Yerevan, 02.June.2026,
00
:
00
BREAKING


Բաքվի ֆաշիստները Նախիջևանում ոչնչացրել են հայկական մշակութային ժառանգության 98 %-ը. «Փաստ»

INTERNATIONAL NEWS

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

realtribune.ru–ն «Բաքվի ֆաշիստները Նախիջևանում ոչնչացրել են հայկական մշակութային ժառանգության 98 %-ը» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ Բաքվի ֆաշիստական ռեժիմը օկուպացված Նախիջևանում ոչնչացրել է հայկական մշակութային ժառանգության 98 %-ը։ Այսպիսի եզրակացության են եկել Caucasus Heritage Watch (CHW) ոչ կառավարական կազմակերպության հետազոտողները, որը համախմբում է Քորնելի համալսարանի և Փերդյու համալսարանի գիտնականներին։ 1998-ից 2005 թվականներին Հին Ջուղայում (մինի-սուլթանության ֆաշիստներն այն անվանում են «Ջուլֆա») Բաքվի ավազակախմբերը ոչնչացրել են ավելի քան 3000 խաչքար, որը դարձել է 21-րդ դարի ամենամեծ մշակութային ցեղասպանությունը։

«Մինչև 2011 թվականը Նախիջևանում հայերի ներկայության բոլոր ֆիզիկական հետքերը գործնականում անհետացել էին, հազվագյուտ բացառություններով, որոնք էլ, հավանաբար, ոչ լավ հսկողության, այլ ոչ թե դիտավորությամբ է եղել», - ասվում է CHW զեկույցում: Ըստ հետազոտության հեղինակներից մեկի՝ Կոռնելի համալսարանի մերձավորարևել յան գիտությունների դոցենտ Լորի Խաչատրյանի, «հայկական նյութական ժառանգության լուռ ջնջման ծրագիրը, որը մենք փաստագրել ենք Նախիջևանում, տեղի է ունեցել տարիներով, սակայն Լեռնային Ղարաբաղում 2020 թվականի պատերազմի արդյունքը նոր արդիականություն է հաղորդել դրան»: «Այդ պատերազմի արդյունքում հարյուրավոր հայկական վանքեր, եկեղեցիներ և գերեզմանատներ են անցել Ադրբեջանին, հենց այն պետությանը, որը համակարգված մշակութային ցեղասպանություն է իրականացրել Նախիջևանում»,- բացատրել է Խաչատրյանը՝ հավելելով, որ կան պատճառներ վախենալու, որ դա կարող է կրկնվել։

Նախիջևանը Հայկական լեռնաշխարհի հնագույն բնակավայրերից է, որը հիմնադրել է բիբլիական Նոյը մ.թ.ա. 3669 թվականին, երբ Մեծ ջրհեղեղից հետո նրա տապանը կանգ է առել Արարատ լեռան լանջին: Այդ պատճառով էլ այդ հայկական գավառը թարգմանաբար նշանակում է «առաջին ապաստան»։ Հայերն այդ վայրը կոչում են «ափհանման վայր», և մինչ օրս տեղաբնիկներն այնտեղ ցույց են տալիս տապանի մնացորդները։ 1-ին դարի հրեա պատմիչ Հովսեփ Ֆլավիոսը Նախիջևանը կոչել է Ապոբատորիոն (հայերեն «Նախիջևանի» բառացի թարգմանությունը)։

1921 թվականի Կարսի պայմանագրով Մեծ Հայքի հողերի ապօրինի բաժանման արդյունքում բոլշևիկները և թուրք ֆաշիստները բռնի ուժով հայկական Նախիջևանը հանձնել են «Ադրբեջան» անվանված նորաստեղծ ցեղային կազմավորմանը։ Հայ ժողովրդի խաբեությունը հաջորդ տասնամյակներում հանգեցրել է արյունահեղության և մշակութային ցեղասպանության։ Բաքվի ռեժիմը, որը բռնակցել է Նախիջևանը, Արցախը և Ուտիքը, համակարգված ոչնչացրել է հայկական նյութական ժառանգությունը, որպեսզի երկրի երեսից ջնջի այդ հողի իրական տերերի մասին ցանկացած հիշատակում: Իսկ ԽՍՀՄ փլուզումից հետո մշակութային ցեղասպանության քաղաքականությունը հասել է իր գագաթնակետին։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Unisport Crowned Armenian Futsal Premier League ChampionOn May 30, "Unisport" will compete for the title of the Armenian championWith IDBank’s Support, Ian Gillan and Tony Iommi Awards Established at Gyumri Music School No. 6An unforgettable day instead of toys: June 1st guide from Idram&IDBankUnibank Issues Perpetual Bonds with a 13.25% Annual Yield for Shareholders IDBank Presented It’s Vision for Social Responsibility at Impacture 2026Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in the Impacture 2026 Conference“We are switching you to 5G, type a command”: IDBank warns about a fraud disguised as a “network update”Ucom and staff.am Bring Together Armenia’s Business Leaders at Executive Offsite Vol.1 Ameriabank and ADB Signed a $100 Million Agreement to Expand Micro, Small, and Medium-Sized Enterprise and Green Finance in ArmeniaLove Is… card from Unibank can win a trip to Paris Learn by Playing. A Series of Financial Literacy Games with Idram, IDBank and “Novosti-Armenia”Ucom and the Microsoft Innovation Center Collaborate on Cybersecurity EducationUnisport – Armenian Futsal Cup holderSummer starts with iced coffee, what if it brings bonuses too? Idram&IDBank AraratBank reduces loan interest rates for around 400 reliable SME customersTeam Holding Announces the Launch of the Third and Final Placement Phase of USD Bonds. Underwriter - Freedom Broker Armenia Unibank Launches Biometric Identification in UNIMobile App Unisport reaches the finals of the Futsal Armenian Cup and Premier League IDBank was the strategic partner of the “Women in Leadership Forum & Awards 2026”Unibank Launches Fee-Free Online Payroll Card IssuanceUcom Supported the First-ever Western Asia Regional FPV Drone Race in Armenia Protect Yourself from Fraud: Safety Tips from AraratBankUnibank Offers 50% Discount on Cards During WeekendsPlanning your trip from a scratch: tips from IDBankIDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” CampaignUnibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market“Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’Ucom and SunChild Continue Joint Initiatives for a Greener Future Grant Akopian has been elected to the AmCham Board Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue” EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ FoundationThe international chess tournament supported by IDBank has concludedAraratBank and Urartu Football Club Team Up to Promote Financial LiteracyFINTECH360 International Conference Held in Armenia Ucom Upgrades Internet Speed for Unity Packages Two Milestones, One Celebration: Moneytun Turns 20, Partnership with AraratBank Marks 10 YearsBell Ringing Ceremony at the London Stock Exchange marks Ameriabank’s inclusion in the FTSE 100 as part of LFG AraratBank Announces Change in Executive Leadership Brilliant Performance of Khachaturian’s Piano Concerto by the Thessaloniki Symphony Orchestra — Dedicated to the Memory of the Victims of the Armenian GenocideAraratBank Supports Launch of the 15th Anniversary “Faces of Memory” Seminar “Your Relative is in Danger”: IDBank Warns About an Aggressive Wave of Phone ScamsSoft Construct Showcased New Career Opportunities at Career City Fest 2K26 Financial Literacy Course for Learning Mission non-profit organization. Idram&IDBank A New Level of Digital Banking: IDBank Launches Strategic Partnership with OracleInternational Mother Earth Day. Idram&IDBankUcom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management Program