Yerevan, 31.October.2026,
00
:
00
BREAKING

Քիչ տեսականիով, բայց առաջատարներից մեկը. «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Krombasher-ը Գերմանիայի երկրորդ գարեջուր արտադրողն է, որից առաջ միայն «ժողովրդական» Օթինգերն է։ Այս գարեջրագործական կոնցեռնի ծննդավայրը փոքրիկ Կրոմբախ քաղաքն է։ Չնայած իր փոքր չափերին, այն միշտ եղել է կարևոր տրանսպորտային հանգույց: Հենց Կրոմբախով էր անցնում Քյոլն տանող ճանապարհը։ Կրոմբախից հետո ճանապարհը սար է բարձրանում, և, հետևաբար, քաղաքում բոլորը սայլերն ու կառքերը հավաքում, պատրաստվում էին դժվարին ճանապարհորդության։ Այդ հարկադիր կանգառը անպայման ուղեկցվում էր տեղի պանդոկներում գարեջուր ըմպելով: Քաղաքի մասին առաջին հիշատակումը թվագրվում է 1300 թվականով։ Եվ, ըստ երևույթին, նույնիսկ այն ժամանակ այնտեղ գարեջրի գործարաններ կային։ Քաղաքի զարգացման համար կարևոր իրադարձություն էր շրջակա հողերում գարեջրի արտադրության մասին ընդունված օրենքը։

Դա 1618 թվականին էր: Օրենքի էությունն այն էր, որ յուրաքանչյուր ոք, ով ցանկանում էր եփել այդ արբեցնող ըմպելիքը, նախ պետք է թույլտվություն ստանար մագիստրատից: Ավելին, միայն արտադրողները կարող էին գարեջուր վաճառել։ Ավելորդ է ասել, որ նման նորամուծությունը լավագույնս է ազդել այդ ալկոհոլի որակի վրա, և քաղաքը շարունակել է ծաղկել՝ լինելով տարանցիկ կարևոր կետ։ 1803 թվականին Կրեյբախում հայտնվել է առաջին խոշոր գարեջրի գործարանը։ Փոքր քաղաքը լի էր փաբերով և պանդոկներով, որոնք սպասարկում էին հյուսիսից կամ հարավից եկած այցելուներին: Ուստի գարեջրի գործարանը դարձել էր «քաղաք ձևավորող» ձեռնարկություններից մեկը։ Krombach գարեջրի համբավը վաղուց էր տարածվել շրջակայքում, սակայն այն դուրս է եկել քաղաքի սահմաններից միայն 1829 թվականին։

Պահպանվել է գրեթե 3700 լիտր գարեջրի մատակարարման մասին պայմանագիրը Օլպե քաղաքի հետ, որը գտնվում էր Կրոմբախից 9 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Հետագա տասնամյակներում սկսվել է արդյունաբերական հեղափոխությունը այն տարածաշրջանում, որտեղ գտնվում են այդ քաղաքները։ Դրանք ոսկե օրեր են եղել գարեջրագործների համար։ Նախ՝ հայտնվել են շատ փող ունեցող մարդիկ, ովքեր սիրում են տեղական գարեջուրը։ Երկրորդ հերթին՝ մի փոքր ուշ սկսել են հայտնվել գործարաններ, որոնց բանվորները նույնպես հսկայական քանակությամբ են խմել այդ խմիչքը։ Եվ երրորդ հերթին՝ 1861 թվականին երկաթուղին է հասել Կրոմբախ, որը հնարավորություն է տվել արագորեն ալկոհոլային խմիչքներ հասցնել երկրի բոլոր անկյունները: 19-րդ դարի վերջում Կրոմբախում մի քանի գարեջրի գործարան է եղել, և նրանցից ոչ մեկին չէր կարելի անվանել չգործող։

Բայց արտադրություններից մեկը, որը հետագայում դարձել է Krombasher կոնցեռնը, աչքի է ընկել նույնիսկ մրցակիցների ֆոնին։ Գործարանը հիմնադրվել է 1890 թվականին, և երկու տարի անց սկսվել է գարեջրի արտադրությունը։ Հաջողության գաղտնիքը Պիլսենի գայլուկն էր, որը տեղական գարեջրագործները չէին օ գ տ ա գոր ծում։ Մի ջազգ ա յին շու կ ա Krombasher գարեջրի մուտքի համար պահանջվել է ընդամենը 10 տարի։ 1901 թվականին այդ գարեջուրը սկսել է վաճառվել անգամ Հոլանդիայի Անտվերպեն քաղաքում։ Մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկիզբը Krombasher-ը ինտենսիվորեն մեծացրել է իր արտադրական հզորությունները, քանի որ ղեկավարությունը քաջ գիտակցում էր, որ հայրենի շրջանից դուրս հաջողությունը հնարավոր է միայն մատչելի գնով։ Բացվել են նոր հորիզոններ, բայց բոլոր ծրագրերը ի չիք են դարձել Առաջին համաշխարհային պատերազմի պատճառով:

Սկսվել է տնտեսական ճգնաժամը, որը շարունակվել է նաև պատերազմից հետո: Պատերազմների միջև ընկած ժամանակահատվածը ևս հեշտ չի եղել, Մեծ դեպրեսիան է հարվածել, և միլիոնավոր գերմանացիներ կորցրել են իրենց աշխատանքը: Տնտեսական ցնցումների հետևանքով իշխանության են եկել նացիոնալ-սոցիալիստները, որոնք որոշել են շփվել խոշոր արդյունաբերողների հետ իրենց կանոններով: Արդյունքում 19331935 թվականներին գարեջրի արտադրությունն ամբողջ Գերմանիայում 58-ից նվազել է մինչև 37 միլ իոն հեկտոլիտրի։ Եվ Krombacher ընկերությունը, հավանաբար, միակ արտադրողն էր, որը ծաղկել էր մինչև 1939 թվականը:

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո արտադրությունը պետք է վերականգնվեր, և գերմանացիները ստիպված են եղել նորից սովորել գարեջուր խմել, քանի որ մեկ շնչին բաժին ընկնող սպառումը նախապատերազմյան 82 լիտրից կրճատվել էր մինչև «ծիծաղելի» 25 լիտրի։ Գարեջրի արդյունաբերության վերել քը սկսվել է միայն 1950 թվականին, իսկ 10 տարի անց սպառումը հասել է 91 լիտրի։ Եվ աճի ցուցանիշով առաջատարն է եղել Կրոմբախերը։ Մինչև 2004 թվականը նա գարեջրի ամենամեծ անկախ արտադրողն է եղել Գերմանիայում: Եվ այսօր էլ այն հետ չի մնում Օթինգերից, չնայած այն հանգամանքին, որ արտադրում է այդ ըմպելիքի ընդամենը մի քանի տեսակ։

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

IDBank Supports the Reconstruction of the Spandaryan Canal: Commemorative Plaque Dedicated to the Project SignedIDBank and Idram Presented Several Environmental Initiatives at COP17Ucom Shares Its Experience in Private Sector Engagement in Nature Conservation at COP17 Blue Zone«Here’s the screenshot, the money has been transferred»: IDBank warns of fake payment scamsFirst Steps in Your Career with IDBank: 16th Cycle of IDream LaunchedDigital Architecture for a Sustainable Future: IDBank's Article in Regional Post MagazineRate.Trading. New Digital Culture of Currency ExchangeDigital Future and Sustainable Development: IDBank's Chairman of the Management Board in an Interview with ForbesApplications Now Open: Armenian Virtuosos International Academy-Festival 2027Book Published with Ucom’s Support Presented at COP17: “The Secret Path of Hovazadzor”Ucom Highlights the Role of Technology in Nature Conservation at COP17“The people of Stepanavan will show through their votes that every attempt to deceive them with videos is doomed to fail”: “Strong Armenia” Party With Ucom’s Support, SunChild Brings Cinema and Environmental Conservation TogetherYoung Musicians of the “Armenian Virtuosos” Program Perform in the COP17 A Birthday in Italy with UnibankIdram and IDBank Participated in the Opening of My Forest Armenia’s Pavilion at COP17Unibank Receives B++ Sustainability Alignment Rating from Agents for Impact GmbH Ucom Supported Yerevan Conservation Symposium 2026 as Strategic PartnerIDBank to Showcase Environmental and Innovative Initiatives at COP17New AI-Powered Wildlife Monitoring Camera Installed in Paruyr Sevak with the Support of Ucom35 Years of Trust: IDBank Celebrates with Its CustomersBusiness and mining leader Mark Cutifani to deliver keynote speech at the 3rd Mining Armenia Forum“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across ArmeniaAfeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership“The Golden Hour”: IDBank explains how to respond effectively to a scam attackNelli Kocharyan Presents Converse Bank’s Vision for Development of International Relations at the BACEE Conference BACEE International Conference Kicks Off with Converse Bank as Lead Sponsor Unibank has issued perpetual bonds with an annual coupon yield of 13.2% Ucom Measures the Environmental Impact of Its OperationsUnibank Offers USD-Denominated Bonds with an Annual Coupon Rate of 6% Ucom Becomes an Official Partner of the Armenia-UK Business Forum 2026Ucom Sales and Service Center at 20/52 Erebuni Reopens After Renovation Unibank Joins the Armenian Solar Energy AssociationThe Widely Discussed Dvin Crown Project. A New Visibility Platform for Brands Has Emerged in the Heart of YerevanAmeriabank named Most Innovative Digital Bank in Armenia, alongside 9 Global Finance Digital Banking AwardsUnibank and Picsart Academy Host Kids Day for ChildrenUnibank Issues AMD and USD Bonds with Annual Coupon Rates of 10.3% and 6%Artur Hovhannisyan and the Ambassador of Bulgaria to Armenia discussed a number of programs of mutual interest to Armenia and Bulgaria A new and fantastic story was born in the heart of Yerevan—the spirit of the old city at Hayasa Hotel Old YerevanConverse Bank is Lead Sponsor of the BACEE International Banking Conference Ralph Yirikian on the Cost of Digital Transformation at the 13th Regional HR Conference You Can Now Pay with Idram on Glovo: The Long-Awaited Partnership Is Now a RealityRate.Trading: Currency Exchange on a New Digital PlatformIdram's "City of Good Deeds": From Teamwork to Real Charitable Projects Ucom and FAST Bring Together Artificial Intelligence and Green Innovation From Car Selection to Purchase – All in One Place: Ameriabank to Present its Myar.am Platform and Special Offers at Armenian Auto Show IDBank and the “Dekavva Fund” Stand with People from Artsakh Ucom Supports AI-Powered Camera Installation for Nature Conservation Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice