Արցախյան պատերազմում հայրենիքի համար կյանքը զոհած Դավիթ Սարապյանը` Դևը, փետրվարի 4-ին կդառնար 50 տարեկան

 Արցախյան պատերազմի մարտիկ, Հադրութի շրջանի Տող գյուղի ազատագրմանը մասնակցած, իսկ Շահումյանի շրջանի Թոդան գյուղի համար մղվող մարտում զոհված Դավիթ Սարապյանը` Դևը, փետրվարի 4-ին կդառնար 50 տարեկան: Մոնթե Մելքոնյանի, Լեոնիդ Ազգալդյանի, Արկադի Տեր-Թադևոսյանի, Արցախի թեմի առաջնորդ Պարգև Սրբազանի, ծառայակից մյուս ընկերների, ծանոթների, բարեկամների կողմից բարձր գնահատականի արժանացած Դավիթ Սարապյանին բնութագրում են որպես առնական ու ուժեղ անձնավորության, ով ուներ նուրբ ու փխրուն հոգի: Դավիթ Սարապյանի կյանքի չբացահայտված դրվագների, գրական գործունեության մասին պատմող «Դև. կյանքը, պայքարը, ստեղծագործությունը» գրքի հեղինակ, լրագրող Էվելինա Մելքումյանը«Արմենպրես»-ի հետ զրույցում հատկապես խոսեց Դևի գրելու շնորհի մասին:

Տասը տարի առաջ հրատարկված գիրքը, որտեղ ներառված են նաև Դավիթ Սարապյանի ստեղծագործությունները, ըստ հեղինակի, նոր կյանք տվեց ազատամարտիկին` հետաքրքրություն առաջացնելով ինչպես ավագ սերնդի գրողների, այնպես էլ երիտասարդների շրջանում:

Դավիթ Սարապյանը` Դևը, ծնվել է 1966 թվականի փետրվարի 4-ին Երևանում, ճարտարապետի ընտանիքում։ Հայրը՝ Էդուարդ Սարապյանը Երևանի գլխավոր ճարտարապետն էր 1960-ականներին, մայրը՝ Էմմա Սարապյանը, ականավոր գիտնական, առաջին կիբեռնետիկներից մեկը։ Ձերժինսկու անվան միջնակարգ դպրոցնավարտելուց հետո ընդունվել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի կիբեռնետիկայի ֆակուլտետը։ 1984-ի մայիսին մեկնել է խորհրդային բանակ, ծառայել Բայկոնուրի զորամասում, ապա՝  Խմ ելնիցկու մարզում։ 1985-ի հոկտեմբերին նրան դատապարտել են 4 տարվա ազատազրկման ազգամիջյան կոնֆլիկտի համար։ Բանտից դուրս գալուց հետո ինստիտուտ չի վերադարձել։ Աշխատել է որպես ռեժիսոր, գրել «300 վայրկյան» վիպակը։

1990 թվականին մեկնել է ռազմաճակատ, առաջապահ գիծ, ընդունվել հրամանատար Լեոնիդ Ազգալդյանի «Անկախության բանակի» շարքերը, ապա՝ «Տիգրան Մեծ» ջոկատում է կռվել։ Մասնակցել է Շահումյան շրջանի Բուզլուխ, Մանաշիդ, Ղարաչինար, Սարիսու, Էրքեջ գյուղերի ինքնապաշտպանական մարտերին։ 1991 թվականի հոկտեմբերի 30-ին մասնակցել է Հադրութի շրջանի Տող գյուղի ազատագրմանը։ Զոհվել է Շահումյանի շրջանի Թոդան գյուղի համար մղվող մարտում 1991 թվականի դեկտեմբերի 10-ին։ Դևի աճյունն ամփոփված է Երևանի Եռաբլու ր զինվորական պանթեոնում։ Երևանի Ջոն Կիրակոսյանի անվան թիվ 20 դպրոցում (Ձերժինսկի) բացվել է Դավիթ Սարապյանի անունը կրող դասարանը։ (Աղբյուրը` Վիքիպեդիա)

Էվելինա Մելքումյանի խոսքով` Դավիթ Սարապյանն օժված էր գրական տաղանդով ու արդեն դպրոցական տարիներին գրում էր գեղեցիկ քնարական բանաստեղծություններ, հումորային պատմվածքներ, որոնք թեթև էին և ուրախ: Նրա ստեղծագործությունները դաջվում են հիշողության մեջ, կարդացվում մեկ շնչով` շնորհիվ կենդանի խոսքի, գրելաձևի պարզության ու անկաշկանդ ոճի: «Լուրջ աշխատանք է նրա «300 վայրկյան» վեպը, որն իր ընթերցողին գրավում է լարված սյուժեով, հերոսների կրքերով ու հուզումներով: Այդ վեպը հետագայում նա վերածում է սցենարի, որը բարձր գնահատականի է արժանանու մ կինոգետների կողմից: Ամենակարևորը, որ այն հաստատվել Օդեսայի կինոստուդիայում նկարահանելու համար, բայց պատերազմ գնալու պատճառով գործն ընդհատվել է»,-ասաց զրուցակիցը:

Գրքի բաժիններից մեկը Էվելինա Մելքումյանը վերնագրել է «Նուրբ հոգու տեր հերոսը», որտեղ պատմվում է Դավիթ Սարապյանի, այն միջավայրի մասին, որում նա մեծացել է, տրվում է կյանքի բարդ խճանկարը, ներկայացվում են նրան ճանաչողների հիշողությունները: «Նա առնական էր, ֆիզիկապես ուժեղ, տղամարդկային, հոգով հզոր, գեղեցիկ կազմվածքով, բայց դրա հետ մեկտեղ ուներ չափազանց  նուրբ, կարեկից, պոետիկ հոգի: Նա շատ սիրում էր բնությունը, ծաղիկները»:

Գրիք հեղինակի դիտարկմամբ` գիրքը երիտասարդների շրջանում մեծ հետաքրքրություն է առաջացրել, որից հետո Դևի մասին գրվել են դիպլոմային աշխատանքներ, հոդվածներ, բանաստեղծություններ, ֆեյսբուքյան էջ է բացվել նրա անունով, միջոցառումներ են իրականացվել, որոնք շարունակական բնույթ են կրում:

Էվելինա Մելքումյանը Դավիթ Սարապյանին ճանաչել է, երբ նա 14 տարեկան էր, նրանք կիսվել են իրենց գրական ստեղծագործություններով, նրանց երկուսին էլ դասավանդել է Էդգար Դանիելյանը, ում խոսքն այն տարիներին, ըստ Մելքումյանի, արժեքավոր էր, տրված գնահատականը` նշանակալի: Բացի այդ` մեր զրուցակիցն աշխատել է Սարապյանի մայրիկի` Էմմա Սարապյանի հետ, մտերիմ է եղել այդ ընտանիքի հետ:

Ինչու են Դավիթ Սարապյանին «Դև» մականունով դիմել, Էվելինա Մելքումյանի կարծիքով` Դավիթ անվան անգլերեն հնչողության պատճառով` Դավիթ-Դեյվիդ-Դև: Ու զուգադիպել է, որ հայերենում դևն այլ նշանակություն ունի: «Բայց մի բան էլ: Մայրը պատմում էր, որ նա սովետական մուլֆիլմն էր սիրում (հավանաբար` խոսքը Ռոբերտ Սահակյանցի «Խոսող ձուկը» մուլտֆիլմի մասին է, հեղ.) ու, երբ զանգում էր տուն, մայրը պատասխանում էր ու ասում` ով է, Դավիթ Սարապյանն էլ պատասխանում էր` այդ ես եմ, քո բարի Դևը»,-պատմեց Մելքումյանը:

Մի անգամ էլ Գրականության ինստիտուտի տնօրեն Վարդան Դևրիկյանին է ասել` «փաստորեն դու էլ ես ինձ նման Դև»:

Էվելինա Մելքումյանը նաև տեղեկացրեց, որ ազատամարտիկի 50-ամյակի առիթով գեներալ-մայոր Արկադի Տեր-Թադևոսյանը կազմակերպել է միջոցոռում` բարձր գնահատելով Դավիթ Սարապյանի անձն ու գործունեությունը:

«Դավիթն անմիջապես աչքի ընկավ։ Բարձրահասակ, ինտելեգենտ, ներկայանալի։ Զարմացնում էր իր էրուդիցիայով, կարդացածությամբ, բայց, դրանով հանդերձ, երբեք չէր ընդգծում իր գերազանցությունը։ Բոլորիս հիացնում էր նրա հումորի զգացումը. նրանից կատակների ու սրախոսությունների տարափ էր հորդում։ Եվ, իհարկե, ապշեցնում էր նրա բնածին ռազմական տաղանդը։ Ընդունակ էր ամենաբարձր մասնագիտական մակարդակով մշակել ռազմավարական բարդ գործողություններ և նույն հաջողությամբ իրականացնել դրանք։ Օժտված էր մարտական ու մարդկային հազվագյուտ հատկություններով։ Երբեք որևէ բան ուրիշի վրա չէր գցի, ստանձնում էր ամենաբարդ ու վտանգավոր առաջադրանքները։ Իմ ամենալավ հրամանատարներից էր, ում անվերապահ վստահում էի։ Իր մարտական գերազանց կարողությունները դրսևորեց հատկապես Տող գյուղի ազատագրման ժամանակ։ Այդ գործողությունը, որ մշակեց ու ինքն էլ կատարեց, դարձավ ֆանտաստիկ իրականություն»։ Արկադի Տեր-Թադևոսյան (Կոմանդոս)
«Դավիթ Սարապյանը մեր հաղթանակի սյուներից է, մեր ազգի տաճարի անկյունաքարերից մեկը։ Դեռ կարող էր շատ հաղթանակների հասնել, շատ բարձունքներ նվաճել, բայց, ավաղ։ Նրա հերոսական մահը ավելի բարձրացրեց Դավթի լուսավոր կերպարը, որ կրում եմ իմ մեջ…»։ Արցախի թեմի առաջնորդ Պարգև արքեպիսկոպոս Մարտիրոսյան