Yerevan, 31.May.2026,
00
:
00
BREAKING


Նախընտրական սովորական բլե՞ֆ, թե զգուշացում Ադրբեջանին․ «Փաստ»

ANALYSIS

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Տարածաշրջանային խոշոր նախագծերի կյանքի կոչման թեման ներկա պայմաններում հաճախ է դառնում ինչպես միջազգային, այնպես էլ ներքաղաքական ակտիվ քննարկումների թեմա։ Ընդ որում, կոնկրետ պայքար է ընթանում, թե ինչ ուղղություններով պետք է անցնեն հիմնական ճանապարհները կամ հաղորդակցության ուղիները։ Եվ քանի որ Թուրքիան ներկայում գտնվում է խորհրդարանական և նախագահական ընտրությունների նախաշեմին, ապա թյուրքական աշխարհը միավորելու և Թուրքիայով դեպի Չինաստան անցնող հիմնական հաղորդակցության ուղիների ստեղծման հարցը դարձել է նախընտրական առանցքային հարցերից մեկը։

Մայիսի 7-ին Թուրքիայի ընդդիմադիր «Ազգ» դաշինքի նախագահի թեկնածու Քեմալ Քըլըչդարօղլուն «Ո՛չ Արևմուտքի, ո՛չ Արևելքի, սա թյուրքի ճանապարհն է» վերնագրով տեսանյութ էր հրապարակել Twitter-ում և հայտնել էր, որ ընտրվելու դեպքում կյանքի է կոչելու Թուրքիան Չինաստանին կապող տրանսպորտային նախագիծ, որով պետք է ակտիվացվի Մետաքսի ճանապարհը։ Ուշագրավ է, որ, ծրագրի համաձայն, այդ ճանապարհը չի անցնելու, այսպես կոչված, «Զանգեզուրի միջանցքով» և շրջանցելու է Ադրբեջանը։ Ըստ թուրք քաղաքական գործչի, ճանապարհն անցնելու է Իրանով՝ այնտեղից ձգվելով Կենտրոնական Ասիա, ապա՝ Չինաստան։ Հասկանալի է, որ Քըլըչդարօղլուն ունի Արևմուտքի լիակատար աջակցությունը, բայց նրա այս նախագիծը դժվար կարելի է համարել արևմտյան, քանի որ Արևմուտքը բացասական վերաբերմունք ու լարված հարաբերություններ ունի Իրանի հետ։

Միևնույն ժամանակ, ակնհայտ է, որ Թուրքիայի նախագահի ընդդիմադիր թեկնածուն փորձում է որոշակի ուղերձ հղել Իրանին, քանի որ այդ երկիրը բազմիցս հայտարարել է, թե դեմ է լինելու «Զանգեզուրի միջանցքի» նախագծի իրականացմանը։ Իսկ Իրանի գործոնն, ըստ էության, կարող է իր նշանակությունն ունենալ թուրքական ներքաղաքական խմորումներում, քանի որ եթե Թուրքիան փորձի հասնել «Զանգեզուրի միջանցքի» բացմանը, ապա կոշտ դիմադրության կհանդիպի Իրանի կողմից։ Եվ նույնիսկ բացառված չէ նաև իրանական կողմի ռազմական միջամտությունը։ Միևնույն ժամանակ, Քլըչդարօղլուն իր այդ նախագծի միջոցով թուրքական հասարակության առավել ադեկվատ հատվածի ձայները ստանալու նպատակի հետ մեկտեղ որոշակի ակնարկներ է անում Ադրբեջանի, մասնավորապես այդ երկրի նախագահ Ալիևի ուղղությամբ, քանի որ վերջինս Թուրքիայում ընթացող նախընտրական գործընթացներում ոչ թե չեզոքություն կամ հավասարակշռություն է պահում, այլ կոնկրետ ստանձնել է Էրդողանի «քարտուղարի» դերակատարությունը։

Բաքվից Էրդողանի օգտին քվեարկելու կոչեր են հնչում, տարբեր հանդիպումներում Ալիևը հաճախ հայտնվում է Էրդողանի կողքին, հատուկ ընդգծվում է նրա օրոք թուրք-ադրբեջանական եղբայրության սերտացումը և Թուրքիայի հատուկ դերակատարությունը Արցախյան պատերազմում Ադրբեջանի հաղթանակի գործում։ Բացի այդ, ադրբեջանական մամուլում Քըլըչդարօղլուն առանձնահատուկ թիրախավորվում է որպես ոչ նախընտրելի, թույլ և նույնիսկ, որքան էլ անհեթեթ է հնչում, հայամետ գործիչ։ Ուստի, Թուրքիայի նախագահի ընդդիմադիր թեկնածուն Իրանով անցնող ճանապարհի նախագծի առաջքաշման միջոցով պատասխանում կամ զգուշացնում է Ալիևին, որ իր ընտրվելու դեպքում Ադրբեջանը կարող է կորցնել իր առանցքային նշանակությունը Թուրքիայի համար, եթե այդ երկիրը շարունակի կուրծք ծեծել Էրդողանի համար։ Բայց այս ամենից պետք չէ առանձնապես շատ ոգևորվել, քանի որ Թուրքիայի ընդհանուր քաղաքական գիծը Հայաստանի նկատմամբ հազիվ թե փոխվի։

Ավելին, մեկ ընդդիմադիր գործիչն ընդունակ չէ շրջադարձային փոփոխություն բերել Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության ոլորտում, երբ թուրքական էլիտայի շրջանակներում Հայաստանի հետ կապված կարծրացած մոտեցումներ են առկա։ Բացի դրանից, բազմաթիվ են դեպքերը, երբ նախընտրական խոստումները թեկնածուի ընտրվելու դեպքում արդեն այլ երանգ են ստանում։ Բացառված չէ նաև այն հանգամանքը, որ Քըլըչդարօղլուն ուղղակի նախընտրական բլեֆ է անում։ Բոլոր երկրներում, իսկ Թուրքիայում առավել ևս, ներքաղաքական դաշտում դա սովորական երևույթ է։ Եվ հասկանալի է, որ նույնիսկ ընդդիմադիր թեկնածուի ընտրության պարագայում Թուրքիան սերտորեն կշարունակի աշխատել Ադրբեջանի հետ՝ չնայած որոշակի սառնություն հնարավոր է նկատվի։

Այս օրերին շատ են վերլուծությունները, թե Թուրքիայի նախագահական ընտրություններում ընդդիմադիր կամ իշխանական թեկնածուների հաղթանակի դեպքում ինչ դիրքորոշումների փոփոխություն կարող է լինել, բայց մեծ հաշվով պարզ է, որ Անկարան շարունակելու է իր թշնամական գործողությունները Հայաստանի նկատմամբ և փորձելու է նախապայմանների առաջ քաշման միջոցով հայկական կողմից զիջումներ կորզել։

ԱՐՏԱԿ ԳԱԼՍՏՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

On May 30, "Unisport" will compete for the title of the Armenian championWith IDBank’s Support, Ian Gillan and Tony Iommi Awards Established at Gyumri Music School No. 6An unforgettable day instead of toys: June 1st guide from Idram&IDBankUnibank Issues Perpetual Bonds with a 13.25% Annual Yield for Shareholders IDBank Presented It’s Vision for Social Responsibility at Impacture 2026Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in the Impacture 2026 Conference“We are switching you to 5G, type a command”: IDBank warns about a fraud disguised as a “network update”Ucom and staff.am Bring Together Armenia’s Business Leaders at Executive Offsite Vol.1 Ameriabank and ADB Signed a $100 Million Agreement to Expand Micro, Small, and Medium-Sized Enterprise and Green Finance in ArmeniaLove Is… card from Unibank can win a trip to Paris Learn by Playing. A Series of Financial Literacy Games with Idram, IDBank and “Novosti-Armenia”Ucom and the Microsoft Innovation Center Collaborate on Cybersecurity EducationUnisport – Armenian Futsal Cup holderSummer starts with iced coffee, what if it brings bonuses too? Idram&IDBank AraratBank reduces loan interest rates for around 400 reliable SME customersTeam Holding Announces the Launch of the Third and Final Placement Phase of USD Bonds. Underwriter - Freedom Broker Armenia Unibank Launches Biometric Identification in UNIMobile App Unisport reaches the finals of the Futsal Armenian Cup and Premier League IDBank was the strategic partner of the “Women in Leadership Forum & Awards 2026”Unibank Launches Fee-Free Online Payroll Card IssuanceUcom Supported the First-ever Western Asia Regional FPV Drone Race in Armenia Protect Yourself from Fraud: Safety Tips from AraratBankUnibank Offers 50% Discount on Cards During WeekendsPlanning your trip from a scratch: tips from IDBankIDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” CampaignUnibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market“Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’Ucom and SunChild Continue Joint Initiatives for a Greener Future Grant Akopian has been elected to the AmCham Board Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue” EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ FoundationThe international chess tournament supported by IDBank has concludedAraratBank and Urartu Football Club Team Up to Promote Financial LiteracyFINTECH360 International Conference Held in Armenia Ucom Upgrades Internet Speed for Unity Packages Two Milestones, One Celebration: Moneytun Turns 20, Partnership with AraratBank Marks 10 YearsBell Ringing Ceremony at the London Stock Exchange marks Ameriabank’s inclusion in the FTSE 100 as part of LFG AraratBank Announces Change in Executive Leadership Brilliant Performance of Khachaturian’s Piano Concerto by the Thessaloniki Symphony Orchestra — Dedicated to the Memory of the Victims of the Armenian GenocideAraratBank Supports Launch of the 15th Anniversary “Faces of Memory” Seminar “Your Relative is in Danger”: IDBank Warns About an Aggressive Wave of Phone ScamsSoft Construct Showcased New Career Opportunities at Career City Fest 2K26 Financial Literacy Course for Learning Mission non-profit organization. Idram&IDBank A New Level of Digital Banking: IDBank Launches Strategic Partnership with OracleInternational Mother Earth Day. Idram&IDBankUcom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management ProgramUnibank issues USD bonds with a 5.6% yield