Իրականում որտե՞ղ էր արտադրվում ԽՍՀՄ-ում մեծ պահանջարկ ունեցող լեգենդար «ամերիկյան» ձեռքի ժամացույցը. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

ԽՍՀՄ-ը ապրանքային դեֆիցիտի երկիր էր։ Սա նորություն չէ: Միայն սակավաթիվ ընտրյալներն ունեին բազմաթիվ ապրանքների և ծառայությունների հասանելիություն, և սովորական քաղաքացիները, նույնիսկ նրանք, ովքեր բավականաչափ գումար ունեին «հատուկ» իրեր գնելու համար, ստիպված էին լուծումներ փնտրել: Սրան գումարած՝ խորհրդային ժողովրդի աչքում արտասահմանյան ցանկացած ապրանք ավելի մեծ վստահություն էր առաջացնում, քան տեղականը։ Առավել ևս, որ արտասահմանյան ապրանք ճարելը, մեղմ ասած, այդքան էլ հեշտ չէր:

Այդ ապրանքներից մեկն էլ լեգենդար «Մոնտանա» ձեռքի ժամացույցն էր, որը ԽՍՀՄ-ում մեծ հռչակ ուներ։ Նույնիսկ հիմա է այդ ժամացույցի լեգենդար դիզայնը օգտագործվում ժամացույցների շատ արտադրողների կողմից: «Մոնտանան» փոքրիկ ուղղանկյուն էկրանով թվային ժամացույց է մետաղական պատյանով և ապարանջանով։ Դա բավականին ծանր քաշ ունեցող փոքրիկ իր է, որի կողքերին 4 կոճակ կա: Ժամացույցի հետևի մասում բացված թևերով արծվի տեսքով փորագրությունը խոսում է այդ իրի՝ «արտասահմանյան արտադրության» մասին։

«Ամերիկյան» ապրանքների մեծ պահանջարկի պատճառով «Մոնտանայի» արժեքը այն ժամանակ կազմում էր մոտ 70 ռուբլի կամ սովորական խորհրդային մարդու ամսական աշխատավարձի մոտ կեսը (որոշ դեպքերում՝ նույնիսկ մի ամբողջ աշխատավարձ)։ Բնականաբար, ոչ բոլորը կարող էին իրենց թույլ տալ նման հաճույք։ Այդուամենայնիվ, «արտոնյալ» կրողներ կային, և նրանց թիվն այնքան էլ փոքր չէր: Շատերը գուցե զարմանան, թե ինչպե՞ս էր ԽՍՀՄ-ում այդքան մեծ քանակությամբ ամերիկյան ժամացույց հայտնվում, այն էլ՝ ոչ «չեկի խանութներում»: Իրականում ամբողջ հարցն այն է, թե որտեղ է արտադրվել այդ ժամացույցը: «Մոնտանա» ժամացույցի մեջ ամերիկյան է եղել միայն հետևի կափարիչի վրա դաջված արծվի պատկերի վերևի U.S.A. մակագրությունը, ոչ ավելին: Իսկ փաստացի այդ ժամացույցն արտադրվել է Չինաստանի ինչոր անհայտ գործարանում, հավանաբար՝ Հոնկոնգում:

Եվ, իհարկե, որևէ տեղ չկա արտադրողի լոգոն, ուստի անգամ հիմա անհնար է պարզել, թե կոնկրետ ո՞վ է ստեղծել այդ ապրանքը։ Ներկա ժամանակների համար ծանոթ պատկեր է, այնպես չէ՞: Այնուամենայնիվ, այդ փաստը, անշուշտ, չէր խանգարում խորհրդային մարդկանց գնել այդ իրը: Ի վերջո, այն հայտնի էր ոչ միայն իր ամերիկյան ծագման մասին լեգենդով, այլ նաև իր ֆունկցիոնալությամբ։ Ժամացույցում տեղադրվել էին մի քանի մեղեդիներ (8-ից 16-ը՝ կախված աքսեսուարի մոդելից և սերնդից), զարթուցիչ, վայրկյանաչափ, օրացույց և էկրանի հետին լույս։ Կրկնենք՝ ամեն մարդ չէ, որ կարող էր պարծենալ նման սարքով։ Այնուամենայնիվ, նրանք, որոնց հաջողվել է ժամանակին ձեռք բերել այն, դեռ սիրով են հիշում այն ժամանակները, երբ հիանում էին այդ գաջեթի նոր տեխնոլոգիաներով և հնարավորություններով:

Հասկանալի է, որ հիմա «Մոնտանա» ժամացույցներ չեն արտադրվում։ Հետևաբար, իննսունականների դարաշրջանի այդ լեգենդար ժամացույցները ներկայում ձեռք բերելու միակ միջոցը դրանք անհատներից գնելն է: Ընդ որում, այդ անտիկվարիատի գինը տատանվում է և կախված է ժամացույցի վիճակից։ Ամենից հաճախ դրանք վաճառում են ուղղակի որպես օգտագործված ապրանքներ։ Բայց կան նաև գնի վրա ազդող այլ գործոններ, օրինակ՝ ապարանջանը: Այն կարող է լինել օրիգինալ, կարող է լինել Casio-ից, երբեմն էլ մասնավոր անձինք վաճառում են ժամացույցն ընդհանրապես առանց ապարանջանի։

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում