Ինչպե՞ս է փոխվել հարսանեկան զգեստի նորաձևությունը՝ սկսյալ հին դարերից. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Ամուսնությունը և երեխայի ծնունդը ցանկացած կնոջ կյանքում ամենակարևոր իրադարձություններից են: Եվ զարմանալի չէ, որ յուրաքանչյուր հարսնացու առանձնահատուկ բծախնդրություն է ցուցաբերում հարսանեկան զգեստ ընտրելիս, որով նա պետք է շլացուցիչ գեղեցիկ տեսք ունենա հարսանեկան արարողության ժամանակ։ Ըստ երկրների մեծ մասում հաստատված ավանդույթի, հարսնացուի դասական զգեստը պետք է լինի սպիտակ, թեև, ընդհանուր առմամբ, գունապնակը սահմանափակված չէ։ Բացի դա, շղարշն է համարվում հարսանեկան զգեստի անբաժանելի մաս։ Հարսանյաց զգեստների պատմությունը երկար ճանապարհ է անցել՝ ընդգրկելով դարեր: Ժամանակի ընթացքում, ժողովուրդների մշակույթներին, դարաշրջանին ու նորաձևությանը համապատասխան, հարսանյաց զգեստները փոխել են ոճերն ու գույները, բայց մի բան է մնացել անփոփոխ. դա պետք է լինի ամենագեղեցիկ զգեստը, որը կխորհրդանշի սերն ու երջանկության հույսը ապագա ընտանեկան կյանքում:

Շատ դարերի ընթացքում յուրաքանչյուր ժողովուրդ ունեցել է իր ավանդույթները, հայացքներն ու գաղափարները աղջկա հարսանեկան զգեստի վերաբերյալ: Հին ժամանակներից ի վեր հարուստ հարսնացուների հանդերձանքը պատրաստվել է լավագույն և թանկարժեք գործվածքներից՝ ասեղնագործված ոսկով և մարգարիտներով։ Ցածր ծագում ունեցող հարսնացուների համար ավելի պարզ գործվածքներ էին վերցվում, իսկ որպես զարդարանք՝ հաճախ օգտագործվում էին ծաղիկները։ Հին հունական հարսնացուին հագցնում էին երկար սպիտակ զգեստ՝ պատրաստված թեթև գործվածքից՝ ուսերին ամրացված գեղեցիկ ճարմանդներով («պեպլոս»): Հին Եգիպտոսում հարսի հանդերձանքը մարմնին փաթաթած թանկ կտորն էր: Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվել խորհրդանշական իմաստով լի զարդերին՝ մատանիներ, գոտիներ, դիադեմներ։ Միջնադարում հարսնացուի երկար, նեղ զգեստը լրացվում էր երկար թևերով, որոնք գրեթե հասնում էին գետնին։

Հարուստ հարսնացուները նախընտրում էին կարմիր և մանուշակագույն զգեստներ, իսկ աղքատ աղջիկների զգեստները շագանակագույն և բեժ էին։ Նկատի ունեցեք, որ հարսանեկան հագուստը՝ որպես այդպիսին, ինչպես և հենց «հարսանյաց զգեստ» տերմինը հայտնվել են ավելի ուշ, մինչ այդ այն զգեստը, որով հարսնացուն գնում էր եկեղեցի, որտեղ էլ տեղի էր ունենում ամուսնությունը, կոչվում էր նախաամուսնական: Վերածնունդը նորություն է բերել նաև հարսնացուի հագուստին։ Զգեստը արդեն չէր թաքցնում կազմվածքը, փափուկ գործվածքներն ընդգծում էին մարմնի բնական գծերը։ Նորաձև էին ատլասե սպիտակ զգեստները՝ զարդարված ասեղնագործությամբ և մարգարիտներով։ Հենց այդ մոդելն է դիմացել ժամանակի փորձությանը և դարձել դասական հարսանյաց զգեստ։ Ռոկոկոյի դարաշրջանում հարսնացուի հանդերձանքը բազմաշերտ կիսաշրջազգեստներով ու ծալքերով շքեղ ու բարդ հագուստ էր, որը կրում էին կեղծամով: Հետագայում վերադարձան լիարժեք կիսաշրջազգեստներն ու կրինոլինները, սակայն ժանյակների, ծոպերի և այլ դետալների ավելի փոքր քանակությամբ:

Ենթադրվում է, որ Եվրոպան ավանդական սպիտակ հարսանյաց զգեստի համար պարտական է թագուհի Վիկտորյային, որն իր իսկ հարսանիքին (1840 թվական) կրել է կրեմային թեթև երանգով սպիտակ փափուկ կրինոլին՝ հարսանյաց զգեստ: Այդ պահից էլ սկսվել է հարսանեկան զգեստների նորաձևության պատմությունը: Իսկ նորաձևության աշխարհը արագ և փոփոխական է: 20-րդ դարի սկզբին չափից դուրս շքեղությունը վերացավ կանացի զգեստներում, կիսաշրջազգեստները դարձան ուղիղ, կորսետների նորաձևությունը վերացավ։ 20-ականներին հարսանյաց զգեստները մինչև ծնկները «կարճացվեցին», ճիշտ է՝ զգեստը հետևում դեռ երկար էր և հաճախ քուղ ուներ։ 30-ականների նորաձևությունը բնութագրվում է լակոնիկ կտրվածքով և նվազագույն դեկորացիաներով: 40-ականների հարսանեկան նորաձևությունը ենթադրում էր նվազագույն դեկոր, կիսաշրջազգեստները շատ լայն չէին, վզնոցը շատ խորը չէր, իսկ ուսի գիծը արհեստականորեն ընդլայնվում էր ուսադիրների օգնությամբ:

50-ականներին, դասական հարսանյաց զգեստների հետ մեկտեղ, հարսնացուների համար հայտնի ուրվագիծը ծնկներից ցած ընկած փեշն էր: Միաժամանակ ընդգծված էր գոտկատեղը։ 60-ականների հարսանյաց զգեստների տարբերակիչ հատկանիշը կարճ, ծնկից վեր փեշով ու բարձր գոտկատեղով կիսաշրջազգեստն էր։ Ոչ այնքան համարձակ հարսնացուները նախընտրում էին մինչև ծնկները հասնող զգեստներ։ Չնայած հանդերձանքի հիմնական հատկանիշը շղարշն էր, զգեստները կարող էին լինել ոչ միայն սպիտակ, այլ նաև այլ գույների: Իսկ 80-ականներին հարսնացուները անգամ հարսանեկան տաբատ էին կրում: 90-ականներից ի վեր հարսնացուի հանդերձանք են վերադարձել կիսաշրջազգեստները և կորսետները՝ խոր կտրվածքներով և զանգվածային դեկորներով, շքեղ թագով և երկար շղարշով: Իսկ ահա 2000-ականներին հարսանյաց զգեստներն ավելի հանգիստ ու հարմարավետ դարձան։ Ժամանակակից հարսանեկան նորաձևությունը բազմազան է և տարբեր: Հարսնացուի կերպարը մեծապես կախված է նրա անձնական ճաշակից և ոճի զգացումից, և դրանում նրան օգնում են բազմաթիվ դիզայներական հավաքածուները։

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում