Yerevan, 02.November.2026,
00
:
00
BREAKING

Հայաստանն է իմ մոտիվացիան, մեր երկրի պատիվը բարձր պահելը. Մարիամ Մկրտչյան

SPORT

Շուտով ջեռուցման սեզոնն է, իսկ էլ. էներգիայի համար վճարում եք չափազանց շատ։ Իսկ դուք գիտե՞ք, որ այսուհետ էլ. էներգիան յուրաքանչյուր ընտանիքում կարող է լինել անվճար։ Սեղմեք և ծանոթացեք պայմաններին` ԱՅՍՏԵՂ

Ամենաբարդը ադրբեջանցի շախմատիստուհու դեմ խաղին պատրաստվելն էր: Հայաստանում տեղի ունեցող իրադարձությունների լուրը շոկային էր ինձ համար: Մտածում էի այն մասին, որ խաղատախտակի առջեւ կարողանամ կենտրոնանալ միայն խաղի վրա:

Այս մասին NEWS.am Sport-ի թղթակցի հետ զրույցում ասաց շախմատի կանանց մինչեւ 18 տարեկանների աշխարհի նորընծա չեմպիոն, Հայաստանի չեմպիոն Մարիամ Մկրտչյանը:

Ռումինիայում անցկացված շախմատի մինչեւ 18 տարեկանների աշխարհի առաջնությունում Հայաստանի գործող չեմպիոն Մարիամ Մկրտչյանը հռչակվեց աշխարհի չեմպիոն՝ 11 հնարավորից վաստակելով 11 միավոր: Այս տարիքային խմբում 18-ամյա Մարիամը Հայաստանի շախմատիստուհիներից առաջինը դարձավ աշխարհի չեմպիոն։

Մարիամ, շնորհավորում եմ աշխարհի չեմպիոնի տիտղոսը նվաճելու կապացությամբ: Հաղթանակդ սպասվա՞ծ էր,  պատկերացնո՞ւմ էիր, որ կկարողանաս բացառիկ արդյունքով ավարտել առաջնությունը:

Չեմպիոնությունս սպասված էր: Ճիշտ է՝ մրցաշարից առաջ 100 տոկոսով վստահ չէի, որ կստացվի չեմպիոն դառնալ, նույնիսկ չէի էլ մտածում դրա մասին: Իմ նպատակը լավագույնս հանդես գալն էր: Չեմպիոն դառնալու ցանկությունը միշտ եղել է եւ ուրախ եմ, որ այս անգամ ստացվեց:

Ասում են՝ չեմպիոնի տիտղոսը նվաճելու համար միայն լավագույն մարզավիճակում լինելը քիչ է, նաեւ հոգեբանորեն չեմպիոնության պատրաստ լինելն է կարեւոր: Ի՞նչն օգնեց աշխարհի առաջնությունում: 

Առաջին անգամ էի մասնակցում մինչեւ 18 տարեկանների աշխարհի առաջնությանը: Նախորդ տարի եւս պետք է մասնակցեի, բայց մրցաշարը տեղի չունեցավ: Դրանից առաջ մասնակցել էի մինչեւ 14 եւ մինչեւ 16 տարեկանների Եվրոպայի առաջնությանը, այսինքն՝ արդեն փորձ ունեի պատանեկան առաջնություններից: Համաձայն եմ այդ մտքի հետ: Նախ չեմպիոն դառնալու համար նախապատրաստական լուրջ աշխատանք է պետք տանել, որը մենք արել էինք անձնական մարզիչ Զավեն Անդրեասյանի հետ: Դրանից բացի իսկապես շատ մեծ դեր ունի հաղթելուն հոգեբանորեն պատրաստ լինելը: Աշխարհի առաջնությունում իմ՝ հոգեբանորեն լավ պատրաստ լինելուն, նպաստեց այն, որ սրանից առաջ հավաքականի կազմում մասնակցել էի երկու լուրջ մրցաշարի՝ Համաշխարհային օլիմպիադային եւ կանանց Եվրոպայի անհատական առաջնությանը: Այս երկու մեծ մրցաշարերն ինձ մեծ փորձ, հմտություն եւ գիտելիքներ տվեցին: Արդեն այս մրցաշարին մոտեցել էի ավելի հանգիստ, իմ տարիքային խմբում ավելի վստահ էի ինձ զգում, արդյունքում ստացվեց չեմպիոնություն:

Ի՞նչ զգացողություններ ունես աշխարհի չեմպիոն դառնալուց հետո:

Այդ էյֆորիան չի պահպանվել, քանի որ սա դեռ ամենալուրջ հաղթանակը չի, որը ես կարող եմ գրանցել իմ կարիերայում: Այժմ պատրաստվում եմ մեկ այլ մրցաշարի՝ մինչեւ 20 տարեկանների աշխարհի առաջնությանը, որը տեղի է ունենալու Իտալիայում ընդամենը երեք շաբաթ հետո: Թուլանալու, հանգստանալու եւ հաղթանակս վայելելու ժամանակ չունեմ այժմ:

Մարիամ, 11 հնարավորից 11 միավոր: Ո՞ր տուրը բարդ ստացվեց, ո՞րը կառանձնացնես քեզ համար եւ ո՞րը սպասվածքից հեշտ հաղթեցիր:

Պարտիաներից չեմ կարող առանձնացնել որեւէ մեկը: Բոլորն էլ կարեւոր էին ինձ համար եւ բարդ: Ամեն տուրում հաղթելուց հետո ես մոտեցա չեմպիոնության, այդքանով յուրաքանչյուր պարտիա կարեւոր էր ինձ համար:

Հայաստանի դեմ Ադրբեջանի ագրեսիայի օրերին մրցեցիր ադրբեջանցի Այան Ալահվերդիեւայի հետ: Հոգեբանական առումով ինչպե՞ս հաղթահարեցիր այդ տուրը:

Ամենաբարդը ադրբեջանցի շախմատիստուհու դեմ խաղից առաջ պատրաստվելն էր: Հայաստանում տեղի ունեցող իրադարձությունների լուրը շոկային էր ինձ համար, իսկ հաջորդ օրը ես պետք է մրցեի ադրբեջանցու դեմ: Դժվար պատրաստվեցի, պետք է ամեն տեսակ վատ մտքերս վանեի ինձանից եւ գնայի խաղի: Մտածում էի այն մասին, որ խաղատախտակի առջեւ կարողանամ կենտրոնանալ միայն խաղի վրա:

Ստացվե՞ց:

Ստացվեց, այո: Հաղթեցի կարճ ժամանակահատվածում, 35-րդ քայլում: Այդ եւ նախորդ պարտիաներս ամենակարճը տեւեցին՝ 2-2:30 ժամ: Ադրբեջանցի շախմատիստուհին պարտիայի վերջում ինձ շնորհավորեց: Առաջնության վերջում էլ, երբ ճանաչվեցի հաղթող, մոտեցավ եւ երկրորդ անգամ շնորհավորեց հաղթանակի կապակցությամբ:

Հայաստանում պատերազմական լարված իրավիճակն ի՞նչ ազդեցություն ունեցավ քեզ վրա չեմպիոն դառնալու ճանապարհին: Ի՞նչը քեզ մոտիվացրեց այս իրավիճակում:

Հենց երկրիս անունը՝ Հայաստանն է իմ մոտիվացիան: Ցանկացած իրավիճակում ցանկացած մրցաշարում ինձ մեր երկրի անունը, պատիվը բարձր պահելն է մոտիվացնում: Նույնը Ռումինիայում էր. այս իրավիճակում ավելի շատ ես ցանկանում հաղթել, որպեսզի ավելի շատ մարդ իմանա, թե դու որ երկրից ես, որ պետությունն ես ներկայացնում: Չեմպիոն դառնալու ճանապարհին ավելի լավ մոտիվացիա ինձ համար չէր կարող լինել: Հայաստանը ներկայացնելու պատասխանատվությունը դրդում է քեզ, որ ավելի հավաքված, ուշադիր լինես, որպեսզի կարողանաս լավ ներկայանալ: 

Նշեցիր, որ այս հաղթանակին նպաստեց նաեւ հավաքականի կազմում նախորդ երկու կարեւոր մրցաշարերին մասնակցելը: Ինչպե՞ս ես քեզ զգում ազգային հավաքականում:

Գտնում եմ, որ դեռ շատ աշխատելու տեղ ունեմ: Կփորձեմ անել առավելագույնը, որպեսզի ավելի լավ կարողանամ ելույթ ունենալ եւ մեծահասակներում ցույց տամ ավելի բարձր արդյունքներ:

Ինչպե՞ս ես սկսել զբաղվել շախմատով:

Շախմատով ինքս եմ ուզել զբաղվել 7 տարեկանից: Ես եմ մայրիկիս համոզել, որ ինձ տանի խմբակ: Ինքս էլ որոշում եմ կայացրել, որ ցանկանում եմ շարունակել պրոֆեսիոնալ զբաղվել շախմատով: Նոր եմ ավարտել դպրոցը, բայց  որոշում եմ կայացրել ոչ մի համալսարան չդիմել, ժամանակս նվիրել միայն շախմատին, մրցաշարերին, մարզումներին: Իմ այս որոշումը շոկային էր դպրոցի ուսուցիչներիս, բարեկամներիս, շրջապատիս համար, այսպես ասած՝ լավ չընդունվեց: Դպրոցում շատ լավ եմ սովորել, բայց որոշեցի ամբողջ ժամանակս նվիրել շախմատին, որպեսզի ավելի մեծ հաջողությունների հասնեմ: 

Այս հաղթանակի հիմքում կանգնած են այն մարդիկ, որոնք իմ ամբողջ շախմատային կարիերայի ընթացքում ինձ հետ են՝ դպրոցի ուսուցիչս՝ Սեւակ Բաղդասարյան, Արարատ Սանթրյանը, Արտաշես Մինասյանը, գրոսմայստեր Վահե Բաղդասարյանը, Զավեն Անդրեասյանը եւ, իհարկե մայրիկս, ում դերը շատ մեծ է: Նա միշտ աջակցել է ինձ եւ նրա շնորհիվ է, որ հասել եմ այս հաջողություններին:

Ինչո՞վ է գրավում քեզ շախմատը:

Սա մի ֆենոմենալ աշխարհի է, որտեղ ես ընկել եմ: Ինձ գրավում է արդյունքը: Իմ արդյունքներն ինձ երջանկացնում են: Դու քեզ զրկում ես շատ բաներից այն դեպքում, երբ քո հասակակիցները գնում ես զբոսնելու, հաճելի ժամանակ են անցկացնում,  դու մարզվում ես, սովորում եւ արդյունքը աշխարհի չեմպիոնությունն է, Հայաստանի չեմպիոնությունը, քեզ երջանիկ ես զգում:  

Մինչե 18 տարեկանների աշխարհի չեմպիոնի կոչումն ի՞նչ տվեց քեզ:

Տվեց ձգտում, նպատակասլացություն, որ շարունակեմ զբաղվել շախմատով, կատարելագործվել: Սա եւս մեկ հաջողություն էր, որն ինձ կօգնի ավելի լավ մարզվել: Յուրաքանչյուր հաղթանակից հետո ես ավելի եմ ոգեւորվում, դրանից հետո փորձում եմ ավելի լավ աշխատել, որ ավելի բարձր արդյունքի հասնեմ:

Լուսինե Շահբազյան

IDBank Supports the Reconstruction of the Spandaryan Canal: Commemorative Plaque Dedicated to the Project SignedIDBank and Idram Presented Several Environmental Initiatives at COP17Ucom Shares Its Experience in Private Sector Engagement in Nature Conservation at COP17 Blue Zone«Here’s the screenshot, the money has been transferred»: IDBank warns of fake payment scamsFirst Steps in Your Career with IDBank: 16th Cycle of IDream LaunchedDigital Architecture for a Sustainable Future: IDBank's Article in Regional Post MagazineRate.Trading. New Digital Culture of Currency ExchangeDigital Future and Sustainable Development: IDBank's Chairman of the Management Board in an Interview with ForbesApplications Now Open: Armenian Virtuosos International Academy-Festival 2027Book Published with Ucom’s Support Presented at COP17: “The Secret Path of Hovazadzor”Ucom Highlights the Role of Technology in Nature Conservation at COP17“The people of Stepanavan will show through their votes that every attempt to deceive them with videos is doomed to fail”: “Strong Armenia” Party With Ucom’s Support, SunChild Brings Cinema and Environmental Conservation TogetherYoung Musicians of the “Armenian Virtuosos” Program Perform in the COP17 A Birthday in Italy with UnibankIdram and IDBank Participated in the Opening of My Forest Armenia’s Pavilion at COP17Unibank Receives B++ Sustainability Alignment Rating from Agents for Impact GmbH Ucom Supported Yerevan Conservation Symposium 2026 as Strategic PartnerIDBank to Showcase Environmental and Innovative Initiatives at COP17New AI-Powered Wildlife Monitoring Camera Installed in Paruyr Sevak with the Support of Ucom35 Years of Trust: IDBank Celebrates with Its CustomersBusiness and mining leader Mark Cutifani to deliver keynote speech at the 3rd Mining Armenia Forum“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across ArmeniaAfeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership“The Golden Hour”: IDBank explains how to respond effectively to a scam attackNelli Kocharyan Presents Converse Bank’s Vision for Development of International Relations at the BACEE Conference BACEE International Conference Kicks Off with Converse Bank as Lead Sponsor Unibank has issued perpetual bonds with an annual coupon yield of 13.2% Ucom Measures the Environmental Impact of Its OperationsUnibank Offers USD-Denominated Bonds with an Annual Coupon Rate of 6% Ucom Becomes an Official Partner of the Armenia-UK Business Forum 2026Ucom Sales and Service Center at 20/52 Erebuni Reopens After Renovation Unibank Joins the Armenian Solar Energy AssociationThe Widely Discussed Dvin Crown Project. A New Visibility Platform for Brands Has Emerged in the Heart of YerevanAmeriabank named Most Innovative Digital Bank in Armenia, alongside 9 Global Finance Digital Banking AwardsUnibank and Picsart Academy Host Kids Day for ChildrenUnibank Issues AMD and USD Bonds with Annual Coupon Rates of 10.3% and 6%Artur Hovhannisyan and the Ambassador of Bulgaria to Armenia discussed a number of programs of mutual interest to Armenia and Bulgaria A new and fantastic story was born in the heart of Yerevan—the spirit of the old city at Hayasa Hotel Old YerevanConverse Bank is Lead Sponsor of the BACEE International Banking Conference Ralph Yirikian on the Cost of Digital Transformation at the 13th Regional HR Conference You Can Now Pay with Idram on Glovo: The Long-Awaited Partnership Is Now a RealityRate.Trading: Currency Exchange on a New Digital PlatformIdram's "City of Good Deeds": From Teamwork to Real Charitable Projects Ucom and FAST Bring Together Artificial Intelligence and Green Innovation From Car Selection to Purchase – All in One Place: Ameriabank to Present its Myar.am Platform and Special Offers at Armenian Auto Show IDBank and the “Dekavva Fund” Stand with People from Artsakh Ucom Supports AI-Powered Camera Installation for Nature Conservation Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice