Հռոմի պապի խոհարարն ու բանջարեղենակտրիչի առաջին նախատիպը․ «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Դանակն, իհարկե, օգնում է արագ կտրատել բանջարեղենը։ Իսկ դա այն է, ինչ անհրաժեշտ է խոհանոցում գտնվող ցանկացած տանտիրուհու: Բայց ռեստորանային բիզնեսի զարգացման հետ մեկտեղ առաջացել է կարևոր խնդիր, այն է՝ արագ և գեղեցիկ կտրատել սնունդը: Ի սկզբանե դանակը բավական է եղել փոքր քանակությամբ բանջարեղեն մանրացնելու համար: Բայց մեծ ծավալի բանջարեղենի կտրատումը բավականին աշխատատար գործընթաց է: Սուր դանակը ունակ է հեշտացնել գործը, բայց փոխարենը առաջանում է ձեռքի վնասվածքներ ստանալու վտանգը: Մարդիկ փորձել են հեշտացնել այդ գործընթացը դեռ 16-րդ դարում:

Հռոմի պապ Պիոս 6-րդի գլխավոր խոհարարի խոհարարական գրքում նկարված է բանջարեղենակտրիչ սայրով տախտակ: Նման կերպ Վարֆոլոմեյ Սկապպին ստեղծել է բանջարեղենի՝ ձեռքի առաջին կտրիչի նախատիպը: 1540-ականներին ֆրանսիացի Ֆրանսուա Բյուլեն հայտնագործել է խոհանոցային քերիչը: Այն նախատեսված է եղել կոշտ պանիրներ քերելու համար: Ռուսաստանում 18-րդ դարից սկսած բանջարեղեն, սունկ, միս, կաղամբ կտրատելու համար սկսել են օգտագործել լայն դանակներ, որոնք կլորացված էին երկու ծայրերում: Դանակի բռնակը գտնվում էր բերանին ուղղահայաց, այն կարող էր լինել փայտից կամ մետաղից: Ժամանակի ընթացքում մարդիկ սկսել են օգտագործել երկու զուգահեռ կամ խաչաձև շեղբերով դանակներ՝ եզրային երկու բռնակներով:

Բանջարեղենը լցրել են փայտե տաշտերի մեջ, որտեղ էլ դրանցով մանրացվել են: Տաշտերը պատրաստվել են ծառի ամբողջական պինդ կոճղերից: Յուրաքանչյուր բանջարեղենի մանրացման համար նախատեսված է եղել մեկ տաշտ: Կաղամբի տաշտում երբեք սունկ կամ միս չեն մանրացրել: Մեծ քանակությամբ մսի համար օգտագործվել են պտտվող հարթակով հարվածող դանակներ: Դրանք օգտագործվել են երշիկեղենի արտադրության մեջ: Հետո «լուսավոր Եվրոպան» 19-րդ դարում սկսել է օգտագործել մետաղական մսաղացներ, որոնք հորինել է բարոն Կառլ Դրեսը: 1901 թվականին Միացյալ Նահանգների ազգային ցուցահանդեսում ցուցադրվել է քերիչ և թմբուկի տեսքով բանջարեղենի հատիչ: Դրանք եղել են մետաղական, աշխատանքի համար ամրացվել են սեղանի եզրին: Սարքերը եղել են խոշոր ու ծանր, բայց բանջարեղենը մանրացնելու աշխատանքը այդ սարքը մեքենայացրել է:

20-րդ դարում շքեղ կենցաղային առարկաների տեսականին, որը հեշտացնում է տնային տնտեսուհու աշխատանքը և ապահովում այդ աշխատանքի անվտանգությունը, հսկայական մասշտաբների է հասել: Գյուտարարները այնքան են առաջ գնացել, որ մեկ սարքում միավորել են բազմաթիվ գործառույթներ։ Անմասն չեն մնացել նաև բանջարեղենամանրիչները: Ներկայում բազմաֆունկցիոնալ կոմբայնները միատեղում են բանջարեղենահատիչմսաղաց- շերտատիչ խոհանոցային սարքերը: Դրանց գործունեության սկզբունքները նման են միմյանց: Ընդամենը կախված կատարվող գործողությունից՝ կցորդները կամ դանակներն են փոխվում: Արդյունքում խոհանոցային աշխատանքը արվում է արագ, անվտանգ և արդյունավետ: Նման կենցաղային տեխնիկայի խնամքը պարզ է:

Ընդամենն օգտագործելուց հետո այն պետք է ապամոնտաժել, լվանալ և չորացնել: Բանջարեղենակտրիչ ընտրելիս պետք է ուշադրություն դարձնել սարքի ընդհանուր տեսքին. որքան քիչ է պլաստմասսան, այնքան ավելի դիմացկուն է սարքը: Լավ կլինի ընտրել չժանգոտվող պողպատե դանակներ, դրանք առանձին սրման կարիք չեն զգում, ուղղակի սրվում են աշխատանքի ընթացքում: Բանջարեղենակտրիչի էվոլ յուցիան հիմա էլ չի ավարտվել: Տարբեր նորարարությունների շարքը միայն աճում է ամեն տարի: Բացի դա, կենցաղային տեխնիկայի արտադրության մեջ օգտագործվող նոր նյութերի հայտնաբերումը հնարավորություն է տալիս դրանք դարձնել ավելի դիմացկուն, ավելի հուսալի, իսկ դիզայնի առումով՝ ավելի գրավիչ:

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում