Հայկական ծագման մասին Հերոդոտոսի տեսությունը հերքվել է գենոմի առաջին ամբողջական ուսումնասիրության արդյունքում
SOCIETYՍեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին
Հայերը՝ Արևմտյան Ասիայի բնակիչները, որոնք պատմականորեն բնակեցվել են Հայկական լեռնաշխարհում, վաղուց համարվում էին Բալկաններից եկած փռյուգիացի վերաբնակիչների ժառանգները։ Այս տեսությունը մեծ մասամբ առաջացել է հույն պատմիչ Հերոդոտոսի պատմություններից, ով նշել է, որ հայերը պարսկական բանակում ծառայելիս զինվել են ֆռյուգիական օրինակով։ Լեզվաբանները նույնպես պաշտպանել են այս տեսությունը՝ ենթադրելով, որ հայերենը կապեր ունի հնդեվրոպական լեզուների թրակոֆրիգիական ենթախմբի հետ, գրում է Phys.org-ը։
Սակայն գենոմի առաջին ամբողջական ուսումնասիրությունը մարտահրավեր է նետում այս վաղեմի համոզմունքին` չգտնելով ոչ մի էական գենետիկ կապ հայերի և Բալկանյան տարածաշրջանի բնակչության միջև: Հետազոտությունը համեմատում է նորաստեղծ ժամանակակից հայկական գենոմները և Հայկական լեռնաշխարհի հնագույն մարդկանց հրապարակված գենետիկական տվյալները Բալկանների՝ ինչպես ժամանակակից, այնպես էլ հնագույն գենոմների հետ:
«Դարեր շարունակ պատմական հավատալիքները ձևավորել են անցյալի մեր ըմբռնումը, ինչը հաճախ մեզ ստիպում է ընդունել տեսությունները որպես ճշմարտություն», - ասում է հետազոտության հեղինակ Անահիտ Հովհաննիսյանը՝ Դուբլինի Թրինիթի քոլեջի գենետիկայի և մանրէաբանության դպրոցի անդամը:
«Սակայն, ամբողջական գենոմի հաջորդականության գալուստով և հնագույն ԴՆԹ հետազոտությունների զարգացմամբ, մենք այժմ կարող ենք կասկածի տակ դնել և վերանայել այս վաղեմի գաղափարները՝ բացահայտելով մարդկային բնակչության պատմության շատ ավելի գիտականորեն տեղեկացված տեսակետ»:
Հետազոտողները հերքել են նաև մեկ այլ համոզմունք՝ պնդումները սասունցիների՝ Հայկական լեռնաշխարհի հարավային մասում (ժամանակակից հարավ-արևելյան Թուրքիա) բնակեցված հայ բնակչության ասորական ծագման մասին: Այս կապը հիշատակվել է բազմաթիվ պատմական աղբյուրներում, ներառյալ Աստվածաշունչը, սեպագիր տեքստերը և տեղական ավանդական պատմությունները: Փոխարենը, նրանք պարզել են, որ ոչ վաղ անցյալում սասունցիները քանակի զգալի անկում են ապրել, ինչը նրանց առանձնացնում է այլ պոպուլյացիաներից:
«Հայկական լեռնաշխարհում գենետիկական շարունակականությունը ստուգելով՝ մենք եկանք այն եզրակացության, որ վաղ բրոնզի դարից հետո Մերձավոր Արևելքում լայնածավալ շարժում է եղել:
Հարցերը, թե որտեղից և երբ է այն եկել, և ինչն է առաջացրել միգրացիայի նման լայնածավալ ալիք, դեռեւս մնում են անպատասխան», - ասում է Քեմբրիջի համալսարանի պրոֆեսոր Անդրեա Մանիկան:
Հետազոտողները նաև լույս են սփռել հայկական տարբեր խմբերի բնակչության կառուցվածքի և գենետիկական փոփոխության վրա՝ պարզելով, որ Հայկական լեռնաշխարհի արևելյան, արևմտյան և կենտրոնական մասերի պոպուլյացիաները համեմատաբար բարձր նմանություն ունեն:
«Սա առաջին հետազոտությունն է, որը փորձում է կազմել Հայկական լեռնաշխարհի գենետիկական ատլասը»,- ասում է ՀՀ ԳԱԱ Մոլեկուլային կենսաբանության ինստիտուտի պրոֆեսոր, հրապարակման համահեղինակ Լևոն Եպիսկոպոսյանը։
Առավել մանրամասն` այստեղ.
https://t.me/+l9xjL01DqrowZjUy
“We are switching you to 5G, type a command”: IDBank warns about a fraud disguised as a “network update”
Ucom and staff.am Bring Together Armenia’s Business Leaders at Executive Offsite Vol.1
Ameriabank and ADB Signed a $100 Million Agreement to Expand Micro, Small, and Medium-Sized Enterprise and Green Finance in Armenia
Love Is… card from Unibank can win a trip to Paris
Learn by Playing. A Series of Financial Literacy Games with Idram, IDBank and “Novosti-Armenia”
Ucom and the Microsoft Innovation Center Collaborate on Cybersecurity Education
Unisport – Armenian Futsal Cup holder
Summer starts with iced coffee, what if it brings bonuses too? Idram&IDBank
AraratBank reduces loan interest rates for around 400 reliable SME customers
Team Holding Announces the Launch of the Third and Final Placement Phase of USD Bonds. Underwriter - Freedom Broker Armenia
Unibank Launches Biometric Identification in UNIMobile App
Unisport reaches the finals of the Futsal Armenian Cup and Premier League
IDBank was the strategic partner of the “Women in Leadership Forum & Awards 2026”
Unibank Launches Fee-Free Online Payroll Card Issuance
Ucom Supported the First-ever Western Asia Regional FPV Drone Race in Armenia
Protect Yourself from Fraud: Safety Tips from AraratBank
Unibank Offers 50% Discount on Cards During Weekends
Planning your trip from a scratch: tips from IDBank
IDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” Campaign
Unibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers
AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market
“Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’
Ucom and SunChild Continue Joint Initiatives for a Greener Future
Grant Akopian has been elected to the AmCham Board
Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue”
EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee
The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ Foundation
The international chess tournament supported by IDBank has concluded
AraratBank and Urartu Football Club Team Up to Promote Financial Literacy
FINTECH360 International Conference Held in Armenia
Ucom Upgrades Internet Speed for Unity Packages
Two Milestones, One Celebration: Moneytun Turns 20, Partnership with AraratBank Marks 10 Years
Bell Ringing Ceremony at the London Stock Exchange marks Ameriabank’s inclusion in the FTSE 100 as part of LFG
AraratBank Announces Change in Executive Leadership
Brilliant Performance of Khachaturian’s Piano Concerto by the Thessaloniki Symphony Orchestra — Dedicated to the Memory of the Victims of the Armenian Genocide
AraratBank Supports Launch of the 15th Anniversary “Faces of Memory” Seminar
“Your Relative is in Danger”: IDBank Warns About an Aggressive Wave of Phone Scams
Soft Construct Showcased New Career Opportunities at Career City Fest 2K26
Financial Literacy Course for Learning Mission non-profit organization. Idram&IDBank
A New Level of Digital Banking: IDBank Launches Strategic Partnership with Oracle
International Mother Earth Day. Idram&IDBank
Ucom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management Program
Unibank issues USD bonds with a 5.6% yield
AraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 Projects
IDBank and Idram participate in Career City Fest
AraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 Projects
Grant Akopian Appointed CEO and Chairman of the Management Board of Converse Bank
Travel in comfort with the Mastercard World "Travel" Cards from Unibank
Ucom Supports Free FPV Drone Training for Teenagers by the ArmDrone Community
AraratBank’s Special Offer at Leasing Expo Attracts Strong Customer Interest
