«Իմ Հարութն է ուժ տալիս, որ շարունակեմ ապրել, ամեն վայրկյան զգում եմ իր ներկայությունը». սակրավոր Հարութ Ավետիսյանը զոհվել է հոկտեմբերի 10-ին. «Փաստ»

INTERVIEW 20 April, 2023 11:33

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

«Փոքր տարիքից շատ աշխույժ էր, ճարպիկ: Հարութը տուն մի ուրիշ շունչ էր բերում: Երբ դրսից ներս էր մտնում, կարծես մի 100 հոգի մարդ ներս մտներ: Իսկ հիմա առանց իրեն տունը դատարկ է, շատ դժվար է համակերպվել այս ցավի հետ»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է տիկին Արմենուհին՝ Հարութի մայրիկը:

Հետո հավելում է. «Իմ Հարութը բարձրահասակ՝ 1,83 սմ, թիկնեղ, շիկահեր, շատ սիրուն երիտասարդ էր: Երանի այն մարդուն, որ իմ Հարութին չի ճանաչել»: Մայրիկի խոսքով, Հարութը դպրոցը փայլուն գիտելիքներով է ավարտել, նաև ավտոէլեկտրիկի մասնագիտություն ստացել. «Հետո գնաց Եվրոպական քոլեջ, իրեն անգամ ասել էին՝ Հարո՛ւթ ջան, քո գիտելիքները համալսարանին է համապատասխան, ինչո՞ւ ես մեզ մոտ եկել, սա քո տեղը չէ: Ռեպ էր կարդում, ֆուտբոլի մեծ սիրահար էր, շատ կենսուրախ էր: 13 տարեկանից եղել է պատանի երկրապահ, որպես պատրաստի զինվոր՝ գնացել է բանակ: Շատ նպատակներ ու երազանքներ ուներ, չէր կողմնորոշվել մասնագիտության ընտրության հարցում: Բանակից վերադառնալուց հետո արդեն հստակ կորոշեր, թե ինչով է ուզում զբաղվել»:

Հարութը բանակ է զորակոչվել 2019 թ. հունվարի 17-ին: Սկզբում վեց ամիս ծառայել է Էջմիածնում, այնուհետև տեղափոխվել է Ջրական: Հարութը սակրավոր էր: «Ոչ մի անգամ ծառայությունից չի դժգոհել: Պատերազմի օրերին էլ մեզ չէր ասել, որ ամենաթեժ կետերում է: Ինձ երբեք չէր ստում, բայց այնպիսի բարձր տրամադրությամբ ինձ համոզեց, որ իր մոտ ամեն ինչ նորմալ է, որ ես անկեղծորեն հավատացի: Իր զինակից ընկերներն են պատմում, որ այն պահերին, երբ տղաները հուսահատվել են, Հարութն ամեն անգամ իրենց հույս է տվել: Խաչեր է ունեցել իր մոտ և բոլորին բաժանել՝ Աստված միշտ մեր կողքին է: Տղաները միշտ ասել են՝ որտեղի՞ց քո մեջ այդքան էներգիա, այդ ինչպե՞ս ես կարողանում մեզ քաջալերել, ուժ փոխանցել: Հոկտեմբերի 2-ին շրջափակման մեջ են ընկել, շատ ծանր մարտ են վարել, բայց կարողացել են բարեհաջող դուրս գալ այդ իրավիճակից: Հենց առաջին օրվանից Հարութը պատերազմի մեջ է եղել, սակրավոր էր, հենց առաջին պահից առաջնագծում էին»:

Մայրիկի ու Հարութի վերջին զրույցը տեղի է ունեցել հոկտեմբերի 10-ին՝ առաջին հրադադարից երևի կես ժամ առաջ: «Զանգեց, իմ հետ խոսեց՝ մա՛մ ջան, ամեն ինչ նորմալ է: Ամեն անգամ ասում էր՝ մա՛մ ջան, անպայման կզանգեմ, բայց այդ օրն անպայման բառը չնշեց: Հենց հոկտեմբերի 10-ին էլ Հարութս զոհվել է դիպուկահարի կրակոցից»: Որդու զոհվելու բոթը տուն շուտ է հասել: «Հոկտեմբերի 10-ին տղաներն իրեն դաշտից հանել են, իսկ հոկտեմբերի 13-ին արդեն իմացել ենք Հարութի զոհվելու մասին: Բնական է՝ չէինք կարողանում այլևս իր հետ կապվել, երբ տղաներին էինք զանգում, ասում էին՝ Հարութը վերևում է, մենք՝ ներքևում: Բայց մենք չէինք հասկանում այդ բառերի իմաստը: Ուղղակի տղաները չէին կարողանում ասել, որ Հարութը զոհվել է»:

Տղան պատերազմի ողջ ընթացքում գինի է պահել ուսապարկի մեջ: «Միշտ ասել է՝ տղերք ջան, երբ հաղթենք, այս գինին կբացենք ու մեր հաղթանակը կտոնենք: Նաև բանաստեղծություններ է գրել, դրանցից երեքն իր գրպանում են եղել, ամուսինս գրպանից հանել է. …Ես չգիտեմ՝ ինձ հետ ինչ է կատարվում, Անծանոթ է ինձ այս խաղը, Կա՛մ շահում եմ, կա՛մ տարվում: Մե՛րթ արծիվ եմ ասես, թևեր կան վրաս, Մե՛րթ ուղևոր՝ և՛ անշտապ, և՛ վռազ»: Հարութը երեք երեխաներից ամենափոքրն է: «Երբ երեխադ քո կողքին չէ, 180 աստիճանով կյանքդ փոխվում է: Շատ դժվար է համակերպվել Հարութի բացակայության, այս ցավի հետ: Ո՛չ տղերքը կան, ո՛չ հողերը կան: Իմ Հարութն է ուժ տալիս, որ ես շարունակում եմ ապրել: Ամեն վայրկյան զգում եմ իր ներկայությունը: Ասենք, այդ օրը շատ եմ լաց լինում, գնում եմ սենյակ, տեսնում՝ իր նկարներից մեկն ընկել է: Ասում եմ՝ երևի ինձ ուղղություն է տալիս, թե՝ մի՛ լացիր: Թե չէ շատ, ահավոր դժվար է»:

Հ. Գ. - Հարութ Ավետիսյանը հետմահու պարգևատրվել է «Մարտական ծառայություն» մեդալով: Ունի մեդալներ նաև տարբեր կազմակերպությունների կողմից: Հուղարկավորված է Գեղարքունիքի մարզի Վարդենիկ գյուղում՝ ընտանեկան գերեզմանատանը: Գյուղը պանթեոն չունի, բոլոր տղաները հուղարկավորված են ընտանեկան գերեզմաններում:

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում