Ինչպես են կոտրվում միֆերը. Սյունիքում քաղցկեղի տարածումն ամենացածրն է Հայաստանում
SOCIETY
Տասնամյակներ շարունակ Հայաստանում կարծրացած միֆեր կան, թե հանքարդյունաբերությամբ զբաղվող շրջաններում քաղցկեղի մակարդակն ավելի բարձր է, քան այլ վայրերում, որտեղ հանքեր չեն արդյունահանվում։ Հատկապես այդ առումով, բնապահպանների և հանրության մի հատվածի թիրախի տակ Սյունիքի մարզն էր, որտեղ գործում են Հայաստանի հիմնական հանքարդյունաբերական ձեռնարկությունները, այդ թվում՝ ՀՀ տնտեսության լոկոմոտիվ Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատը։
Որ մեր երկրում քաղցկեղի տարածվածության մակարդակը բավական բարձր է, թերևս, ասելու կարիք չկա։ Սակայն մահացու հիվանդության տարածման ողջ մեղքը միայն հանքերի վրա գցելը բնավ էլ արդարացի չէ։ Առողջապահության նախարարության կողմից հրապարակված՝ 2022 թվականի տարեգրքում ի մի է բերվել Հայատանում քաղցկեղով հիվանդացության ամենաթարմ տվյալները։ Վիճակագրության համաձայն՝ չարորակ գոյացությունների հայտնաբերման ընդհանուր դեպքերը մեկ տարում աճել են 7,5 տոկոսով, իսկ կյանքում առաջին անգամ արձանագրված դեպքերը՝ 9 տոկոսով։ Ընդհանուր առմամբ արձանագրվել է 54519 դեպք, ինչից կարող ենք եզրակացնել, որ Հայատանում ամեն 54-րդ մարդու մոտ հայտնաբերվում է քաղցկեղ։
100 հազար բնակչի հաշվով չարորակ նորագոյացությունների հայտնաբերման նվազագույն ցուցանիշը Սյունիքում է՝ 1391.2 դեպք, ամենաբարձրը ցուցանիշը՝ Լոռիում՝ 2186.1, որին հաջորդում է Երևանը 2072.4 դեպքով։ Վիճակագրությունը գալիս է կոտրելու այն կարծրատիպը, թե Հայաստանում քաղցկեղով հիվանդացության նման ահագնացող ցուցանիշերի պատճառը հանքարդյունաբերական ոլորտի արտադրած թափոններն են․ Հայաստանի «հանքարդյունաբերական մարզ» Սյունիքում (մարզում կա 13 հանքավայր, շուրջ 100 տարի գործող Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատը և այլն) չարորակ նորագոյացությունների հայտնաբերման նվազագույն ցուցանիշն է երկրում։
Սյունիքի տվյալները, բնականաբար, կարող էին ավելի բարձր և բացասական լինել, սակայն հատկապես վերջին տարիներին իրականացվող խիստ հսկողությունը, վերահսկողության միջազգային մեթոդների ներդրումը նպաստում է, որ մարզը քաղցկեղի տարածվածությամբ զիջի մյուս՝ անգամ հանքավայր չունեցող մարզերին և մայրաքաղաքին։
Արամ Ստեփանյան
“We are switching you to 5G, type a command”: IDBank warns about a fraud disguised as a “network update”
Ucom and staff.am Bring Together Armenia’s Business Leaders at Executive Offsite Vol.1
Ameriabank and ADB Signed a $100 Million Agreement to Expand Micro, Small, and Medium-Sized Enterprise and Green Finance in Armenia
Love Is… card from Unibank can win a trip to Paris
Learn by Playing. A Series of Financial Literacy Games with Idram, IDBank and “Novosti-Armenia”
Ucom and the Microsoft Innovation Center Collaborate on Cybersecurity Education
Unisport – Armenian Futsal Cup holder
Summer starts with iced coffee, what if it brings bonuses too? Idram&IDBank
AraratBank reduces loan interest rates for around 400 reliable SME customers
Team Holding Announces the Launch of the Third and Final Placement Phase of USD Bonds. Underwriter - Freedom Broker Armenia
Unibank Launches Biometric Identification in UNIMobile App
Unisport reaches the finals of the Futsal Armenian Cup and Premier League
IDBank was the strategic partner of the “Women in Leadership Forum & Awards 2026”
Unibank Launches Fee-Free Online Payroll Card Issuance
Ucom Supported the First-ever Western Asia Regional FPV Drone Race in Armenia
Protect Yourself from Fraud: Safety Tips from AraratBank
Unibank Offers 50% Discount on Cards During Weekends
Planning your trip from a scratch: tips from IDBank
IDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” Campaign
Unibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers
AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market
“Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’
Ucom and SunChild Continue Joint Initiatives for a Greener Future
Grant Akopian has been elected to the AmCham Board
Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue”
EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee
The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ Foundation
The international chess tournament supported by IDBank has concluded
AraratBank and Urartu Football Club Team Up to Promote Financial Literacy
FINTECH360 International Conference Held in Armenia
Ucom Upgrades Internet Speed for Unity Packages
Two Milestones, One Celebration: Moneytun Turns 20, Partnership with AraratBank Marks 10 Years
Bell Ringing Ceremony at the London Stock Exchange marks Ameriabank’s inclusion in the FTSE 100 as part of LFG
AraratBank Announces Change in Executive Leadership
Brilliant Performance of Khachaturian’s Piano Concerto by the Thessaloniki Symphony Orchestra — Dedicated to the Memory of the Victims of the Armenian Genocide
AraratBank Supports Launch of the 15th Anniversary “Faces of Memory” Seminar
“Your Relative is in Danger”: IDBank Warns About an Aggressive Wave of Phone Scams
Soft Construct Showcased New Career Opportunities at Career City Fest 2K26
Financial Literacy Course for Learning Mission non-profit organization. Idram&IDBank
A New Level of Digital Banking: IDBank Launches Strategic Partnership with Oracle
International Mother Earth Day. Idram&IDBank
Ucom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management Program
Unibank issues USD bonds with a 5.6% yield
AraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 Projects
IDBank and Idram participate in Career City Fest
AraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 Projects
Grant Akopian Appointed CEO and Chairman of the Management Board of Converse Bank
Travel in comfort with the Mastercard World "Travel" Cards from Unibank
Ucom Supports Free FPV Drone Training for Teenagers by the ArmDrone Community
AraratBank’s Special Offer at Leasing Expo Attracts Strong Customer Interest
