Yerevan, 20.September.2026,
00
:
00
BREAKING


Պատրանքներ, իրականություն և վախեր. «Փաստ»

ANALYSIS

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Հայոց ցեղասպանության 107-րդ տարելիցը յուրահատուկ էր մի քանի առումով։ Նախ՝ 2020 թվականի Արցախյան պատերազմում հայկական կողմի պարտությունից հետո Ծիծեռնակաբերդ բարձրանալը նաև պայքարի շարունակման խորհուրդ է ստացել, քանի որ Հայաստանն ու Արցախն այսօր ապրում են դժնդակ ժամանակներ։ Մանավանդ որ Թուրքիան ու Ադրբեջանը ոչ միայն ամբողջ ուժով փորձում են հերքել և նենգափոխել պատմական իրողությունները, այլև նոր սպառնալիքներ են ստեղծում հայ ժողովրդի գոյության համար։ Այս ֆոնին ուշագրավ դիտարկումներ կարելի է գտնել Նիկոլ Փաշինյանի՝ Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակի 107-րդ տարելիցի կապակցությամբ հղված ուղերձում։

Առաջին հերթին աչքի է զարնում, որ այնտեղ որևէ խոսք չկա Թուրքիայի կողմից ժխտողականության քաղաքականության շարունակականության և սեփական պատմությանը առերեսվելուց հրաժարվելու մասին։ Փաշինյանը միայն հիշատակում է, թե իրենք Հայաստանի և Թուրքիայի միջև հարաբերությունների կարգավորմանը միտված բանակցություններ են վարում, հույս ունեն, որ թուրքական կողմի ձգտումներն անկեղծ են և կկարողանան այս ուղղությամբ շարժվել առաջ:

Փաստորեն, Հայոց ցեղասպանության տարելիցի կոնտեքստում ևս ՀՀ իշխանություններն առաջ են մղում հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման ու «խաղաղության դարաշրջանի» թեման։ Ճիշտ է, դեռևս 2009 թվականին, երբ հայթուրքական հարաբերությունների կարգավորման նպատակով ընթանում էր ֆուտբոլային դիվանագիտությունը, ապրիլի 24-ի իր ուղերձում երրորդ նախագահ Սերժ Սարգսյանը ևս անդրադարձել էր երկկողմ հարաբերությունների կարգավորմանը՝ նշելով, որ Թուրքիայի կողմից ցեղասպանության ճանաչումը երկկողմ հարաբերությունների հաստատման նախապայման չէ:

Սակայն այս անդրադարձը կատարվում էր, որովհետև այն ժամանակ խոսքը առանց որևէ նախապայմանի հայ-թուրքական հարաբերությունները կարգավորելու մասին էր, և Հայաստանի ղեկավարի ուղերձում «թուրքական կողմի անկեղծ ձգտումների մասին» խոսք անգամ չկար։ Սակայն, ի տարբերություն 2009 թվականի, ներկայումս հայ-թուրքական հարաբերությունները կարգավորելու համար Թուրքիան է նախապայմաններով հանդես գալիս՝ հիմնականում նորանոր պահանջներ առաջ քաշելով Ադրբեջանի ձեռքով։

Մյուս կողմից էլ՝ ուշագրավ է, որ երբ Փաշինյանն իր ուղերձն էր հղում, պարզվեց, որ Թուրքիայի արտգործնախարար Մևլութ Չավուշօղլուն, որն աշխատանքային այցով գտնվում էր Ուրուգվայում, ի պատասխան Հայոց ցեղասպանության տարելիցի առնչությամբ ակցիա իրականացնող խմբի անդամների, ցույց է տալիս աջակողմյան ազգայնական «գորշ գայլերի» հայտնի նշանը, որն իր մեջ հատուկ ուղերձ է պարունակում՝ խորհրդանշելով թուրքական ազգայնականությունը։ Իսկ Թուրքիայի նախագահ Էրդողանի՝ ապրիլի 24-ի կապակցությամբ Պոլսի հայոց պատրիարք Սահակ արք. Մաշալ յանին հղած ուղերձում տեղ գտած ձևակերպումները տեղավորվում էին Հայոց ցեղասպանության իրողությունը կոծկելու և ընդամենը որպես Առաջին համաշխարհային պատերազմի պայմաններում ընդհանուր ողբերգություն ներկայացնելու Թուրքիայի ժխտողական քաղաքականության հերթական դրսևորման շրջանակներում։ Այս իրողությունները ևս մեկ անգամ ապացուցում են, որ պաշտոնական Անկարայի մոտեցումներում որևէ փոփոխություն չկա, թուրքը մնում է նույն թուրքը, ինչ մեկ դար առաջ էր, և նրանց հետ հնարավոր չէ ճանապարհ գնալ։

Եվ այս պայմաններում ի՞նչ խաղաղության օրակարգի մասին կարող է խոսք լինել։ Ինչքա՞ն պետք է պատրանքներով առաջ շարժվենք, մի՞թե հաշվի չենք առնում պատմության դասերը, որ ոչ մի կերպ չի կարելի թուրքի վրա հույս դնել ու անընդհատ խոսել խաղաղությունից, ինչպես անում է Փաշինյանի ղեկավարած իշխանությունը։ Պատահական չէ, որ հայտնի ասացվածքն ասում է՝ եթե թուրքը խաղաղության մասին է խոսում, ուրեմն պատերազմ է լինելու։ Ուշագրավ էր նաև Հայոց ցեղասպանության զոհերի հուշահամալիր Փաշինյանի կատարած այցը և պահվածքը։ Նա հուշահամալիր գնաց միայն ԱԺ նախագահի և ՀՀ նախագահի հետ՝ մեկուսի, «կտրված» անգամ իր թիմի ներկայացուցիչներից՝ կառավարության անդամներից ու պատգամավորներից, իսկ ծաղիկներ խոնարհելուց հետո շատ արագ հեռացավ՝ երևի այլևս չկարողանալով լսել քաղաքացիների՝ թեկուզ հեռվից հասնող գնահատականներն ու որակումներն իր հասցեին։

Ավելին, այդ ընթացքում հատուկ ուղեփակոցով փակել էին ճանապարհը: Մի խոսքով, հերթական անգամ այնպիսի տպավորություն էր, որ Փաշինյանը վախեցած է ժողովրդական ցասումից, քանի որ հայ ժողովրդի գլխին բերված պատուհասը և թուրքերի հետ քիրվայություն անելու իշխանական օրակարգը մեծ հակազդեցություն է առաջ բերել։ Եվ պատահական չէ, որ ամեն մի քայլափոխի Փաշինյանն այլևս վախերով է առաջնորդվում։

ԱՐՏԱԿ ԳԱԼՍՏՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում 

Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice Ucom Fellowship Participants Meet Ralph Yirikian at UcomUnibank Becomes Title Sponsor of Alashkert Football ClubSergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invite Young Pianists to Apply for the Prestigious Lang Lang Young Scholars ProgramUnibank Call Center Now Available 24/7 on Weekdays Ralph Yirikian Discusses the Challenges of Modern Leadership with Leadership School ParticipantsUnibank Becomes Lead Sponsor of AGBU’s Global Run in Support of Camp NairiUnibank’s Renamed “Tumanyan” Branch Opens at a New LocationUcom Continues Large-Scale Network Modernization, Expanding 5G Coverage and Enhancing Connectivity EBRD’s AMD-denominated bonds listed on AMX; Converse Bank acted as underwriterBecome a Unibank shareholder and acquire perpetual bonds with a 13.25% yieldThe Unprecedented Educational Summer of the 'Armenian Virtuosos'All Armflix Content Is Once Again Available on UplayHayk Melikyan Opens the 5th Festival of Armenian Culture in KatowiceHarutyun Harutyunyan: “The Government Has No Intention of Applying for EU Membership and Adopted the Law to Prevent a Referendum”Ucom Supports Coca-Cola Fest 2026 “Orran” Students Start the New Academic Year with Support from “The Power of One Dram”It is with deep awareness of the seriousness of this supposition as well as concern that we pose the question of the above headline“Armenian Virtuosos” Scholarship Recipients Take the Stage at the 4th International Festival of Youth Orchestras of the WorldUnibank Launches a New Promotion "U-Teenager": Grand Prize — a Summer Course at One of the Top Universities AbroadSEROOND Begins: Armenia’s First Authored School Model Based on Whole-Child Development, Enabled by AI"Unisport" Advances to the Main Round of the UEFA Futsal Champions League Cybersecurity Course Graduates Take Part in Ucom’s “Junior Academy” ProgramUcom Introduces Green Tariff Plans, Turning Everyday Connectivity into Environmental Impact Ucom Launches “Unity Back to School” Special Offer for the New School YearUcom’s Sales and Service Center Reopens at 7 Sayat-Nova Street in Gyumri "Unisport" Competes in the UEFA Futsal Champions LeagueAram Barseghyan Appointed CEO of Team Telecom Armenia, Hayk Yesayan to Lead Team GroupLetter of Congratulations to His Holiness Karekin II on His 75th Birthday “Side by Side” Program for Artsakh Families in the Sevan Community: IDBankArega Hovsepyan is our candidate for Chair of the Committee on European IntegrationThe Final Round of the Junius Tournament Has BegunAwards Ceremony for the “Top 100 Students of Armenia” Competition: Presentation of CertificatesNew Samsung Galaxy A27 as Part of Ucom’s Special “Back to School 2026” OfferMillennials, Gen Z, or Gen Alpha: How Different Generations Prepare for the New School Year: Idram&IDBankFinancial Literacy at the Republican Center for Children and Youth Tent Camp: Idram & IDBankUnlocking the Secrets of the Financial World at ''Hayordi'' Camp with Idram&IDBankUcom Supports the Second Phase of ArmDrone’s FPV Drone Educational Program "The Power of One Dram" to "Orran" Charitable Non-Governmental OrganizationUcom and Microsoft Innovation Center’s Cybersecurity Education Program Concludes with a Mini CTF CompetitionCustomer Appreciation Day - This Time at IDBank’s “Erebuni” BranchResults of the Junius Tournament Announced: The Next Round AheadUcom Expands International Roaming Capabilities"Urgently Confirm Your Card Details": IDBank Warns of Hotel Booking ScamsMher Ananyan joins Unibank's Management Board Ucom Supports the Launch of "Remember the Animals" Educational Game Moody’s changes the outlook on IDBank’s ratings to positive IDBank Introduces the New Mastercard World Card with Exclusive Travel Benefits and a Special Launch CampaignConverse Bank and Visa expand their strategic partnership to introduce new customer solutions Ucom and FPWC Ensure Round-the-Clock Wildlife Monitoring in Gnishik Through Solar Energy