Yerevan, 30.October.2026,
00
:
00
English
Հայերեն Русский
BREAKING
Lavrov: Russia intends to outline concrete steps to resolve issues in Karabakh Armenia President signs decree on calling snap parliamentary elections on June 20 Armenia President petitions to Constitutional Court Armenia legislature convenes special session to consider new Electoral Code Latvia parliament recognizes Armenian Genocide 145 new cases of COVID-19 confirmed in Armenia Armenia acting Deputy PM receives Iran Ambassador Azerbaijanis advance in territory of Nor Ghazanchi village of Karabakh's Martakert again, negotiations underway Lebanon official to Armenians: You were killed by sword, we—by famine, blockade, but culprit is one Al-Arabia: 10,000 people parade with torches in Yerevan in memory of 1.5 million Armenians killed in Ottoman Turkey Greek PM expects to meet with Erdogan in the near future Armenia Ombudsman on protest held in front of Prosecutor General's Office

Հազվագյուտ գերհսկա աստղ՝ անսովոր ճակատագրով. Աստղագետների հետաքրքիր հայտնագործություն

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Կիսվել

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Չեխիայի և Արգենտինայի աստղագետները հազվագյուտ բացահայտում են կատարել՝ ուսումնասիրելով տիեզերքը Չիլիում գտնվող Gemini South աստղադիտակով: Նրանք հայտնաբերել են HD 144812 աստղը՝ դեղին գերհսկա, որն անցել է անսովոր էվոլյուցիայի միջով և դարձել եզակի աստղային համակարգի մաս: Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են arXiv պորտալում՝ լույս սփռելով տիեզերական հսկաների կյանքի առեղծվածային գործընթացների վրա:

Աստղ, որն ընտրել է այլ ճանապարհ

HD 144812-ը, որը գտնվում է Երկրից 2500 լուսային տարի հեռավորության վրա, պարզապես աստղ չէ, այլ իսկական հսկա: Այն տասնյակ անգամ ավելի մեծ է, քան Արևը, և պատկանում է գերհսկաների դասին, որոնց կյանքը սովորաբար ավարտվում է գերնոր աստղի պայթյունով: Սակայն այս աստղը գնացել է այլ ճանապարհով: Սկզբում այն եղել է կարմիր գերհսկա՝ հսկայական, սառը և պայծառ աստղ, որը գտնվում էր էվոլյուցիայի վերջին փուլում: Սակայն, փոխանակ իր ցիկլն ավարտելու պայթյունով, HD 144812-ը սկսել է կորցնել զանգվածը և վերածվել դեղին գերհսկայի, ինչը աստղագիտության մեջ չափազանց հազվադեպ է հանդիպում:
Առաջին անգամ աստղը դասակարգվել է 1978 թվականին՝ նրա սպեկտրում առկա էմիսիոն գծերի շնորհիվ, որոնք վկայում էին նյութի արտանետման մասին: Gemini South աստղադիտակի IGRINS ինֆրակարմիր սպեկտրոմետրով կատարված նոր դիտարկումները հաստատել են՝ HD 144812-ն ակտիվորեն կորցնում է նյութ: Ինֆրակարմիր ճառագայթման ավելցուկը ցույց է տալիս, որ աստղի շուրջ ձևավորվում է գազի և փոշու ամպ, որը արտանետվել է նրա մակերևույթից:

Տիեզերքում մենակ չէ

Ավելի զարմանալի էր HD 144812-ի կողքին աստղ-ուղեկից հայտնաբերելը: Այս ուղեկիցը, հավանաբար, ավելի փոքր զանգվածով, շրջապատված է գազային սկավառակով, որը ձևավորվել է գլխավոր գերհսկայի՝ կարմիր գերհսկայի փուլում կորցրած նյութից: Գիտնականները ենթադրում են, որ երկու աստղերի փոխազդեցությունը կարևոր դեր է խաղացել HD 144812-ի անսովոր էվոլյուցիայի մեջ: Հնարավոր է, որ ուղեկցի գրավիտացիան արագացրել է զանգվածի կորուստը՝ փոխելով հսկայի ճակատագիրը:
Նման կրկնակի համակարգերը հազվադեպ են հանդիպում, հատկապես գերհսկաների շրջանում: Ուղեկցի շուրջ գազային սկավառակը «տիեզերական արխիվ» է, որը պահպանում է HD 144812-ի անցյալի հետքերը: Դրա կազմի վերլուծությունը կարող է պատմել, թե ինչ գործընթացներ են տեղի ունեցել համակարգում միլիոնավոր տարիներ առաջ:

Ինչո՞ւ է սա կարևոր

HD 144812-ի նման աստղերը իսկական տիեզերական անոմալիաներ են: Գերհսկաների մեծ մասը հետևում է կանխատեսելի ճանապարհի՝ ընդլայնվում են դառնալով կարմիր գերհսկա, այնուհետև կոլապսի են ենթարկվում և պայթում որպես գերնոր աստղ՝ թողնելով նեյտրոնային աստղ կամ սև խոռոչ: HD 144812-ը խախտում է այս սցենարը՝ ցույց տալով, որ աստղերի էվոլյուցիան կարող է լինել ավելի բարդ և բազմազան, քան նախկինում կարծում էին: Նրա դեպքն օգնում է աստղագետներին հասկանալ, թե ինչպես են կրկնակի համակարգերում փոխազդեցությունները ազդում զանգվածեղ աստղերի կյանքի ցիկլի վրա:

Բացի այդ, նման աստղերը կարևոր դեր են խաղում տիեզերքի հարստացման գործում: HD 144812-ի զանգվածի կորուստը միջաստղային տարածություն է արտանետում ծանր տարրեր՝ ածխածին, թթվածին, երկաթ, որոնք հետագայում կդառնան նոր աստղերի և մոլորակների կառուցման նյութ:

Ի՞նչ է հաջորդը

Հետազոտողների թիմը նախատեսում է շարունակել HD 144812-ի դիտարկումները ինֆրակարմիր և օպտիկական տիրույթներում: Սա կօգնի ճշտել ուղեկցի ուղեծիրը, չափել զանգվածի կորստի արագությունը և որոշել արտանետված նյութի քիմիական կազմը: Ապագայում աստղագետները հույս ունեն օգտագործել ավելի հզոր գործիքներ, ինչպիսին է «Ջեյմս Ուեբ» աստղադիտակը, այս համակարգի մասին լրացուցիչ մանրամասներ բացահայտելու համար:

Եզրակացություն

HD 144812-ի հայտնաբերումը պատուհան է դեպի աստղային էվոլյուցիայի զարմանալի աշխարհ: Հազվագյուտ դեղին գերհսկան, որը հրաժարվել է հետևել ստանդարտ ճանապարհին, և նրա առեղծվածային ուղեկիցը՝ գազային սկավառակով, ստիպում են վերանայել աստղերի կյանքը կառավարող օրենքները: Այս գտածոն հիշեցնում է, որ նույնիսկ լավ ուսումնասիրված Տիեզերքում մեզ սպասում են անակնկալներ, որոնք կարող են շրջել տիեզերքի մասին մեր պատկերացումները:

 Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Կիսվել
Timeline
First Steps in Your Career with IDBank: 16th Cycle of IDream LaunchedDigital Architecture for a Sustainable Future: IDBank's Article in Regional Post MagazineRate.Trading. New Digital Culture of Currency ExchangeDigital Future and Sustainable Development: IDBank's Chairman of the Management Board in an Interview with ForbesApplications Now Open: Armenian Virtuosos International Academy-Festival 2027Book Published with Ucom’s Support Presented at COP17: “The Secret Path of Hovazadzor”Ucom Highlights the Role of Technology in Nature Conservation at COP17“The people of Stepanavan will show through their votes that every attempt to deceive them with videos is doomed to fail”: “Strong Armenia” Party With Ucom’s Support, SunChild Brings Cinema and Environmental Conservation TogetherYoung Musicians of the “Armenian Virtuosos” Program Perform in the COP17 A Birthday in Italy with UnibankIdram and IDBank Participated in the Opening of My Forest Armenia’s Pavilion at COP17Unibank Receives B++ Sustainability Alignment Rating from Agents for Impact GmbH Ucom Supported Yerevan Conservation Symposium 2026 as Strategic PartnerIDBank to Showcase Environmental and Innovative Initiatives at COP17New AI-Powered Wildlife Monitoring Camera Installed in Paruyr Sevak with the Support of Ucom35 Years of Trust: IDBank Celebrates with Its CustomersBusiness and mining leader Mark Cutifani to deliver keynote speech at the 3rd Mining Armenia Forum“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across ArmeniaAfeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership“The Golden Hour”: IDBank explains how to respond effectively to a scam attackNelli Kocharyan Presents Converse Bank’s Vision for Development of International Relations at the BACEE Conference BACEE International Conference Kicks Off with Converse Bank as Lead Sponsor Unibank has issued perpetual bonds with an annual coupon yield of 13.2% Ucom Measures the Environmental Impact of Its OperationsUnibank Offers USD-Denominated Bonds with an Annual Coupon Rate of 6% Ucom Becomes an Official Partner of the Armenia-UK Business Forum 2026Ucom Sales and Service Center at 20/52 Erebuni Reopens After Renovation Unibank Joins the Armenian Solar Energy AssociationThe Widely Discussed Dvin Crown Project. A New Visibility Platform for Brands Has Emerged in the Heart of YerevanAmeriabank named Most Innovative Digital Bank in Armenia, alongside 9 Global Finance Digital Banking AwardsUnibank and Picsart Academy Host Kids Day for ChildrenUnibank Issues AMD and USD Bonds with Annual Coupon Rates of 10.3% and 6%Artur Hovhannisyan and the Ambassador of Bulgaria to Armenia discussed a number of programs of mutual interest to Armenia and Bulgaria A new and fantastic story was born in the heart of Yerevan—the spirit of the old city at Hayasa Hotel Old YerevanConverse Bank is Lead Sponsor of the BACEE International Banking Conference Ralph Yirikian on the Cost of Digital Transformation at the 13th Regional HR Conference You Can Now Pay with Idram on Glovo: The Long-Awaited Partnership Is Now a RealityRate.Trading: Currency Exchange on a New Digital PlatformIdram's "City of Good Deeds": From Teamwork to Real Charitable Projects Ucom and FAST Bring Together Artificial Intelligence and Green Innovation From Car Selection to Purchase – All in One Place: Ameriabank to Present its Myar.am Platform and Special Offers at Armenian Auto Show IDBank and the “Dekavva Fund” Stand with People from Artsakh Ucom Supports AI-Powered Camera Installation for Nature Conservation Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice Ucom Fellowship Participants Meet Ralph Yirikian at UcomUnibank Becomes Title Sponsor of Alashkert Football ClubSergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invite Young Pianists to Apply for the Prestigious Lang Lang Young Scholars ProgramUnibank Call Center Now Available 24/7 on Weekdays
All Timeline »
Most Popular
1 Ucom Highlights the Role of Technology in Nature Conservation at COP17 2 Digital Architecture for a Sustainable Future: IDBank's Article in Regional Post Magazine 3 Book Published with Ucom’s Support Presented at COP17: “The Secret Path of Hovazadzor” 4 Applications Now Open: Armenian Virtuosos International Academy-Festival 2027 5 Digital Future and Sustainable Development: IDBank's Chairman of the Management Board in an Intervie...
Poll