Yerevan, 02.November.2026,
00
:
00
BREAKING

Աշխարհաքաղաքական դիմակայության սրվող ֆոնը. «Փաստ»

POLITICS

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Միջազգային հարաբերություններում աշխարհաքաղաքական դիմակայության նվազման միտումներ այդպես էլ չեն նկատվում։ Ուկրաինայում և Գազայի հատվածում ռազմական գործողություններն ընթացքի մեջ են։ Ռուսաստան-Արևմուտք հարաբերությունները շարունակում են սրվել։ Մինչև Ռուսաստանը որոշակի հաջողություններ է գրանցում ռազմի դաշտում, Արևմուտքում ավելացնում են Ուկրաինային հատկացվող օգնության ծավալները։ Անգամ խոսվում է այն մասին, որ Ուկրաինան հակահարձակում է սկսելու՝ ռուսական զորամիավորումների առաջընթացը կանխելու նպատակով։ Սակայն ռազմական ոլորտի փորձագետները առանձնապես հավանական չեն համարում, որ Ուկրաինան կարող է լուրջ հաջողություններ գրանցել ու հետ վերցնել այն տարածքները, որոնք անցել են ռուսական վերահսկողության տակ։

Միաժամանակ Ռուսաստանի կողմից հնչում են բանակցություններ սկսելու առաջարկներ, որոնք, բնական է, պետք է լինեն ռուսական կողմի առաջարկած պայմաններով ու նախատեսեն Ուկրաինայի ապառազմականացում, սակայն Ուկրաինան չի համաձայնում։ Արևմուտքում դեռևս կարծում են, որ Կիևը կարող է հաջողության հասնել, և Ուկրաինային տրամադրվող օգնության չափերի մեծացման արդյունքում Ռուսաստանի տնտեսությունը չի կարող դիմակայել ռազմական պահանջների բավարարման ուղղությամբ նկատվող ճնշմանը։ Բայց ռուսական տնտեսությանը հաջողվում է վերականգնվել ու նույնիսկ աճ արձանագրել, որին նպաստել է ռազմարդյունաբերական համալիրի արտադրանքի բարձր աճը։

Ու եթե նախկինում Ռուսաստանից հումքի արտահանումը և արտադրանքների ներկրումը ուղղված էր դեպի Արևմուտք ու մասնավորապես Եվրոպա, ապա ներկայում իրավիճակ է փոխվել։ Ռուսական տնտեսության արտաքին գործընկերության հիմնական վեկտորը փոխվել է դեպի Արևելք, և Ռուսաստանի խոշոր գործընկերներն են դարձել Չինաստանը, Հնդկաստանը, Իրանը և ասիական այլ երկրներ։ Առկա իրավիճակից տնտեսական առումով օգտվում է նաև Թուրքիան, որը չի միացել արևմտյան պատժամիջոցներին։ Թուրքական բազմաթիվ ընկերություններ մուտք են գործում ռուսական շուկա՝ լրացնելու արևմտյան բիզնեսի դուրս գալու հետևանքով առաջացած բացը։ Բայց Արևմուտքը ճնշում է գործադրում այն երկրների նկատմամբ, որոնք տնտեսապես սերտորեն համագործակցում են Ռուսաստանի հետ և այդ երկրին արևմտյան տեխնիկա ու տեխնոլոգիաներ փոխանցում։

Օրինակ՝ ԱՄՆ պետքարտուղար Բլինքենն անձամբ այցելեց Չինաստան՝ զգուշացնելու այդ երկրին, որ չինական ընկերությունները դադարեցնեն երկակի նշանակության ապրանքների ու տեխնիկայի մատակարարումը Ռուսաստանին, քանի որ դրանք կարող են կիրառվել ռազմական նպատակներով։ Հավաքական Արևմուտքը չի համաձայնում ընդունել Ուկրաինայի մասով Ռուսաստանի հաշտության առաջարկները. արևմտյան էլիտայի ներկայացուցիչները կարծում են, որ Ռուսաստանի հաղթանակը հանգեցնելու է առկա աշխարհակարգի փոփոխության, որտեղ գերիշխող դիրքեր ունի Արևմուտքը՝ ԱՄՆ-ի գլխավորությամբ։ Այսինքն, Արևմուտքի գերիշխանության ժամանակաշրջանն ուղղակի կավարտվի։ Ու արևմտյան վերլուծաբանները հիմնականում այն կարծիքին են, որ Ռուսաստանի հաղթանակը կմեծացնի նաև Չինաստանի ռևիզիոնիստական ձգտումները։

Պեկինն, իր աչքի առաջ ունենալով Ուկրաինայում տեղի ունեցած սցենարը, կարող է ներխուժել Թայվան և այն միացնել Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետությանը։ Հենց դրանով է պայմանավորված, որ ԱՄՆ-ն ակտիվորեն աջակցում է Թայվանին՝ մատակարարելով նաև տարբեր տեսակի սպառազինություններ, իսկ Չինաստանը կղզի ներխուժման սցենարներ նախատեսող զորավարժություններ է իրականացնում։ Բայց եթե Արևմուտք-Չինաստան հարաբերությունների լարվածությունը դրսևորվում է հիմնականում Թայվանի շուրջ, ապա Արևմուտք-Ռուսաստան դիմակայությունը Ուկրաինայից բացի ընդգրկում է հետխորհրդային տարածքի այլ երկրներ։ Մեծ է հավանականությունը, որ Վրաստանը, Մոլդովան ու Հայաստանը կարող են դառնալ երկու խոշոր աշխարհաքաղաքական ուժերի բախման թատերաբեմ։

Բայց հաշվի առնելով 2008 թվականի ռուս-վրացական հնգօրյա պատերազմի փորձը՝ Վրաստանի ներկայիս իշխանությունները փորձում են հնարավորինս հավասարակշռված քաղաքականություն վարել ու չտրվել Արևմուտքի՝ Վրաստանը հակառուսական պլացդարմ դարձնելու նկրտումներին։ Ուստի, Վրաստանում գերիշխում է այն մոտեցումը, որ իրենք պատրաստ են կռվել իրենց երկրի համար, բայց ոչ՝ ՆԱՏՕ-ի շահերի։ Իրավիճակը հատկապես բարդ է Հայաստանի պարագայում, քանի որ ՀՀ իշխանությունները փորձում են իրենց հարաբերությունները կառուցել Արևմուտքի հետ հենց հակառուսական հողի վրա։ Առանց այն էլ պատերազմում պարտություն կրած Հայաստանի համար այս քաղաքականությունը հղի է բազմաթիվ վտանգներով։

ԱՐՍԵՆ ՍԱՀԱԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

IDBank Supports the Reconstruction of the Spandaryan Canal: Commemorative Plaque Dedicated to the Project SignedIDBank and Idram Presented Several Environmental Initiatives at COP17Ucom Shares Its Experience in Private Sector Engagement in Nature Conservation at COP17 Blue Zone«Here’s the screenshot, the money has been transferred»: IDBank warns of fake payment scamsFirst Steps in Your Career with IDBank: 16th Cycle of IDream LaunchedDigital Architecture for a Sustainable Future: IDBank's Article in Regional Post MagazineRate.Trading. New Digital Culture of Currency ExchangeDigital Future and Sustainable Development: IDBank's Chairman of the Management Board in an Interview with ForbesApplications Now Open: Armenian Virtuosos International Academy-Festival 2027Book Published with Ucom’s Support Presented at COP17: “The Secret Path of Hovazadzor”Ucom Highlights the Role of Technology in Nature Conservation at COP17“The people of Stepanavan will show through their votes that every attempt to deceive them with videos is doomed to fail”: “Strong Armenia” Party With Ucom’s Support, SunChild Brings Cinema and Environmental Conservation TogetherYoung Musicians of the “Armenian Virtuosos” Program Perform in the COP17 A Birthday in Italy with UnibankIdram and IDBank Participated in the Opening of My Forest Armenia’s Pavilion at COP17Unibank Receives B++ Sustainability Alignment Rating from Agents for Impact GmbH Ucom Supported Yerevan Conservation Symposium 2026 as Strategic PartnerIDBank to Showcase Environmental and Innovative Initiatives at COP17New AI-Powered Wildlife Monitoring Camera Installed in Paruyr Sevak with the Support of Ucom35 Years of Trust: IDBank Celebrates with Its CustomersBusiness and mining leader Mark Cutifani to deliver keynote speech at the 3rd Mining Armenia Forum“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across ArmeniaAfeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership“The Golden Hour”: IDBank explains how to respond effectively to a scam attackNelli Kocharyan Presents Converse Bank’s Vision for Development of International Relations at the BACEE Conference BACEE International Conference Kicks Off with Converse Bank as Lead Sponsor Unibank has issued perpetual bonds with an annual coupon yield of 13.2% Ucom Measures the Environmental Impact of Its OperationsUnibank Offers USD-Denominated Bonds with an Annual Coupon Rate of 6% Ucom Becomes an Official Partner of the Armenia-UK Business Forum 2026Ucom Sales and Service Center at 20/52 Erebuni Reopens After Renovation Unibank Joins the Armenian Solar Energy AssociationThe Widely Discussed Dvin Crown Project. A New Visibility Platform for Brands Has Emerged in the Heart of YerevanAmeriabank named Most Innovative Digital Bank in Armenia, alongside 9 Global Finance Digital Banking AwardsUnibank and Picsart Academy Host Kids Day for ChildrenUnibank Issues AMD and USD Bonds with Annual Coupon Rates of 10.3% and 6%Artur Hovhannisyan and the Ambassador of Bulgaria to Armenia discussed a number of programs of mutual interest to Armenia and Bulgaria A new and fantastic story was born in the heart of Yerevan—the spirit of the old city at Hayasa Hotel Old YerevanConverse Bank is Lead Sponsor of the BACEE International Banking Conference Ralph Yirikian on the Cost of Digital Transformation at the 13th Regional HR Conference You Can Now Pay with Idram on Glovo: The Long-Awaited Partnership Is Now a RealityRate.Trading: Currency Exchange on a New Digital PlatformIdram's "City of Good Deeds": From Teamwork to Real Charitable Projects Ucom and FAST Bring Together Artificial Intelligence and Green Innovation From Car Selection to Purchase – All in One Place: Ameriabank to Present its Myar.am Platform and Special Offers at Armenian Auto Show IDBank and the “Dekavva Fund” Stand with People from Artsakh Ucom Supports AI-Powered Camera Installation for Nature Conservation Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice