Yerevan, 16.March.2026,
00
:
00
BREAKING


Մարտարվեստ՝ նուրբ ուղի, փափուկ ճանապարհ. «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Ձյուդոն (ճապոներենից թարգմանաբար՝ «նուրբ ուղի, փափուկ ճանապարհ») այն մարտարվեստի տեսակներից մեկն է, որը ստեղծվել է Ճապոնիայում 19-րդ դարի վերջին։ Այդ տեսակի մարտարվեստի հիմնադիրը եղել է մարտարվեստների մասնագետ Ջիգորո Կանոն։ Ձյուդոյի հիմնական սկզբունքը ոչ թե բիրտ ուժն է, այլ ճարպկությունն ու փիլիսոփայական մտածողությունը։ Ջիգորո Կանոն ծնվել է 1860 թվականին Հիգաշինադա-կու քաղաքում (նախկինում՝ Միկագեն, Ճապոնիա)։ Դեռևս ուսանողության տարիներին Ջիգորոն մտածում էր, թե ինչպես հասնել մտքի և մարմնի ներդաշնակության: Ունենալով մարմնամարզական կազմվածք՝ Կանոն ամենակարճ ժամանակում յուրացրել է ջուջուցուի բավականին բարդ ոճերը։

Այդ ոճերի հիման վրա էլ Ջիգորո Կանոն կարողացել է զարգացնել մարտական մենամարտի տեխնիկան՝ բացառելով դրանից առավել վնասվածքային և մահացու տեխնիկան։ 1882 թվականին հիմնելով «Կոդոկան» մարտարվեստի դպրոցը, որն առ այսօր հանդիսանում է աշխարհի ամենամեծ ձյուդոյի մարզման դպրոցը, Ջիգորո Կանոն ճանապարհ է հարթել մարտարվեստի բոլորովին նոր տեսակի՝ ձյուդոյի համար: Ջիգորո Կանոյի բարձր կազմակերպչական հմտությունների շնորհիվ դպրոցը արագորեն է հայտնի դարձել: Դրանում նշանակալի դեր է խաղացել բուդո վերածննդի շարժումը, որը գլխավորում էր Զինվորական քաջության ասոցիացիան։

Ձյուդոյի ժողովրդականությունը կտրուկ աճել է 1886 թվականին Տոկիոյում տեղի ունեցած ոստիկանական մրցաշարից հետո, որտեղ ձյուդոյի հավաքականի մարզիկները հաղթել են ջիու-ջիցուի ամենահայտնի դպրոցներից մեկին։ «Կոդոկան» մարտարվեստի դպրոցի քառասունամյակին ձյուդոյի տեխնիկայի համակարգը լիովին ձևավորված էր: Այդ ժամանակ դպրոցի ուսուցիչ և հիմնադիր Ջիգորո Կանոն արդեն 62 տարեկան էր։ 1956 թվականին Փարիզում կայացած աշխարհի առաջին առաջնությունից հետո ձյուդոն սկսել է լայն ժողովրդականություն ձեռք բերել հանրության շրջանում։ Պարբերաբար մրցույթներ են անցկացվել աշխարհի շատ երկրներում, և 1964 թվականին Տոկիոյում անցկացվող Օլիմպիական խաղերի ծրագրում ընդգրկվել է այդ արևել յան մարտարվեստի նոր տեսակը։ Ներկայում ձյուդոն նաև կանանց շրջանում է ամենահայտնի մարտարվեստներից մեկը։

Կանանց շրջանում ձյուդոյի զարգացման ուղին «Կոդոկանում» հարթել է Ջիգորո Կանոյի կինը՝ Սումակոն: 1934 թվականին Ջիգորո Կանոն հայտարարել է «Կոդոկան» դպրոցի կանանց բաժնի պաշտոնական բացման մասին։ Կանանց ձյուդոն հատկապես սրընթաց զարգացում է ապրել 1980 թվականից։ 1980 թվականին 27 երկրի 147 մարզիկ է մասնակցել կանանց ձյուդոյի աշխարհի առաջին առաջնությանը, իսկ արդեն 1992 թվականին կանանց ձյուդոն ընդգրկվել է օլիմպիական խաղերի ծրագրում։ Ի տարբերություն բռնցքամարտի, կարատեի և հարվածային ոճի մյուս մենամարտերի ձյուդոյի հիմքն են կազմում նետումները, ցավեցնող հնարքները, պահումները և պարտերի վիճակում խեղդելը։ Հարվածները և մի քանի առավել տրավմատիկ հնարքների ուսումնասիրությունը կատարվում է կատայի ձևով, որտեղ մրցակցի վրա հնարքի իրականացման նպատակը միայն շարժումների ճշգրտությունն է։ Ունենալով փիլիսոփայական մեծ իմաստ՝ ձյուդոն հիմնված է 3 հիմնական սկզբունքի վրա՝ փոխօգնություն և փոխըմբռնում ավելի մեծ առաջընթացի հասնելու համար, մարմնի և հոգու լավագույն օգտագործում, զիջում հաղթելու համար։

Ձյուդոյի տեխնիկան ընկած է մենամարտի ժամանակակից բազմաթիվ ոճերի, այդ թվում՝ սամբոյի, բրազիլական ջիու-ջիթսուի, Կավայիսի Ռյու ձյուձյուցուի, Կոսեն ձյուդոյի հիմքում։ Հայաստանում ձյուդոն սկսել է զարգանալ 1972 թվականից։ Այդ մարզաձևի տարածման նախաձեռնողը և առաջին մարզիչը եղել է Թելման Քոչարյանը։

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Ucom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of DevelopmentSpring Promotion at Megamall from Idram&IDBank“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure FundingIDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles TimesAraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive YearUcom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the Diaspora New Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBankNew Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBankUBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance GroupIDBank Expands Travel Benefits of Premium CardsFree Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle EastLove Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin BranchUcom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe HakobyaIdram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving DayAraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” AwardIDBank has opened a representative office in Glendale, CaliforniaTeam Holding Announces the Launch of the Second Tranche of Its USD Bond Placement. Underwriter - Freedom Broker ArmeniaUcom Services Can Now Be Paid Via Fast Shift Team and the French University in Armenia Help 120 Students Gain Real-World ExperienceUcom Offers Comprehensive Internal Network (LAN) Building Services for Corporate Clients Unibank Became an A-Level Member of the Armenia British Business Chamber Winter adventures continue at Myler: Idram&IDBankWith the Support of AraratBank, KardaLove 5th Anniversary Festival Returns in a New FormatThe Power of One Dram — to Mathemik NGO