Անջրանցիկ թիկնոց՝ դեռ շատ հին դարերից մինչև մեր օրեր. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Անջրանցիկ թիկնոցը (վերարկու, անձրևանոց) շատերը «ճանաչում» են որպես «պլաշ»: Մի քանի հազար տարի շարունակ նման թիկնոցը մարդկության կողմից օգտագործվել է վատ եղանակից պաշտպանվելու համար: Հին ժամանակներում դա եղել է կաշվի կամ մորթու կտոր, որը թելով ամրացվել է ուսերին կամ գոտիով՝ գոտկատեղին: Հին հռոմեացիներն ու հույներն անգամ բրդյա գործվածքով թիկնոցներ են պատրաստել:

Դրանք եղել են ուղղանկյուն կամ էլիպսաձև գործվածքների կտորներ 1,5 - 2 մետր լայնությամբ և 4-ից 6 մետր երկարությամբ: Ամրացվել են դրանք ուսերին կամ կրծքավանդակին՝ օգտագործելով հատուկ ճարմանդներ: Ի դեպ, նույնիսկ այդ ժամանակ դրանց տարբեր ոճեր են եղել: Հին աշխարհում այդ անջրանցիկ թիկնոցները սկսել են կատարել մեկ այլ գործառույթ ևս՝ ցույց տալ կրողի սոցիալական կարգավիճակը: Այսպիսով, օրինակ՝ գեներալների թիկնոցները եղել են մանուշակագույն, բարձրաստիճան պաշտոնյաներինը՝ սպիտակ: Ավելին, որքան հարուստ է եղել նրա տերը, այնքան շքեղ է եղել այդ թիկնոցը: Արևմտյան Եվրոպայում միջնադարում սկսել են կրել կլոր «գլոկ» բրդե թիկնոց, որը հագնելու համար գլուխը մտցնելու համար անցք է ունեցել: 14-րդ դարում հայտնվել է «գոնկեն», որը անթև թիկնոց է:

Հետագայում սկսել են կարել լայն թևերով և օձիքով անջրանցիկ թիկնոցներ, իսկ գլխադիրը՝ կապյուշոնը, սովորաբար առանձին է եղել: Միևնույն ժամանակ, Արևելքում նման թիկնոցներ պատրաստել են բրնձի ծղոտից: Կոնկրետ «պլաշի»՝ անջրանցիկ թիկնոցի պատմությունը սկսվել է 1823 թվականից: Շոտլանդացի Չարլզ Մակինտոշը, գործվածքի երկու շերտերի արանքում ռետինե շերտ տեղադրելով, հորինել է ջրակայուն գործվածքը: Սակայն, չնայած նման գործվածքից կարված թիկնոցները ամբողջովին անթափանց էին ջրի համար, ցրտից կորցնում էին իրենց ճկունությունը և կոտրվում, իսկ շոգին՝ հալվում: Անջրանցիկ թիկնոցները դեռ հիմա էլ Մեծ Բրիտանիայում անվանում են «մակեր», իսկ Մակինտոշ անունը հատուկ անունից դարձել է հագուստի տեսակի հասարակ անուն: Ավելի ուշ՝ 19-րդ դարի երկրորդ կեսին, Թոմաս Բարբերին ստեղծել է գաբարդին խիտ գործվածքը, որը պարունակում էր անջրաթափանց թելեր: Երկար ժամանակ գաբարդինից կարել են բանակային թիկնոցներ:

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ անջրանցիկ թիկնոցները ստացել են «տրենչիկ» անունը, որը գալիս է անգլերեն «trench»՝ «խրամատ» բառից. բանն այն է, որ բանակի մեծ մասը ամբողջ պատերազմն անցկացրել է թաց ու կեղտոտ խրամատներում: Հենց այդ ժամանակահատվածում են թիկնոցների վրա հայտնվել ճարմանդները և էպոլետները, ինչպես նաև քարտեզներ կրելու համար նախատեսված D-աձև օղակները: Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում ևս անջրանցիկ թիկնոցները շատ տարածված են եղել: Բավական է հիշել Ադոլֆ Հիտլերի հայտնի սև անջրանցիկ թիկնոցը, որը, հանդիսանալով նրա ոճի անբաժանելի մասը, դարձել է Երրորդ ռեյխի նորաձևության առարկա:

Անջրանցիկ թիկնոցի պատմությունը զարգացման երկար ճանապարհ է անցել, և ներկայում այդ հագուստը պատրաստվում է այնպիսի նյութերից, որոնք ոչ միայն թույլ չեն տալիս խոնավություն անցնել, այլ նաև տաք են պահում, թեթև են, փափուկ և դիմացկուն: Ընդ որում, դրանք կարող են լինել սինթետիկ կամ բամբակյա գործվածքներից՝ ջրազրկող ծածկույթով, ինչպես նաև բնական և արհեստական կաշվից կարված:

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում