Yerevan, 30.May.2026,
00
:
00
English
Հայերեն Русский
BREAKING
Lavrov: Russia intends to outline concrete steps to resolve issues in Karabakh Armenia President signs decree on calling snap parliamentary elections on June 20 Armenia President petitions to Constitutional Court Armenia legislature convenes special session to consider new Electoral Code Latvia parliament recognizes Armenian Genocide 145 new cases of COVID-19 confirmed in Armenia Armenia acting Deputy PM receives Iran Ambassador Azerbaijanis advance in territory of Nor Ghazanchi village of Karabakh's Martakert again, negotiations underway Lebanon official to Armenians: You were killed by sword, we—by famine, blockade, but culprit is one Al-Arabia: 10,000 people parade with torches in Yerevan in memory of 1.5 million Armenians killed in Ottoman Turkey Greek PM expects to meet with Erdogan in the near future Armenia Ombudsman on protest held in front of Prosecutor General's Office


Անկանխատեսելիության գործոնն ու անցյալի դասերը․ «Փաստ»

ECONOMICS
Կիսվել

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Աշխարհը շատ արագ է փոխվում ու կարծես «փոքրացել» է։ Բայց ոչ թե տարածությունն է նվազել, այլ մարդկությունն է ահռելի տեխնոլոգիական առաջընթաց արձանագրել։ Եթե դարեր շարունակ տնտեսությունը հիմնվում էր միայն ձեռքով կատարվող աշխատանքի վրա, ապա 18-րդ դարի կեսերից սկսած արդյունաբերական հեղափոխության արդյունքում տեղի ունեցավ ձեռքի աշխատանքից անցումը դեպի մեքենայականի, մանուֆակտուրան վերածվեց ֆաբրիկայի։ Փոխվեցին նաև փոխադրման միջոցներն ու տնտեսության կառուցվածքը։ Իսկ արդյունաբերական հեղափոխությունների նոր փուլերը իրենց հետ զարգացման նոր մոդելներ ու տեխնոլոգիաներ բերեցին, ինչի արդյունքում հնարավոր դարձավ տեղեկատվությունը մի մայրցամաքից մյուսը տեղափոխել ընդամենը վայրկյանների ընթացքում։

Այնուամենայնիվ, այժմ ընթացող չորրորդ արդյունաբերական հեղափոխությունը խոստանում է կտրուկ փոխել մարդկության կյանքը։ Եվ այսօր այնպիսի հեղափոխական տեխնոլոգիաների զարգացմանն ենք ականատես լինում, ինչպես արհեստական բանականությունը, գենոմի խմբագրումը, ընդլայնված իրականությունը, ռոբոտաշինությունը և 3D տպագրությունը, որոնք արագորեն փոխում են մարդկանց՝ արժեքներ ստեղծելու, փոխանակելու և բաշխելու ձևը: Տեխնոլոգիական զարգացումը մի կողմից ավելի է մեծացնում պետությունների ու տնտեսությունների փոխկապակցվածությունը ու բարելավում քաղաքացիների կյանքը, իսկ մյուս կողմից էլ իր հետ բազմաթիվ ռիսկեր է բերում, այդ թվում՝ այն, որ աշխարհի որևէ կետում տեղի ունեցող ցնցումը ռեզոնանս է առաջ բերում նաև այլ տարածաշրջաններում։

Ու ռիսկերն ու առաջ եկող խնդիրները համատեղվում են անսպասելի ու կտրուկ զարգացումներով։ Միջազգային հարաբերություններում նույնիսկ այնպիսի արագ փոփոխություններ են տեղի ունենում, որ դրանից առաջ նույնիսկ գրեթե անկարելի էր կանխատեսել։ Օրինակ՝ Չինաստանում բռնկված կորոնավիրուսի համավարակը 2020 թվականի ընթացքում մի քանի ամսվա մեջ տարածվեց գլոբալ մակարդակով ու մեկընդմիշտ փոխեց աշխարհը։ Որևէ պետության այդպես էլ չհաջողվեց խուսափել պանդեմիայի ալիքից։ Դրանից առաջ ոչ ոք չէր կարող պատկերացնել, թե ինչ հետևանքներ կարող է ունենալ համավարակը, այդ թվում՝ նաև այն, որ երկրների ղեկավարները կարող են հեռավար հանդիպումներ ունենալ ու առցանց բանակցություններ վարել։ Անցած տարի էլ Ուկրաինայում պատերազմի սկիզբն իր հետ նոր անսպասելի փոփոխություններ բերեց՝ պատճառ դառնալով էներգակիրների գների բարձրացման, պարենային ճգնաժամի, թանկ փողերի քաղաքականության, ինֆլ յացիայի ու միջազգային հարաբերություններում նոր բլոկների ձևավորման։

Թվում էր, թե Ռուսաստանի նկատմամբ տնտեսական ճնշումների ու սահմանված պատժամիջոցների արդյունքում Հայաստանի տնտեսական վիճակը ևս կբարդանա, բայց մինչ այդ չկանխատեսվող գործոնների ազդեցության արդյունքում ՀՀ տնտեսությունը վերելք արձանագրեց։ Նույն ձևով էլ նախօրոք ոչ մեկը չէր կարող կանխատեսել, թե Արցախյան պատերազմը կարող է վերսկսվել ու այսքան ծանր հետևանքներ ունենալ հայկական կողմի համար։ Այնպես որ, անկանխատեսելիության գործոնը պահանջում է պատրաստ լինել յուրաքանչյուր զարգացման։ Իսկ դա նշանակում է, որ պետք չէ իրադարձությունների ընթացքը թողնել բախտի քմահաճույքին ու ակնկալել, թե միջազգային հարաբերություններում ընթացող փոփոխությունները միգուցե դրական ազդեցություն ունենան Հայաստանի վրա, ինչպես եղավ Ուկրաինական պատերազմի դեպքում։

Հայաստանի պարագայում հատկապես առանցքային նշանակություն ունի վատթարագույն իրադարձությանը պատրաստ լինելու ու արձագանքելու հանգամանքը։ Օրինակ՝ շատ է քննարկվում այն թեման, թե Հայաստանը տարիներ շարունակ անհրաժեշտ քայլեր չի ձեռնարկել իր պաշտպանական հնարավորությունները մեծացնելու ուղղությամբ՝ ակնկալելով, թե միջազգային հանրությունը թույլ չի տա Ադրբեջանին ագրեսիվ պատերազմ սկսել։ Բայց նույնիսկ հիմա անցյալի դասերը նորից հաշվի չեն առնվում։ Ու ՀՀ իշխանությունները այժմ էլ հանրությանը պատրաստում են իրադարձությունների զարգացման լավագույն տարբերակին, այն է՝ խաղաղության դարաշրջանի բացմանը։ Ու այդպես մինչ մենք պատրաստվում ենք իրավիճակի լավագույն տարբերակին, իրադարձությունների ընթացքն անակնկալ է մատուցում, որի արդյունքում ամեն անգամ կանգնում ենք կոտրած տաշտակի առաջ։ Այնինչ հասարակությունը պետք է պատրաստ լինի ամենավատ տարբերակին՝ նոր պատերազմի բռնկմանը, որպեսզի ժամանակի ընթացքում իրադարձությունների բնույթից կախված Հայաստանի համար անակնկալներ չլինեն։

ԱՐՏԱԿ ԳԱԼՍՏՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Կիսվել
Timeline
On May 30, "Unisport" will compete for the title of the Armenian championWith IDBank’s Support, Ian Gillan and Tony Iommi Awards Established at Gyumri Music School No. 6An unforgettable day instead of toys: June 1st guide from Idram&IDBankUnibank Issues Perpetual Bonds with a 13.25% Annual Yield for Shareholders IDBank Presented It’s Vision for Social Responsibility at Impacture 2026Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in the Impacture 2026 Conference“We are switching you to 5G, type a command”: IDBank warns about a fraud disguised as a “network update”Ucom and staff.am Bring Together Armenia’s Business Leaders at Executive Offsite Vol.1 Ameriabank and ADB Signed a $100 Million Agreement to Expand Micro, Small, and Medium-Sized Enterprise and Green Finance in ArmeniaLove Is… card from Unibank can win a trip to Paris Learn by Playing. A Series of Financial Literacy Games with Idram, IDBank and “Novosti-Armenia”Ucom and the Microsoft Innovation Center Collaborate on Cybersecurity EducationUnisport – Armenian Futsal Cup holderSummer starts with iced coffee, what if it brings bonuses too? Idram&IDBank AraratBank reduces loan interest rates for around 400 reliable SME customersTeam Holding Announces the Launch of the Third and Final Placement Phase of USD Bonds. Underwriter - Freedom Broker Armenia Unibank Launches Biometric Identification in UNIMobile App Unisport reaches the finals of the Futsal Armenian Cup and Premier League IDBank was the strategic partner of the “Women in Leadership Forum & Awards 2026”Unibank Launches Fee-Free Online Payroll Card IssuanceUcom Supported the First-ever Western Asia Regional FPV Drone Race in Armenia Protect Yourself from Fraud: Safety Tips from AraratBankUnibank Offers 50% Discount on Cards During WeekendsPlanning your trip from a scratch: tips from IDBankIDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” CampaignUnibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market“Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’Ucom and SunChild Continue Joint Initiatives for a Greener Future Grant Akopian has been elected to the AmCham Board Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue” EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ FoundationThe international chess tournament supported by IDBank has concludedAraratBank and Urartu Football Club Team Up to Promote Financial LiteracyFINTECH360 International Conference Held in Armenia Ucom Upgrades Internet Speed for Unity Packages Two Milestones, One Celebration: Moneytun Turns 20, Partnership with AraratBank Marks 10 YearsBell Ringing Ceremony at the London Stock Exchange marks Ameriabank’s inclusion in the FTSE 100 as part of LFG AraratBank Announces Change in Executive Leadership Brilliant Performance of Khachaturian’s Piano Concerto by the Thessaloniki Symphony Orchestra — Dedicated to the Memory of the Victims of the Armenian GenocideAraratBank Supports Launch of the 15th Anniversary “Faces of Memory” Seminar “Your Relative is in Danger”: IDBank Warns About an Aggressive Wave of Phone ScamsSoft Construct Showcased New Career Opportunities at Career City Fest 2K26 Financial Literacy Course for Learning Mission non-profit organization. Idram&IDBank A New Level of Digital Banking: IDBank Launches Strategic Partnership with OracleInternational Mother Earth Day. Idram&IDBankUcom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management ProgramUnibank issues USD bonds with a 5.6% yield
All Timeline »
Most Popular
1 Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate 2 IDBank Presented It’s Vision for Social Responsibility at Impacture 2026 3 Ucom and staff.am Bring Together Armenia’s Business Leaders at Executive Offsite Vol.1 4 Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in the Impacture 2026 Conference 5 “We are switching you to 5G, type a command”: IDBank warns about a fraud disguised as a “network upd...
Poll