Yerevan, 07.April.2026,
00
:
00
BREAKING


Նախընտրական սովորական բլե՞ֆ, թե զգուշացում Ադրբեջանին․ «Փաստ»

ANALYSIS

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Տարածաշրջանային խոշոր նախագծերի կյանքի կոչման թեման ներկա պայմաններում հաճախ է դառնում ինչպես միջազգային, այնպես էլ ներքաղաքական ակտիվ քննարկումների թեմա։ Ընդ որում, կոնկրետ պայքար է ընթանում, թե ինչ ուղղություններով պետք է անցնեն հիմնական ճանապարհները կամ հաղորդակցության ուղիները։ Եվ քանի որ Թուրքիան ներկայում գտնվում է խորհրդարանական և նախագահական ընտրությունների նախաշեմին, ապա թյուրքական աշխարհը միավորելու և Թուրքիայով դեպի Չինաստան անցնող հիմնական հաղորդակցության ուղիների ստեղծման հարցը դարձել է նախընտրական առանցքային հարցերից մեկը։

Մայիսի 7-ին Թուրքիայի ընդդիմադիր «Ազգ» դաշինքի նախագահի թեկնածու Քեմալ Քըլըչդարօղլուն «Ո՛չ Արևմուտքի, ո՛չ Արևելքի, սա թյուրքի ճանապարհն է» վերնագրով տեսանյութ էր հրապարակել Twitter-ում և հայտնել էր, որ ընտրվելու դեպքում կյանքի է կոչելու Թուրքիան Չինաստանին կապող տրանսպորտային նախագիծ, որով պետք է ակտիվացվի Մետաքսի ճանապարհը։ Ուշագրավ է, որ, ծրագրի համաձայն, այդ ճանապարհը չի անցնելու, այսպես կոչված, «Զանգեզուրի միջանցքով» և շրջանցելու է Ադրբեջանը։ Ըստ թուրք քաղաքական գործչի, ճանապարհն անցնելու է Իրանով՝ այնտեղից ձգվելով Կենտրոնական Ասիա, ապա՝ Չինաստան։ Հասկանալի է, որ Քըլըչդարօղլուն ունի Արևմուտքի լիակատար աջակցությունը, բայց նրա այս նախագիծը դժվար կարելի է համարել արևմտյան, քանի որ Արևմուտքը բացասական վերաբերմունք ու լարված հարաբերություններ ունի Իրանի հետ։

Միևնույն ժամանակ, ակնհայտ է, որ Թուրքիայի նախագահի ընդդիմադիր թեկնածուն փորձում է որոշակի ուղերձ հղել Իրանին, քանի որ այդ երկիրը բազմիցս հայտարարել է, թե դեմ է լինելու «Զանգեզուրի միջանցքի» նախագծի իրականացմանը։ Իսկ Իրանի գործոնն, ըստ էության, կարող է իր նշանակությունն ունենալ թուրքական ներքաղաքական խմորումներում, քանի որ եթե Թուրքիան փորձի հասնել «Զանգեզուրի միջանցքի» բացմանը, ապա կոշտ դիմադրության կհանդիպի Իրանի կողմից։ Եվ նույնիսկ բացառված չէ նաև իրանական կողմի ռազմական միջամտությունը։ Միևնույն ժամանակ, Քլըչդարօղլուն իր այդ նախագծի միջոցով թուրքական հասարակության առավել ադեկվատ հատվածի ձայները ստանալու նպատակի հետ մեկտեղ որոշակի ակնարկներ է անում Ադրբեջանի, մասնավորապես այդ երկրի նախագահ Ալիևի ուղղությամբ, քանի որ վերջինս Թուրքիայում ընթացող նախընտրական գործընթացներում ոչ թե չեզոքություն կամ հավասարակշռություն է պահում, այլ կոնկրետ ստանձնել է Էրդողանի «քարտուղարի» դերակատարությունը։

Բաքվից Էրդողանի օգտին քվեարկելու կոչեր են հնչում, տարբեր հանդիպումներում Ալիևը հաճախ հայտնվում է Էրդողանի կողքին, հատուկ ընդգծվում է նրա օրոք թուրք-ադրբեջանական եղբայրության սերտացումը և Թուրքիայի հատուկ դերակատարությունը Արցախյան պատերազմում Ադրբեջանի հաղթանակի գործում։ Բացի այդ, ադրբեջանական մամուլում Քըլըչդարօղլուն առանձնահատուկ թիրախավորվում է որպես ոչ նախընտրելի, թույլ և նույնիսկ, որքան էլ անհեթեթ է հնչում, հայամետ գործիչ։ Ուստի, Թուրքիայի նախագահի ընդդիմադիր թեկնածուն Իրանով անցնող ճանապարհի նախագծի առաջքաշման միջոցով պատասխանում կամ զգուշացնում է Ալիևին, որ իր ընտրվելու դեպքում Ադրբեջանը կարող է կորցնել իր առանցքային նշանակությունը Թուրքիայի համար, եթե այդ երկիրը շարունակի կուրծք ծեծել Էրդողանի համար։ Բայց այս ամենից պետք չէ առանձնապես շատ ոգևորվել, քանի որ Թուրքիայի ընդհանուր քաղաքական գիծը Հայաստանի նկատմամբ հազիվ թե փոխվի։

Ավելին, մեկ ընդդիմադիր գործիչն ընդունակ չէ շրջադարձային փոփոխություն բերել Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության ոլորտում, երբ թուրքական էլիտայի շրջանակներում Հայաստանի հետ կապված կարծրացած մոտեցումներ են առկա։ Բացի դրանից, բազմաթիվ են դեպքերը, երբ նախընտրական խոստումները թեկնածուի ընտրվելու դեպքում արդեն այլ երանգ են ստանում։ Բացառված չէ նաև այն հանգամանքը, որ Քըլըչդարօղլուն ուղղակի նախընտրական բլեֆ է անում։ Բոլոր երկրներում, իսկ Թուրքիայում առավել ևս, ներքաղաքական դաշտում դա սովորական երևույթ է։ Եվ հասկանալի է, որ նույնիսկ ընդդիմադիր թեկնածուի ընտրության պարագայում Թուրքիան սերտորեն կշարունակի աշխատել Ադրբեջանի հետ՝ չնայած որոշակի սառնություն հնարավոր է նկատվի։

Այս օրերին շատ են վերլուծությունները, թե Թուրքիայի նախագահական ընտրություններում ընդդիմադիր կամ իշխանական թեկնածուների հաղթանակի դեպքում ինչ դիրքորոշումների փոփոխություն կարող է լինել, բայց մեծ հաշվով պարզ է, որ Անկարան շարունակելու է իր թշնամական գործողությունները Հայաստանի նկատմամբ և փորձելու է նախապայմանների առաջ քաշման միջոցով հայկական կողմից զիջումներ կորզել։

ԱՐՏԱԿ ԳԱԼՍՏՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

IDBank to Provide Scholarships Worth 35 Million Drams to 103 Artsakh Students at YSUUnibank joins the Partnership for Carbon Accounting Financials (PCAF)Safe environment – Equal opportunitiesAraratBank Receives STP Excellence Award from Commerzbank AGWorld Autism Awareness Day reminds us: culture is how we learn to see and embrace one anotherIDBank Receives Commerzbank’s STP Excellence Award 2025IDBank Presented a Special Offer at TOON EXPO 2026FINTECH360 International Conference to Bring Together 500 Participants in YerevanUcom Supports the DemArDem 2026 Regional Youth Forum Prominent Armenian Statesman Levon Sahakyan Passes Away at 89Ucom’s Unity Packages with the Best Fixed Network in Armenia Get 1% idcoin at TOON EXPO with Idram&IDBankOlympic sport should unite people, not become an arena for political campaigns USD 60 Million: Ameriabank Joins Financing of Firebird’s AI Data Center Construction in ArmeniaStatement by Archbishop Bagrat Galstanyan Financial Literacy Course at YSU: Idram and IDBankAmeriabank named the Best Bank in Armenia for 2026 by Global Finance magazine IDBank warns about scams disguised as remote workAraratBank Donates Proceeds from "Armenian Legends and Poems" to the City of Smile Foundation The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest ProjectIdram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden MallUcom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational FoundationIDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams IDBank Launches Special Campaign for SWIFT TransfersConverse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets ArmeniaUcom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of DevelopmentSpring Promotion at Megamall from Idram&IDBank“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure FundingIDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles TimesAraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive YearUcom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the Diaspora New Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBankNew Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBankUBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance GroupIDBank Expands Travel Benefits of Premium CardsFree Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle EastLove Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin BranchUcom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom Individuals and businesses, near and far, all welcome