«Տնտեսական քաղաքականություն չկա, իրականությունն այլ շղարշի տակ են ներկայացնում»․ «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Հայաստանում գնաճը շարունակում է նոր թափ ստանալ: Պաշտոնական տվյալներով, սպառողական շուկայում հոկտեմբերին 2020 թ. հոկտեմբերի նկատմամբ գնաճը կազմել է շուրջ 9 %, իսկ միայն սննդամթերքի և ոչ ալկոհոլային խմիչքի դեպքում գնաճն արդեն հասել է 16 %: Բանջարեղենի դեպքում նախորդ տարվա հոկտեմբերի համեմատ գործ ունենք էական՝ ավելի քան 69 % գնաճի հետ: Իսկ սեպտեմբերի համեմատ հոկտեմբերին բանջարեղենը թանկացել է 5,2%-ով: «Սպառողների ասոցիացիա» ՀԿ նախագահ Արմեն Պողոսյանը թերահավատ է պաշտոնական ցուցանիշների առումով. «Վստահություն չեն ներշնչում, իրականում ոչ թե, օրինակ, 9 %, այլ ավելի մեծ գնաճի հետ գործ ունենք, ինչն ակնհայտ է նույնիսկ առանց ուսումնասիրությունների, և զգում ենք անգամ սովորական գնումներ կատարելու ժամանակ»,-«Փաստի» հետ զրույցում շեշտեց Ա. Պողոսյանը:

Ըստ Ա. Պողոսյանի, նման իրավիճակը պայմանավորված է երկու հիմնական խնդրով: «Առաջինը Հայաստանի պաշտպանվածության խնդիրն է: Լայն իմաստով երկրորդ խնդիրն ապիկար կառավարումն է: Այս իրողությունների պարագայում մենք այլ պատկեր չէինք կարող ունենալ: Գնաճը բնական երևույթ է, բայց խնդիրն այն է, որ դրա դեմ քայլեր չեն ձեռնարկվում: Վերջին երեքչորս տարում եկամուտների վերանայում մեկ անգամ է եղել: Մասնավորապես, օրինակ՝ թոշակները բարձրացան 10 տոկոսով: Սա զավեշտ է: Այդպիսի մի զավեշտ էլ առաջիկայում նախատեսվող բարձրացումն է: Եթե նվազագույն կենսաթոշակը երեք հազար դրամով բարձանում է, դրանից թոշակառուի վիճակը չի լավանում: Սա գնողունակության ու սոցիալական վիճակի բարելավմանն ուղղված քայլ չէ, որևէ խնդիր չի լուծում: Սա պարզապես վիրավորական է սեփական ժողովրդի նկատմամբ: Ինչպե՞ս կարելի է սեփական ժողովրդի նկատմամբ տնտեսական նման քաղաքականություն վարել»,-ասաց մեր զրուցակիցը:

Նա շեշտեց, որ այս իրավիճակում, երբ մարդիկ անգամ նվազագույն կենցաղային խնդիրները չեն կարողանում լուծել, երեխաներին սնունդով ու հագուստով ապահովել, տուժում է նաև կրթական բաղադրիչը. «Մարդուն հարցնում ես՝ վերջին անգամ ֆիլհարմոնիա ե՞րբ ես գնացել, պատասխանում է՝ «վերջին անգամ՝ երբեք»: Երբ դիտարկում ենք ծախսերի բաշխումը, տեսնում ենք, որ բնակչության շուրջ կեսի մոտ մշակութային ու հոգևոր կյանքի համար ծախսերը զրո են: Երեխան չի հաճախում թատրոն, թանգարան, ինչը ևս կարևոր խնդիր է»:

Իսկ թե ինչո՞ւ գնաճը չի զսպվում, նրա խոսքով, դա բազմակողմանի խնդիր է: «Ամենահիմնական խնդիրը ներկրում/արտահանում բալանսն է: Այդ բալանսը չի կարգավորվում հօգուտ արտահանման աճի: Մենք վերջերս լսեցինք մի միտք, որ, օրինակ՝ կարտոֆիլը թանկացել է, որովհետև այլ երկրի է վաճառվել: Սա որպես աղետ է ներկայացվում, բայց որքան արտահանում ես, սովորաբար, այդքան կենսունակ է քո տնտեսությունը: Եթե ներքին շուկայում կարտոֆիլի գինը բարձրացավ, բարի եղեք այլ միջոցներով լրացնել բացն ու հարցերն այլ ուղղություններում լուծել: Մեր ցանքատարածությունների 50 տոկոսը չի մշակվում այսօր: Պատճառները բազմաթիվ են, գյուղերը դատարկվում են, կա արտագաղթ, ջրի, ոռոգման խնդիր և այլն: Խնդիրն այս ուղղություններն են, բայց ամեն կերպ պետք է խթանել արտահանումը: Կառավարությունում այս տեսանկյունից չեն մոտենում տնտեսական հարցերին: Ինչպե՞ս կարելի է գյուղացիներին անպաշտպան թողնել: Գյուղացին իր բերքի ու բարիքի 1/3-րդն է ստանում, մնացածը վերավաճառող օղակինն է, ինչը ճիշտ չէ»,-ասաց մեր զրուցակիցը:

Նրա խոսքով, այս պայմաններում դրական որևէ սպասելիք անհնար է ունենալ: «Բացի իշխանության ներկայացուցիչներից ու ղեկավարից, չկա մի մարդ, որն իրականում տրամաբանական ու մատչելի ձևով կապացուցի, որ մեզ մոտ տնտեսական կյանքը դեպի լավն է գնում: Ես որևէ սպասելիք չունեմ ներկա իշխանությունից, քանի որ տնտեսական քաղաքականություն չեմ տեսնում: Ամեն կերպ փորձում են իրականությունն այլ շղարշի տակ ներկայացնել: Բայց չեմ կարծում, թե խնդիրները չեն նկատում: Տեսնում են, ուղղակի միգուցե իրենց գլխում այլ շահեր ու հետաքրքրություններ կան»,ընդգծեց Ա. Պողոսյանը:

Նա շեշտեց, որ ամեն ինչի հիմքում տնտեսությունն է. «Երկրները միշտ տնտեսական մրցակցության մեջ են: Եթե տնտեսության մեջ զիջում ենք, կանգնում ենք արդեն ռազմական, քաղաքական ու անվտանգային բաղադրիչներից բխող խնդիրների առջև: Մեզ մոտ տնտեսության ցուցանիշները նվազում են, սոցիալական վիճակը շարունակում է վատանալ: Այս պարագայում սոցիալական ընդվզումն անհրաժեշտ ու բնական երևույթ կլիներ: Հաճախ ենք այլ՝ անգամ ամենաբարեկեցիկ երկրներում սոցիալական տարբեր դժգոհություններ տեսնում: Դրանք արտահայտվում են ցույցերով, ինչն անհրաժեշտ է: Սա մեզ մոտ ևս չի ստացվում՝ սոցիալական պահանջներով հասարակակական ընդվզում գրեթե չի լինում: Մինչև այս խնդիրները ընդվզման առիթ չդառնան ու չարտահայտվեն հստակ գործողություններով, հույս լինել չի կարող: Մեզ սոցիալական ընդվզում է անհրաժեշտ»:

ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում