Yerevan, 13.February.2026,
00
:
00
BREAKING


Հայկական ծագման մասին Հերոդոտոսի տեսությունը հերքվել է գենոմի առաջին ամբողջական ուսումնասիրության արդյունքում

SOCIETY

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Հայերը՝ Արևմտյան Ասիայի բնակիչները, որոնք պատմականորեն բնակեցվել են Հայկական լեռնաշխարհում, վաղուց համարվում էին Բալկաններից եկած փռյուգիացի վերաբնակիչների ժառանգները։ Այս տեսությունը մեծ մասամբ առաջացել է հույն պատմիչ Հերոդոտոսի պատմություններից, ով նշել է, որ հայերը պարսկական բանակում ծառայելիս զինվել են ֆռյուգիական օրինակով։ Լեզվաբանները նույնպես պաշտպանել են այս տեսությունը՝ ենթադրելով, որ հայերենը կապեր ունի հնդեվրոպական լեզուների թրակոֆրիգիական ենթախմբի հետ, գրում է Phys.org-ը։

Սակայն գենոմի առաջին ամբողջական ուսումնասիրությունը մարտահրավեր է նետում այս վաղեմի համոզմունքին` չգտնելով ոչ մի էական գենետիկ կապ հայերի և Բալկանյան տարածաշրջանի բնակչության միջև: Հետազոտությունը համեմատում է նորաստեղծ ժամանակակից հայկական գենոմները և Հայկական լեռնաշխարհի հնագույն մարդկանց հրապարակված գենետիկական տվյալները Բալկանների՝ ինչպես ժամանակակից, այնպես էլ հնագույն գենոմների հետ:

«Դարեր շարունակ պատմական հավատալիքները ձևավորել են անցյալի մեր ըմբռնումը, ինչը հաճախ մեզ ստիպում է ընդունել տեսությունները որպես ճշմարտություն», - ասում է հետազոտության հեղինակ Անահիտ Հովհաննիսյանը՝ Դուբլինի Թրինիթի քոլեջի գենետիկայի և մանրէաբանության դպրոցի անդամը:

«Սակայն, ամբողջական գենոմի հաջորդականության գալուստով և հնագույն ԴՆԹ հետազոտությունների զարգացմամբ, մենք այժմ կարող ենք կասկածի տակ դնել և վերանայել այս վաղեմի գաղափարները՝ բացահայտելով մարդկային բնակչության պատմության շատ ավելի գիտականորեն տեղեկացված տեսակետ»:

Հետազոտողները հերքել են նաև մեկ այլ համոզմունք՝ պնդումները սասունցիների՝ Հայկական լեռնաշխարհի հարավային մասում (ժամանակակից հարավ-արևելյան Թուրքիա) բնակեցված հայ բնակչության ասորական ծագման մասին: Այս կապը հիշատակվել է բազմաթիվ պատմական աղբյուրներում, ներառյալ Աստվածաշունչը, սեպագիր տեքստերը և տեղական ավանդական պատմությունները: Փոխարենը, նրանք պարզել են, որ ոչ վաղ անցյալում սասունցիները քանակի զգալի անկում են ապրել, ինչը նրանց առանձնացնում է այլ պոպուլյացիաներից:

«Հայկական լեռնաշխարհում գենետիկական շարունակականությունը ստուգելով՝  մենք եկանք այն եզրակացության, որ վաղ բրոնզի դարից հետո Մերձավոր Արևելքում լայնածավալ շարժում է եղել:

Հարցերը, թե որտեղից և երբ է այն եկել, և ինչն է առաջացրել միգրացիայի նման լայնածավալ ալիք, դեռեւս մնում են անպատասխան», - ասում է Քեմբրիջի համալսարանի պրոֆեսոր Անդրեա Մանիկան:

Հետազոտողները նաև լույս են սփռել հայկական տարբեր խմբերի բնակչության կառուցվածքի և գենետիկական փոփոխության վրա՝ պարզելով, որ Հայկական լեռնաշխարհի արևելյան, արևմտյան և կենտրոնական մասերի պոպուլյացիաները համեմատաբար բարձր նմանություն ունեն:

«Սա առաջին հետազոտությունն է, որը փորձում է կազմել Հայկական լեռնաշխարհի գենետիկական ատլասը»,- ասում է ՀՀ ԳԱԱ Մոլեկուլային կենսաբանության ինստիտուտի պրոֆեսոր, հրապարակման համահեղինակ Լևոն Եպիսկոպոսյանը։

Առավել մանրամասն` այստեղ. 

https://t.me/+l9xjL01DqrowZjUy

Team Holding Announces the Launch of the Second Tranche of Its USD Bond Placement. Underwriter - Freedom Broker ArmeniaUcom Services Can Now Be Paid Via Fast Shift Team and the French University in Armenia Help 120 Students Gain Real-World ExperienceUcom Offers Comprehensive Internal Network (LAN) Building Services for Corporate Clients Unibank Became an A-Level Member of the Armenia British Business Chamber Winter adventures continue at Myler: Idram&IDBankWith the Support of AraratBank, KardaLove 5th Anniversary Festival Returns in a New FormatThe Power of One Dram — to Mathemik NGOIDBank’s Nor Nork branch has reopenedOn the impossibility of making payments via Idram for telecommunication operators’ services and the current situationWhen CSR Becomes a Driving Force for Business Development: Lala Bakhshetsyan Five-Year Partnership Between AraratBank and 4090 Charity Foundation Comes to Successful Close Idram and Weixin Pay (WeChat Pay) Launch Strategic Partnership in ArmeniaThe Winners of the Third Round of the Junius Competition Have Been AnnouncedWhat to gift men on January 28: Idram&IDBankIdram Conducted a Financial Literacy Class for Roboton ParticipantsRegarding Payments for Viva Armenia Services via IdramVahe Hakobyan Is a Political Prisoner: Past.amUp to 2% Cashback with IDBank Mastercard and ARCA CardUp to 2% cashback, free Mastercard and free ArCa card when you join IDSalaryAraratBank Sums Up “You Choose the Destination” Campaign Implemented in Partnership with MastercardBook by March 31 and get 15% off your FINTECH360 ticket Ucom Launches Fixed Network Services in Zovuni The FINTECH360 conference will be held in Yerevan from April 27 to 29 AraratBank Partners as General Sponsor of 4090 Charity Foundation's Five-Year Milestone EventAraratBank Takes the Lead in Brand PR Performance Unforgettable Moments and a Profitable Offer at Myler. Idram&IDBank Idram Summarizes 2025The Power of One Dram Donates 5,788,105 AMD to the City of Smile Charity Foundation Converse Bank Successfully Completes Globbing Bond Placement Why the Pressure on Vahe Hakobyan Continues Ucom Introduces Hecttor AI to Improve Call Center Communications The Armenian Apostolic Church: Refutation of a False Premise Vahe Hakobyan Is Being Politically PersecutedIdram employees are the Secret Santa Claus for the students of the Orran Day Care CenterAraratBank Donates AMD 8 million to the Reconstruction of the Spandaryan CanalUnibank Launches Gift Cards New Education Platforms through Cooperation between AraratBank and Aren Mehrabyan FoundationTech Innovator and Winemaker Adam Kablanian Joins the Board of Trustees of the “Music for Future” FoundationUcom Reopens Sales and Service Center on Tigran Mets Avenue AraratBank Receives Visa Trusted Partnership Award 2025 Secret Santa at idplus: Anonymous Gift CardsWe condemn the unlawful actions by Armenia’s Gov. against the Armenian Apostolic Church. Jan Figel Free Style issues Armenia’s first corporate bonds in the fashion retail sector, placed by Cube InvestUnibank Completed the Placement of Its Third Issuance of Perpetual BondsScholarship for 100 Artsakh Students as Part of IDBank’s “Side by Side” Program The results of the second Junius financial literacy competition have been summarized From idea to implementation: Ameriabank Presents the Programs Implemented under My Ameria, My Armenia CSR Campaign Ucom and SunChild Launch the “Smart Birdwatching” Educational Program AraratBank Supports Digitization of "Karin" Scientific Center Archive