Կոմունալները հիշեցրեցին՝ մեր երկրում ամեն բան այդքան հիանալի չէ

Ավարտին է մոտենում հունվար ամիսը, ու մինչ բոլորս հետաքրքրված ենք աշխարհում կատարվող տնտեսական խոշոր հարցերով, այդուհանդերձ, ամսվա վերջին տասնօրյակը մեր երկրի բնակիչների համար նշանավորվեց կոմունալ ծառայությունների, հատկապես ջեռուցման համար կատարված ծախսերի վճարումով:

Աշխարհում նավթի գների անկումը, միջազգային արժույթների փոխարժեքների տատանումները և այլ մի շարք խոշոր տնտեսական գործընթացներ, որ անգնահատելի վնաս են հասցնում տարբեր գերտերությունների, իսկ Ադրբեջանի նման փոքր տնտեսությունների էլ կործանման եզրին կանգնեցնում, դրանց ուղղակի ազդեցությունը Հայաստանի տնտեսության վրա, մեղմ ասած, ակնառու չէ: Սա հնարավորություն տվեց բոլորիս փոքրիշատե չարախնդալ նավթային հիմքի վրա կառուցված տնտեսություն ունեցող պետությունների վրա, հիանալ դրամի այս ժամանակավոր կայունությամբ, իսկ մի շարք տնտեսագետներ էլ իրենց վերլուծություններում նշեցին, որ աշխարհում տեղի ունեցող այս գործընթացները մեր երկրին չեն սպառնում:

Սակայն եկավ չարաբաստիկ այս տասնօրյակը, և հայաստանյան հասարակությունը կրկին հանդիպեց կոմունալ վճարումներին: Բանն այն է, որ դեկտեմբեր ամիսը թերևս ձմեռային սեզոնի առաջին ցուրտ ամիսն էր, և ջեռուցման վրա կատարված ծախսերն էլ բնականաբար ավելի շատ էին, իսկ առանց այն էլ ծախսատար Ամանորից հետո նման խոշոր վճարումների մեր քաղաքացիները փաստացի պատրաստ չէին: Ու այն գիտակցումը, որ ապրում ենք աշխարհի լավագույն երկրում, որի վրա անգամ նավթի գների փոփոխությունը չի ազդում, շատ արագ փոխարինվեց մտքով, որ մեզ մոտ ամեն բան այնքան էլ հիանալի չէ: Անգամ պարզ մաթեմատիկական հաշվարկի արդյունքում, երբ համեմատում ես ամսական նվազագույն աշխատավարձը և մեկ բնակարանի ջեռուցման ծախսերը, ակնառու է դառնում, որ առկա է լուրջ խնդիր. մեկ բնակարանի ջեռուցման ծախսը գերազանցում է նվազագույն աշխատավարձի չափը: Այստեղ, իհարկե, խնդիր է նվազագույն աշխատավարձի ցածր շեմը, սակայն առավել լուրջ է խնդրի մյուս կողմը, որն առաջ է քաշում այն հարցը, թե ինչու ենք մենք այդքան թանկ վճարում:

Սակայն իրականում խնդիրը բխում է այլ տեղից և այլ արմատներ ունի: Բանն այն է որ հունվարի 1-ին արդեն լրացավ մեկ տարին, ինչ մեր երկիրը Եվրասիական տնտեսական միության անդամ է, սակայն, ինչպես ասում են ժարգոնային լեզվով, այս մեկ տարում այդ կառույցի անդամակցության «քյարն» այդպես էլ չտեսանք, մինչդեռ եվրաինտեգրումից հրաժարվելու հիմնական շարժառիթներից մեկը հենց վառելիքաէներգետիկ ռեսուրսների առավել էժան ձեռքբերումն էր: Մեկ տարին անցավ, սակայն գազն այդպես էլ չէժանացավ, հոսանքի թանկացումն էլ մյուս կողմից: Եվ ահա, այս իրավիճակն աստիճանաբար խորացնում է տնտեսական լարվածությունը, որը պետք է ստիպի կառավարությանն ավելի լուրջ քայլերի գնալ: Ժամանակն է՝ որպես ԵՏՄ անդամ մենք էլ պահանջենք մեր օգուտները, թե չէ ժողովրդական ասած «սիրուն չի», որ անում ենք ամեն ինչ, սակայն դրա դիմաց չենք ստանում ոչինչ: Այս ամսվա կոմունալների վճարումը յուրաքանչյուրս մի ձևով, անկասկած կլուծի, սակայն դեկտեմբերից ավելի ցուրտ հունվարի և տոնական օրերին ջեռուցման ավելի մեծ ծավալների հետ կապված կանխատեսումներն էլ ավելի սպառնագին են:

Առաջացել է մի խնդիր, որը կարող է լուծվել միայն ամենաբարձր մակարդակներում, առավել ևս, որ ԵՏՄ-ում գալիս է կառավարման խորհուրդը ղեկավարելու մեր հերթը: Արժե մտածել այս իրավիճակը ի նպաստ մեր երկրի ու տնտեսության քայլեր կատարելու համար օգտագործելը:

Հայկ Բեջանյան, Past.am վերլուծաբան