Գիրքը կարող է ձեռնարկ դառնալ կրթության ոլորտում, օգտակար կլինի նաև գործարար համայնքին. Լիլիթ Շաքարյանի «Բրենդինգ. անձեր, ընկերություններ և երկրներ» գիրքն ընթերցողի սեղանին է. «Փաստ»
INTERVIEW![Գիրքը կարող է ձեռնարկ դառնալ կրթության ոլորտում, օգտակար կլինի նաև գործարար համայնքին. Լիլիթ Շաքարյանի «Բրենդինգ. անձեր, ընկերություններ և երկրներ» գիրքն ընթերցողի սեղանին է. «Փաստ»](/timthumb.php?src=disc/10-05-24/1781b74efbaab61882783baeb573f8e0.jpg&w=780)
«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
Օրերս ընթերցողի սեղանին դրվեց սոցիոլոգ, ԱՄՆ Նևադայի համալսարանի հետազոտող գիտնական Լիլիթ Շաքարյանի «Բրենդինգ. անձեր, ընկերություններ և երկրներ» գիրքը: Սա նրա՝ բրենդինգին առնչվող երկրորդ գիրքն է: Ասում է՝ «Բրենդի կառավարում» գիրքն ավելի շատ ներածություն էր, որտեղ խոսվում էր բրենդ կոնցեպտի, դրա առանձնահատկությունների մասին, թե ինչպես է տարբերվում գիտության մեջ առկա հարակից այլ տերմիններից և եզրույթներից: «Երկրորդ գրքի մեջ փորձ եմ կատարել էլ ավելի խորքային վերլուծություն իրականացնել: Փորձել եմ միկրո մակարդակից մինչև մակրո մակարդակ վերլուծել բրենդ կոնցեպտը՝ սկսած անձի մակարդակից, թե ինչպես ենք ձևավորում բրենդ մինչև երկրների մակարդակ: Սա բավականին ծավալուն գիրք է, բաղկացած է չորս մասից:
Առաջինը ներածական հատվածն է, թե ինչ է բրենդինգը որպես գիտություն, դիսցիպլին, ինչ գործառույթներ է իրականացնում և այլն: Այստեղ տալիս եմ դիսցիպլինի նկարագիրը, կատարում նաև կատեգորիաների վերլուծություն: Երկրորդ գլխում անցում եմ կատարում բրենդինգին ընկերությունների ոլորտում: Ամենաառաջինը գոյություն են ունեցել ապրանքային և կազմակերպական բրենդները, հետո դրանց զարգացման արդյունքում սկսել ենք խոսել անձերի և երկրների բրենդավորման մասին: Ուստի, երկրորդ գլխում սահուն անցում եմ կատարել կորպորատիվ կամ կազմակերպական բրենդինգին: Փորձել եմ ցույց տալ, թե ինչպես ճիշտ բրենդ կառուցել կազմակերպությունների բնագավառում, ներկայացրել եմ որոշակի խորհուրդներ, մանրամասն վերլուծել երեք բրենդ հայաստանյան իրականությունից»,- «Փաստի» հետ զրույցում ասում է Լիլիթ Շաքարյանը:
Գրքի երրորդ գլխում հեղինակն անցում է կատարում անձերի բրենդավորմանը՝ անդրադառնալով անձի բրենդի ստեղծման կարևորությանը: «Անձի բրենդավորումն անհրաժեշտ է բոլորին, քանի որ մրցակցում են բոլորը, ամեն մեկն՝ իր բնագավառում, ուստի յուրաքանչյուրին անհրաժեշտ է բրենդը՝ տարբերվելու և իր մասնագիտական աճը հեշտ կառուցելու համար: Այս գլխում տալիս եմ պարզ ստրատեգիա, թե ինչպես կարող ես ստեղծել քո անձնական բրենդը՝ քայլ առ քայլ նկարագրելով ամբողջ գործընթացը: Այս գլխում վերլուծել եմ Շառլ Ազնավուրի բրենդը: Նա համաշխարհային մեծություն է, ոչ ստանդարտ իր տեսակով, եթե դիտարկենք իրեն որպես բրենդ: Փորձել եմ իրեն ստանդարտի շրջանակում սխեմատիկ պատկերել, բայց նա բավականին շեղվում է ստանդարտից, քանի որ գործ ունենք լուրջ մեծության հետ:
Գրքում նշում եմ, որ համաշխարհային բրենդները պատահականության արդյունք չեն, ամեն ինչ պլանավորված է, և դրա արդյունքում են իրենք հասել բարձունքի: Շառլ Ազնավուրի պարագայում սկզբնական շրջանում ամեն ինչ մի փոքր սպոնտան է գնացել, իսկ հետո կառուցվել է բրենդի կոնտեքստում: Իր մեջ կարելի է մի քանի առանձնահատկություն առանձնացնել, մի կերպարի մասին չէ խոսքը: Ազնավուրի պարագայում ունենք ստեղծագործ-բանաստեղծ, երգիչ-կոմպոզիտոր-երգահան, քաղաքական գործիչ և Հայաստանի՝ հայի ինքնության կերպարը ներկայացնող դեսպան: Նա կարծես մեր դիմագծի կրողը լինի և վառ ներկայացուցիչը արտերկրում»,-նշում է մեր զրուցակիցը: Գրքի չորրորդ գլխում հեղինակն անդրադարձել է տարածաշրջանների բրենդավորմանը: Հիշեցնում է՝ ներկա դարաշրջանում մրցակցում են ոչ միայն ապրանքներն ու ընկերությունները, այլ նաև տարածաշրջանները:
«Տարածաշրջանն ավելի «անձրևանոց բրենդի» տեսքով է, այն ավելի լայն է և իր մեջ ենթադրում է միկրո և մեզո մակարդակի բրենդներ, բայց եթե քո այդ «անձրևանոցային բրենդը» ճիշտ չես դիրքավորում, ապա իր ներքո առկա փոքր բրենդները խնդիր են ունենում առհասարակ համաշխարհային տնտեսական շուկայում գոյություն ունենալու հետ: Այս տեսանկյունից շատ կարևոր է քո տարածաշրջանի բրենդավորումը: Դա պարզապես քո տարածաշրջան զբոսաշրջիկներ ներգրավելը չէ միայն, այլև քո անունն է համաշխարհային շուկայում: Երբ ասում են «Made in Armenia», այն պետք է մարդուն հստակ ասի, թե ինչ է սա նշանակում, օրինակ՝ վստահելիություն, նորաձևություն, պատմություն, ճարտարապետական լուծումներ և այլն: Տարածաշրջանային բրենդինգի իմաստը դա է, որ «Made in Armenia»-ն ճիշտ դիրքավորում ստանա համաշխարհային մրցակցային շուկայում»,-ընդգծում է նա:
Հեղինակը գիրքն ամփոփել է՝ խոսելով ռեբրենդինգի մասին:Լիլիթն ասում է՝ իր կարևոր առաքելությունը համարել է հայալեզու մասնագիտական գրականության զարգացումը: «Ուսանող էի, երբ բախվեցի մասնագիտական այդ բացին: Առհասարակ, հայալեզու գրականություն չկար, հնարավոր է՝ գտնեիր մեկ-երկու հայալեզու հոդված: Դեռ այն ժամանակ վստահ էի, որ եթե կարիերաս շարունակելու եմ ակադեմիական ոլորտում, ապա պետք է ունենամ իմ ներդրումը: Այդ տեսանկյունից շատ կարևոր է գրականության զարգացումը: Գիրքը ստեղծելու առաջին նպատակս այն է եղել, որպեսզի այն ձեռնարկ հանդիսանա կրթության ոլորտում: Երկրորդ՝ գիրքը հետաքրքիր և օգտակար կլինի գործարար ոլորտին նույնպես: Շատ հետաքրքիր մոդելներ եմ ներկայացնում, որոնք կիրառվել են արտերկրի բրենդինգի պրակտիկայում և բավականին լուրջ հաջողություններ են գրանցել այդ ոլորտներում:
Դրանք կարող են տեղայնացվել մեր շուկայի համար: Բրենդինգի տեսանկյունից փոքր-ինչ բաց ունենք մեր շուկայում: Եթե դիզայնի տեսանկյունից բավականին առաջ ենք գնացել, ապա բրենդռազմավարության և բրենդ-գաղափարախոսության տեսանկյունից դեռ շատ անելիքներ ունենք: Բրենդինգը երկու մեծ բաղադրիչ ունի՝ վիզուալիզացիա և վերբալ ներկայացվածություն: Սկսած այն լեգենդից, թե ինչ ես պատմում քո բրենդի ներքո, վերջացրած քո անունով և սոցիալական արժեքներով, դրանք ստեղծում են քո դիրքը: Այսօր բրենդը միայն տնտեսական ոլորտը չէ ներկայացնում, այն մրցակցում է իր սոցիալական բաղադրիչով, թե ինչ արժեքներ է կառուցում, ինչ արժեքների վրա է հենվում, և ինչ արժեքների կրողն ենք դառնում մենք, երբ սկսում ենք այդ ամենի սպառումը»,-ասում է հեղինակը:
Վստահ է՝ այսօր բրենդինգի կարիք ունեն նաև գաղափարները: «Ճիշտ գաղափարախոսության բրենդավորումը կարող է հանգեցնել ճիշտ քաղաքականության մշակմանը և իրականացմանը: Այս տեսանկյունից բրենդինգը շատ կարևոր է և հիմնվում է արժեքների վրա: Սոցիալական բաղադրիչն այսօր կարևորագույն դեր է սկսել խաղալ բրենդինգի տիրույթում»,-եզրափակում է «Բրենդինգ. անձեր, ընկերություններ և երկրներ» գրքի հեղինակ Լիլիթ Շաքարյանը:
ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
![](disc/10-05-24/8d21a6be8f0bc79de04bb7984de2b2c1.jpg)
![](disc/10-05-24/5c627a9eaadf51fdbdd4c8449221d3f9.jpg)
![](disc/10-05-24/ed8b7ee28b2aa8442ee2a6cea7295def.jpg)
![](disc/10-05-24/d7a5a93a0ff22dadad61e76470dd33e8.jpg)
![](disc/10-05-24/774fef6563996a255e48577edee1c54c.jpg)
![](disc/10-05-24/9f9a11c6e72cdeaafa2e2ee927667cb0.jpg)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/2fd5f08a074b0ec79ea1be3b2ce98251.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/2811c3f4d6ebe6077c0c0ad3fe15d069.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/27-08-24/0a7f54082bf0ba84551c8c6a599cbaf1.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/23-08-24/17e3c12b5389bb86c7cb68a2b19727bb.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/23-08-24/fc7c4b5532e5143661529abf5f782815.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/15-08-24/c5ae7219cf908cf808223f850398fe64.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/15-08-24/c21721f11ea6c34f1d558ae09577a75c.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/14-08-24/c51fb7b77745eb8d60a40875cea95598.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/13-08-24/791301f7760f48967fa2c46c066af009.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/13-08-24/fb406a4013b471714eaa585e0c318621.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/09-08-24/fa5ecc1f29850e1a3d9c382f17dd7da7.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/08-08-24/90f666e7c76ad82c534d7a858a691f29.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-08-24/5323ae49d57ee0421a05cf72a465c64b.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-08-24/1307c16171f64c8371f77179d0c98c3b.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/05-08-24/0c3cf1421a87d0edd3aa2a494c89f765.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/31-07-24/cd41604d95ca3b3edb74297f76a63ba4.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/30-07-24/4f5e9e0e44ed6fe8840e2045fcb68792.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/26-07-24/474f424429fd8a5db7639cd72a48223e.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/26-07-24/687ba6c1b10d587fdcdbabe37cc5899c.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/25-07-24/999fff8c09bd7deca5991c6b56faa33c.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/25-07-24/296cc837af8f39ab42b072c147640a1a.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/25-07-24/369bad346fdc71bece06373cc6ead09b.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/25-07-24/070b4b0cd6c59a0527628752ff37ba4c.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/23-07-24/3fc5bc6b796605c846c129154c32fe5e.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/23-07-24/0513b035a3378ecce3c7e995de0f1e6b.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/23-07-24/276ee024ee9fbaabbc2f41a328615ee3.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/22-07-24/d9a1591a765d936a765cf0b83dd28ec8.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/22-07-24/9c6aa56a5f5f25634b0e8447e76ef629.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/22-07-24/27832f8cf2b99257d47edcf28dab1091.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/16-07-24/e9287bd9f723dc06d16ae950730ce134.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/15-07-24/d3cbdc6636991cc1656551e0663d9657.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/10-07-24/93c8353c1e0d4ac3b0d8300a2e4b4db4.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/10-07-24/ef6aec557d506d06c31c24ac41751f83.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/09-07-24/8e7eef161df90805e20705a38b11b21b.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/08-07-24/c8b680b01700929d79b7f27ee87b9d3f.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/08-07-24/79af892ebfe02cd661d97c96b7493465.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/04-07-24/2a2537c0451c31917129be90cd91c0f2.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/03-07-24/371f3ec9ba61504af9b2d590d8b74766.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/02-07-24/44b3e1286af964d31c166ef319316193.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/01-07-24/9be0291cf23469d7566a5aca607270bd.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/26-06-24/41eb2cc5112a2fb0370690dee0565664.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/26-06-24/4fa80fb1ccce501c3a8ac433cb9bb881.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/24-06-24/ff71387fc920df59ef2d2b625b2e13cc.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/24-06-24/52c2474f02b18eba95c5e6080a97c258.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/21-06-24/f974b265400cdd372fe24ab44187910e.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/20-06-24/dd8f881a59861340e742408a4712504e.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/19-06-24/df076e2b574419a7fd5b938b6056a0f2.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/18-06-24/cac91821a550ba73d3e324f0bb721d48.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/17-06-24/b032087a14cb689780da09ee8ae1fc6c.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/17-06-24/758909027e21ddae45baff7988769cf8.jpg&w=60&h=60)
![](banners/acba.gif)