ունի այն ներուժը, որպեսզի նրա շնորհիվ համաշխարհային քաղաքակրթության մեջ մեր տեղն ամրապնդենք։

Պարզապես պետք է կարողանանք մեր իրականությունից վանել Հայաստանը «քոսոտ» երկիր է մտայնությունն ու այդ մտայնությունը տարածող մարդկանց։ Հայաստանի յուրաքանչյուր ոլորտում անհրաժեշտ են գլոբալ մտածող, մեծ ամբիցիաներ ունեցող նվիրյալներ՝ Թաիրով եղբայրներ, Արամ Խաչատրյաններ, Վիկտոր Համբարձումյաններ, ու այդ նվիրյալներին առաջ մղելու քաղաքական կամք։

ԱՐՍԵՆ ՍԱՀԱԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

First Steps in Your Career with IDBank: 16th Cycle of IDream LaunchedDigital Architecture for a Sustainable Future: IDBank's Article in Regional Post MagazineRate.Trading. New Digital Culture of Currency ExchangeDigital Future and Sustainable Development: IDBank's Chairman of the Management Board in an Interview with ForbesApplications Now Open: Armenian Virtuosos International Academy-Festival 2027Book Published with Ucom’s Support Presented at COP17: “The Secret Path of Hovazadzor”Ucom Highlights the Role of Technology in Nature Conservation at COP17“The people of Stepanavan will show through their votes that every attempt to deceive them with videos is doomed to fail”: “Strong Armenia” Party With Ucom’s Support, SunChild Brings Cinema and Environmental Conservation TogetherYoung Musicians of the “Armenian Virtuosos” Program Perform in the COP17 A Birthday in Italy with UnibankIdram and IDBank Participated in the Opening of My Forest Armenia’s Pavilion at COP17Unibank Receives B++ Sustainability Alignment Rating from Agents for Impact GmbH Ucom Supported Yerevan Conservation Symposium 2026 as Strategic PartnerIDBank to Showcase Environmental and Innovative Initiatives at COP17New AI-Powered Wildlife Monitoring Camera Installed in Paruyr Sevak with the Support of Ucom35 Years of Trust: IDBank Celebrates with Its CustomersBusiness and mining leader Mark Cutifani to deliver keynote speech at the 3rd Mining Armenia Forum“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across ArmeniaAfeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership“The Golden Hour”: IDBank explains how to respond effectively to a scam attackNelli Kocharyan Presents Converse Bank’s Vision for Development of International Relations at the BACEE Conference BACEE International Conference Kicks Off with Converse Bank as Lead Sponsor Unibank has issued perpetual bonds with an annual coupon yield of 13.2% Ucom Measures the Environmental Impact of Its OperationsUnibank Offers USD-Denominated Bonds with an Annual Coupon Rate of 6% Ucom Becomes an Official Partner of the Armenia-UK Business Forum 2026Ucom Sales and Service Center at 20/52 Erebuni Reopens After Renovation Unibank Joins the Armenian Solar Energy AssociationThe Widely Discussed Dvin Crown Project. A New Visibility Platform for Brands Has Emerged in the Heart of YerevanAmeriabank named Most Innovative Digital Bank in Armenia, alongside 9 Global Finance Digital Banking AwardsUnibank and Picsart Academy Host Kids Day for ChildrenUnibank Issues AMD and USD Bonds with Annual Coupon Rates of 10.3% and 6%Artur Hovhannisyan and the Ambassador of Bulgaria to Armenia discussed a number of programs of mutual interest to Armenia and Bulgaria A new and fantastic story was born in the heart of Yerevan—the spirit of the old city at Hayasa Hotel Old YerevanConverse Bank is Lead Sponsor of the BACEE International Banking Conference Ralph Yirikian on the Cost of Digital Transformation at the 13th Regional HR Conference You Can Now Pay with Idram on Glovo: The Long-Awaited Partnership Is Now a RealityRate.Trading: Currency Exchange on a New Digital PlatformIdram's "City of Good Deeds": From Teamwork to Real Charitable Projects Ucom and FAST Bring Together Artificial Intelligence and Green Innovation From Car Selection to Purchase – All in One Place: Ameriabank to Present its Myar.am Platform and Special Offers at Armenian Auto Show IDBank and the “Dekavva Fund” Stand with People from Artsakh Ucom Supports AI-Powered Camera Installation for Nature Conservation Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice Ucom Fellowship Participants Meet Ralph Yirikian at UcomUnibank Becomes Title Sponsor of Alashkert Football ClubSergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invite Young Pianists to Apply for the Prestigious Lang Lang Young Scholars ProgramUnibank Call Center Now Available 24/7 on Weekdays