«Լորիկայից» մինչև ժամանակակից անթև վերնազգեստներ. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Նայելով արվեստի մի շարք հին գործերի՝ շատերի ուշադրությունը կարող է գրավել անթև վերնազգեստը: Օրինակ՝ մ.թ.ա. 20-ականներով թվագրվող Օգոստոս Օկտավիանոսի մարմարե քանդակը, որտեղ հագուստը կիպ ընդգծում է մարմինը, կամ էլ, օրինակ՝ Պոմպեյի «Երգիծանքի տանը» հայտնաբերված՝ Ալեքսանդր Մակեդոնացու քանդակը, որտեղ կայսրը անթև զինվորական կոստյումով է։ Սա նշանակում է, որ անթև հագուստի «նախահայրը» հայտնվել է դեռ հին աշխարհում։ Հին հռոմեական կայսրության ժամանակաշրջանի մարտիկի սպառազինությունը և պաշտպանությունը, բացի սաղավարտից, վահանից և սրից, ներառում էր նաև զրահ՝ «լորիկա»:

Լորիկայի պաշտպանությունը ծածկում էր մարտիկի մարմնի վերին հատվածը՝ կուրծքը, մեջքը և կողերը՝ մինչև գոտկատեղ: Այդ անթև զրահը պատրաստվում էր տարբեր նյութերից. այն, հարմարեցված լինելով կրողի կառուցվածքին, հիանալի պաշտպանում էր նրան մարտի ժամանակ: Մերօրյա պաշտպանական անթև հագուստներն են փրկարարական բաճկոնը, ազդանշանային ժիլետը և զրահաբաճկոնը: Անթև վերնազգեստը շատ դարեր շարունակ հայտնի է եղել մարդկանց: Նման հանդերձանք կրելու պատիվն առաջին անգամ բաժին է ընկել տղամարդկանց դասին, իսկ կանացի անթև հագուստներ հայտնվել են միայն քսաներորդ դարի կեսերին:

Ենթադրվում է, որ անթև բաճկոնը դեռ 12րդ դարում է հայտնվել ֆրանսիացի մոդայիկների զգեստապահարանում: Կա դրանց՝ Ֆրանսիայում տարածվելու երկու վարկած: Մեկը պնդում է, որ անթև բաճկոնի նմուշը Եվրոպա է բերվել Թուրքիայից, երկրորդ վարկածով՝ դրա հեղինակները եղել են ֆրանսիական շուկայական ծաղրածուները, որոնք անթև բաճկոններ էին կրում «աշխատելու համար»։ Պատմաբանների մեծ մասը համաձայն է, որ անթև վերնազգեստը լայնորեն օգտագործվել է Անգլիայի թագավոր Չարլզ 2-րդի օրոք՝ 1660-ականներին, և միայն դրանից հետո է այն սկսել տարածվել եվրոպական երկրներում: Հարկ է նշել, որ ոչ միայն անգլիական, այլ նաև Լյուդովիկոս 14-րդ թագավորի՝ ֆրանսիական արքունիքում տղամարդկանց անթև վերնազգեստները լայն տարածում են ունեցել։

Այնուամենայնիվ, այդ զգեստն իր ամենամեծ համբավը վաստակել է Ֆրանսիական հեղափոխության ժամանակ՝ դառնալով դրա խորհրդանիշը։ Չնայած եվրոպական մայրցամաքում այդ հագուստի ժողովրդականությանը, Պետրոս 1-ինը Ռուսաստանում արգելք է դրել անթև վերնազգեստներ կրելու վրա: Նա կարծում էր, որ այդ զգեստն է պատասխանատու Ֆրանսիական հեղափոխության սկզբի համար: Թագավորի մահից հետո այդ արգելքը հանվել է, և մարդիկ կրկին սկսել են կրել այդ արտասահմանյան մոդայիկ հագուստը։ 19-րդ դարի կեսերին անթև հագուստը հանրաճանաչ է դարձել հասարակության իգական կեսի շրջանում, տիկնայք սկսել են այն կրել այլ հանդերձանքների վրայից:

Կանանց այդ հանդերձանքի նյութը և մշակումը զգալիորեն տարբերվել են տղամարդկանց հագուստից: Անթև վերնազգեստն իրականում իսկապես անփոխարինելի հագուստ է։ Ներկայում այն պատրաստվում է տարբեր ոճերով և ձևերով։ Մարդիկ դրանք կրում են առօրյա կյանքում, այն նաև ունի նեղ կորպորատիվ կոստյումի հատկանիշ։ Անթև հագուստի արտադրության համար օգտագործվում են մի շարք նյութեր՝ կախված հագուստի նպատակից։ Կորպորատիվ անթև բաճկոնների համար ընտրված է թեթև, բարակ և գործնական կտորը։

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում