Yerevan, 16.March.2026,
00
:
00
BREAKING


Հայաստանում ԵՄ դիտորդների գործունեությունը՝ Բաքվում ջղաձգումների պատճառ

POLITICS

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

«Գեղարդ» հիմնադրամ․

Հայաստանում ԵՄ դիտորդական առաքելության տեղակայման մասին որոշումն ընդունվել էր դեռևս 2022 թվականի հոկտեմբերին, որի համաձայն՝ Հայաստան է ուղարկվել 40 հոգանոց դիտորդական առաքելություն, որը տեղակայվել է հայ-ադրբեջանական սահմանին։ Որպես առաքելության նպատակ՝ նախանշվել է իրավիճակի մոնիթորինգը, դրա վերաբերյալ հաշվետվությունն ու վերլուծությունը։ Եվրամիության այս որոշումը հաջորդել է Եվրոպական խորհրդի նախագահ Շառլ Միշելի, Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնի, Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի միջև հոկտեմբերի 6-ին կայացած քառակողմ հանդիպմանը։ ԵԽ-ի տարածած հաղորդագրության համաձայն՝ որոշումը միտված է խաղաղության և կայունության հաստատմանը, վստահության ամրապնդմանն ու երկու երկրների պետական սահմանի դելիմիտացիային աջակցելուն։ Հատկանշական է, որ ԵՄ արտաքին քաղաքականության և անվտանգության հարցերով արդեն նախկին հանձնակատար Ժոզեպ Բորելը նշել է, որ Հայաստանի տարածքում՝ Ադրբեջանի հետ սահմանին, ԵՄ դիտորդական առաքելության տեղակայումը միտված է անկայուն իրավիճակում վստահության ամրապնդմանը, որը ռիսկի տակ է դնում մարդկային կյանքեր և հակամարտության կարգավորման գործընթացը։

Թեև ԵՄ դիտորդական առաքելության՝ հայ-ադրբեջանական սահմանին տեղակայելու մասին որոշման ընդունմանն իր անմիջական մասնակցությունն է ունեցել նաև Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը, սակայն, պաշտոնական Բաքուն ջանք չի խնայում՝ ամեն կերպ փորձելով իր դժգոհությունը հայտնել առաքելության գործունեության և դրա՝ Հայաստանի տարածքում տեղակայման վերաբերյալ:

Եվրամիության դիտորդական առաքելության առաջին 100 դիտորդները Հայաստան են ժամանել 2023 թվականի փետրվարի 20-ին՝ «նպաստելու սահմանամերձ շրջաններում կայունությանը, ինչպես նաև աջակցելու Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հարաբերությունների կարգավորման համար միջավայրի ստեղծմանը»։ 2023 թվականի դեկտեմբերին ԵՄ-ը որոշում է կայացրել ավելացնել դիտորդների թվաքանակն՝ այն հասցնելով 209-ի: Սակայն այս որոշմանը հետևել է Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարար Ջեյհուն Բայրամովի՝ Բրյուսելում Արևելյան գործընկերության երկրների ԱԳ ղեկավարների հանդիպման ժամանակ արված հերթական հայտարարությունը, որով նա ԵՄ որոշ երկրներին մեղադրել էր միակողմանի քայլերի մեջ։ Ըստ արտգործնախարարի՝ Հայաստանում ԵՄ դիտորդական առաքելությունը չի հասել իր առջև դրած խնդիրներին, ինչպիսին է Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև վստահության խթանումը, իսկ դրա փոխարեն՝ որպես գործիք՝ լայնորեն օգտագործվում է հակաադրբեջանական քարոզչությունը։

Հարկ է նշել, որ Հայաստանում արդեն շուրջ երկու տարի գործունեություն ծավալող ԵՄ դիտորդական առաքելությունն իր դրական ազդեցությունն է թողել ինչպես հայ-ադրբեջանական սահմանի՝ հարաբերական կայունության ապահովման, սահմանային անդորրը պահպանելու, ադրբեջանական ագրեսիան զսպելու, այնպես էլ՝ Բաքվի կողմից Երևանի հասցեին պարբերաբար հնչող ստահոդ հայտարարությունները հերքելու առումներով։ Այսպես՝ դեռևս 2024 թվականի մարտին, երբ Բաքուն հերթական անգամ հաղորդագրություն էր տարածել, թե հայկական զինված ուժերն իբրև թե տեղաշարժեր են իրականացնում սահմանային հատվածներում, հերքվեց ինչպես ՀՀ Պաշտպանության նախարարության, այնպես էլ՝ ԵՄ դիտորդական առաքելության կողմից: Ավելին՝ ԵՄ դիտորդների՝ հերքող հայտարարությանն արձագանքել էր նաև Հարավային Կովկասում և Վրաստանի ճգնաժամի հարցերով ԵՄ հատուկ ներկայացուցիչ Տոյվո Կլաարը՝ շեշտելով, որ Հայաստանում Եվրոպական միության դիտորդական առաքելության կողմից հաստատվել է, որ հայ-ադրբեջանական սահմանին ռազմական անսովոր տեղաշարժեր չեն նկատվել։

‹‹Հենց սա է առաքելության հիմնական նպատակը՝ ապահովել առավել թափանցիկություն և վստահություն կառուցել››,- նշել էր Տոյվո Կլաարը:

Ինչպես տեսնում ենք, հայկական կողմի և դիտորդական առաքելության համատեղ փաստական ժխտումը պարզապես զրոյացնում է ադրբեջանական կեղծ հռետորաբանությունը:

Այն, որ ԵՄ դիտորդական առաքելությունը նպաստել է հայ-ադրբեջանական սահմանին միջադեպերի քանակի նվազմանն ու լարվածության համեմատաբար թուլացմանն, արձանագրվել է նաև հենց դիտորդական առաքելության ղեկավար Մարկուս Ռիտերի կողմից, ով Հայաստանում՝ դիտորդական առաքելության 1-ամյակին նվիրված միջոցառմանը, հայտարարել է, որ առաքելության սահմանային շրջայցերը նպաստել են սահմանամերձ շրջաններում խաղաղության ու անվտանգության մակարդակի բարձրացմանը:

Ադրբեջանական կողմը, սակայն, մեղադրում է ԵՄ դիտորդական առաքելությանը․ «ՀՀ-ում ԵՄ առաքելությունը, փաստորեն, դարձել է «հեռադիտակի դիվանագիտության» գործակալ՝ նպաստելով եվրոպական տարբեր պաշտոնյաների և ոչ պաշտոնական պատվիրակությունների այցերին սահմանամերձ շրջաններ: Առանց բացառության՝ նման այցերն օգտագործվում են անհիմն ադրբեջանաֆոբիա տարածելու համար››։

Բացի այս՝ ադրբեջանական կողմն արդեն տևական ժամանակ է, ինչ միտումնավոր կերպով ստահոդ տեղեկություններ է տարածում, թե Հայաստանում ԵՄ դիտորդական առաքելությունն իբրև թե հետախուզություն է իրականացնում ընդդեմ Ադրբեջանի, Իրանի և Ռուսաստանի Դաշնության: Նմանատիպ մեղադրանքներով Ադրբեջանը ցանկանում է սեպ խրել և ավելորդ լարվածություն ստեղծել Հայաստանի ու Իրանի հարաբերություններում։

Ի պատասխան Հայաստանում տեղակայված ԵՄ առաքելության հասցեին և Հայաստանի «ռազմականացման» վերաբերյալ Ադրբեջանի նախագահ Իհլամ Ալիևի հնչեցրած քննադատություններին՝ ԵՄ Արտաքին հարաբերությունների հարցերով գլխավոր խոսնակ Պետեր Ստանոն ասել է․ «Առաքելությունը կյանքի է կոչվել Հայաստանի իշխանությունների դիմումի համաձայն, և այն գործում է միայն միջազգայնորեն ճանաչված երկկողմ սահմանի հայկական կողմում։ Դա անկողմնակալ առաքելություն է՝ հստակ սահմանված մանդատով»։

Բաքուն, բնականաբար, Պետեր Ստանոյի հայտարարություններին արձագանքել է բավական բուռն կերպով՝ համարելով այն ‹‹անհիմն և անընդունելի››՝ ԵՄ-ին մեղադրելով Ադրբեջանի օրինական շահերը հաշվի չառնելու և փոխադարձ վստահություն չապահովելու մեջ։

Վերջերս ադրբեջանական կողմը Հայաստան այցելած Լեհաստանի նախագահի և Երասխ համայնքում ԵՄ առաքելության լեհ դիտորդների հետ հանդիպումը ‹‹ոչ բարեկամական քայլ է›› որակել․ ‹‹Մենք խորապես ափսոսում ենք, որ պաշտոնապես Ադրբեջանի «ռազմավարական գործընկեր» հանդիսացող երկրի նախագահը մասնակցել է անընդունելի դիվանագիտական «հեռադիտակ շոուին», որը հանգեցրել է Ադրբեջանի և Լեհաստանի միջև հարաբերությունների սրմանը»։

Չնայած այս ամենին՝ Հայաստանում ԵՄ դեսպան Վասիլիս Մարագոսն, անդրադառնալով դիտորդական առաքելության գործունեության ապագային, նշել է, որ առաքելության երկարացման մասին որոշումը դեռ վերջնական չէ։

Այսպիսով՝ պետք է նշել, որ Հայաստանում ԵՄ դիտորդական առաքելությունն առաջին հերթին ադրբեջանական ագրեսիվ քայլերը զսպելու և տեղում իրավիճակը ճշմարիտ գնահատելու առումով բավական լուրջ և դրական ազդեցություն ունի: Սա, իհարկե, Բաքվի շահերից չի բխում։

 Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Ucom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of DevelopmentSpring Promotion at Megamall from Idram&IDBank“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure FundingIDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles TimesAraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive YearUcom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the Diaspora New Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBankNew Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBankUBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance GroupIDBank Expands Travel Benefits of Premium CardsFree Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle EastLove Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin BranchUcom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe HakobyaIdram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving DayAraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” AwardIDBank has opened a representative office in Glendale, CaliforniaTeam Holding Announces the Launch of the Second Tranche of Its USD Bond Placement. Underwriter - Freedom Broker ArmeniaUcom Services Can Now Be Paid Via Fast Shift Team and the French University in Armenia Help 120 Students Gain Real-World ExperienceUcom Offers Comprehensive Internal Network (LAN) Building Services for Corporate Clients Unibank Became an A-Level Member of the Armenia British Business Chamber Winter adventures continue at Myler: Idram&IDBankWith the Support of AraratBank, KardaLove 5th Anniversary Festival Returns in a New FormatThe Power of One Dram — to Mathemik NGO