Yerevan, 30.October.2026,
00
:
00
BREAKING

Ի՞նչ պատահեց «Երեք օվկիանոսի» հետ, որը պետք է գրավեր աշխարհը. «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Կար մի ժամանակ, երբ Sanyo անունը գրեթե նույնքան բարձր էր հնչում, որքան Sony-ն կամ Sharp-ը։ Մագնիտոֆոններ, նվագարկիչներ, հեռուստացույցներ, լվացքի մեքենաներ, արևային մարտկոցներ. թվում էր, թե այդ ընկերությունը կարող է ամեն ինչ արտադրել։ Բայց այսօր լեգենդար Սանիոն, կարծես, անհետացել է։ Որտե՞ղ է նա հիմա, կա՞, արդյոք, այդ ընկերությունը կամ բրենդը։

Ամեն ինչ սկսվել էր հետպատերազմյան Ճապոնիայում, որտեղ դաշնակից երկրները փորձում էին բարեփոխել պարտված կայսրության տնտեսությունը։ Այն ժամանակվա ամենաակնառու խաղացողներից մեկը Matsushita Electric - ն էր՝ ապա գ ա Panasonic-ը, որը հիմնադրվել էր Կոնոսուկե Մացուշիտայի կողմից։ Երբ ամերիկացիները ճնշում գործադրեցին հզոր կորպորացիաները քայքայելու համար, Մացուշիտան ակտիվների մի մասը փոխանցեց իր փեսա և հավատարիմ դաշնակից Տոշիո Իուեին։ Հենց նա էլ 1947 թվականին հիմնադրեց Sanyo-ն։ Ընտրված անունը՝ «Երեք օվկիանոս», խոսուն էր, երազանքը պարզ էր և համարձակ, իմաստը՝ հասկանալի, այն է՝ Sanyo-ի արտադրանքը պետք է նվաճեր Ամերիկան, Եվրոպան և Ասիան։ Sanyo-ն սկսեց լապտերներ արտադրել, նույն տեսակի, որը մի ժամանակ հաջողություն էր բերել Մացուշիտային։ Սակայն մի քանի տարի անց ընկերությունն անցավ էլեկտրոնիկայի. արտադրվեցին Ճապոնիայում առաջին պլաստիկե ռադիոները, էժան լվացքի մեքենաները, օդափոխիչները, հեռուստացույցները... Հաջողության գաղտնիքը պարզ էր. Sanyo-ն չէր փորձում լինել գյուտարար։ Նա ուշադրություն էր դարձնում, թե ինչն է մարդկանց դուր գալիս, և այն դարձնում ավելի արագ, հեշտ արտադրվող և էժան։ Միևնույն ժամանակ, ռադիոընդունիչները մասերի բաժանված վիճակում արտահանվում էին ԱՄՆ՝ բարձր տուրքերից խուսափելու համար։ Տեղում հայտնվելուց հետո դրանք հավաքվում և վաճառվում էին տարբեր ապրանքանիշների ներքո։ 1960-ականների սկզբին Sanyo-ն այլևս պարզապես հաջողակ ընկերություն չէր, այն դարձել էր մատչելի տեխնոլոգիաների խորհրդանիշ աշխարհի միլիոնավոր ընտանիքների համար։1970-ականները Sanyo-ի համար ոսկե դարաշրջան էին։

Տոշիո Իուեի մահից հետո իշխանության ղեկը ստանձնել էր նրա եղբայր Կաորուն։ Ընկերությունը գնեց ամերիկյան Fisher ապրանքանիշը և ամրապնդեց իր դիրքերը ԱՄՆ շուկայում։ Հենց այդ ժամանակ աշխարհը տեսավ պաշտամունքային Sanyo ռադիոընդունիչները՝ հզոր, ոճային, տպավորիչ բարձրախոսներով։ ԽՍՀՄ-ում Fisher կամ Sanyo ռադիոընդունիչ ունեցողները ընտրյալների շարքում էին։ Բայց արագ աճի մեջ սկսեցին ի հայտ գալ խնդիրների մտահոգիչ նշաններ։ 1986 թվականին Sanyo-ն ցնցվեց սկանդալից. անսարք կերոսինային ջեռուցիչները մարդկային զոհերի պատճառ դարձան։ Հետևանքները արագ եղան. ընկերության նախագահ Կաորու Իուեն հրաժարական տվեց՝ ամբողջությամբ ստանձնելով մեղքը։ Կառավարումն անցավ նրա որդուն՝ Սատոշի Իուեին, որը հավակնոտ և շարժուն մարդ էր։

Բայց շուտով ամբողջ Ճապոնիայում փոթորիկ սկսվեց. տնտեսական փուչիկը պայթեց 1990-ականների սկզբին։ Իենը կտրուկ աճեց՝ հասնելով ռեկորդային բարձունքների, ճապոնական արտահանումը փլուզվեց, իսկ մի ժամանակ անպարտելի արտադրողները սկսեցին վնասներ կրել։ Sanyo-ն, որը տարիներ շարունակ կայուն վերելք էր գրանցում, առաջին անգամ բախվեց դաժան իրականության. շահույթը նվազում էր։ Հայտնվելով անդունդի եզրին՝ ընկերությունը սկսեց պայքարել գոյատևման համար։ Sanyo-ն կենտրոնացավ նոր ոլորտների վրա՝ առաջին հիբրիդային մեքենաների համար մարտկոցների մշակում, կանաչ էներգիայի համար արևային վահանակների արտադրություն և էժան թվային տեսախցիկների արտադրություն։ Եվ որոշ մտահղացումներ իրականում իսկապես աշխատեցին։ Սակայն էլեկտրոնիկայի շուկան արագ էր փոխվում, իսկ Sanyo-ի ռեսուրսները գնալով պակասում էին։

2004 թվականին Նիիգատայի երկրաշարժը ավերիչ հարված հասցրեց Sanyo-ի գործարաններին։ Կորուստները էքսպոնենցիալ աճեցին։ Ապա նոր սկանդալ ծագեց. 2007 թվականին պարզվեց, որ բջջային ստորաբաժանման ղեկավարությունը թաքցնում էր վնասները։ Ներդրողների վստահությունը գոլորշիանում էր՝ ինչպես ջուրը ավազի վրա։ Ընկերությունը փորձեց վաճառել իր ակտիվները, բայց արդեն ուշ էր, և հրաշք տեղի չունեցավ։ Միայն 2009 թվականին Sanyo-ի ճակատագիրը վերջապես փոխվեց ։ Panasonic-ը գնեց վերահսկիչ բաժնետոմսերի փաթեթը 4,6 միլիարդ դոլարով՝ սկսելով մի կլանում, որը ոչ ոք չէր կարող կանգնեցնել։ Նախկին հզորության մնացորդները վաճառվեցին մաս-մաս, կարծես ինչ-որ մեկը որպես հուշ քանդում էր ավերված տաճարը։ Հիանալի ապրանքանիշից մնաց միայն անունը։

Այսօր Sanyo անունը դեռևս կարելի է տեսնել Հնդկաստանում Panasonic ապրանքանիշի էժան հեռուստացույցների վրա, ԱՄՆ-ի համար Funai-ի կողմից արտադրված բյուջետային մոդուլների վրա, ինչպես նաև Հարավարևել յան Ասիայի սառնարանների և լվացքի մեքենաների վրա, որտեղ ապրանքանիշը պատկանում է Haier-ին։ Բայց դրանք միայն Sanyo-ի նախկին մեծության ստվերներն են։

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

First Steps in Your Career with IDBank: 16th Cycle of IDream LaunchedDigital Architecture for a Sustainable Future: IDBank's Article in Regional Post MagazineRate.Trading. New Digital Culture of Currency ExchangeDigital Future and Sustainable Development: IDBank's Chairman of the Management Board in an Interview with ForbesApplications Now Open: Armenian Virtuosos International Academy-Festival 2027Book Published with Ucom’s Support Presented at COP17: “The Secret Path of Hovazadzor”Ucom Highlights the Role of Technology in Nature Conservation at COP17“The people of Stepanavan will show through their votes that every attempt to deceive them with videos is doomed to fail”: “Strong Armenia” Party With Ucom’s Support, SunChild Brings Cinema and Environmental Conservation TogetherYoung Musicians of the “Armenian Virtuosos” Program Perform in the COP17 A Birthday in Italy with UnibankIdram and IDBank Participated in the Opening of My Forest Armenia’s Pavilion at COP17Unibank Receives B++ Sustainability Alignment Rating from Agents for Impact GmbH Ucom Supported Yerevan Conservation Symposium 2026 as Strategic PartnerIDBank to Showcase Environmental and Innovative Initiatives at COP17New AI-Powered Wildlife Monitoring Camera Installed in Paruyr Sevak with the Support of Ucom35 Years of Trust: IDBank Celebrates with Its CustomersBusiness and mining leader Mark Cutifani to deliver keynote speech at the 3rd Mining Armenia Forum“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across ArmeniaAfeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership“The Golden Hour”: IDBank explains how to respond effectively to a scam attackNelli Kocharyan Presents Converse Bank’s Vision for Development of International Relations at the BACEE Conference BACEE International Conference Kicks Off with Converse Bank as Lead Sponsor Unibank has issued perpetual bonds with an annual coupon yield of 13.2% Ucom Measures the Environmental Impact of Its OperationsUnibank Offers USD-Denominated Bonds with an Annual Coupon Rate of 6% Ucom Becomes an Official Partner of the Armenia-UK Business Forum 2026Ucom Sales and Service Center at 20/52 Erebuni Reopens After Renovation Unibank Joins the Armenian Solar Energy AssociationThe Widely Discussed Dvin Crown Project. A New Visibility Platform for Brands Has Emerged in the Heart of YerevanAmeriabank named Most Innovative Digital Bank in Armenia, alongside 9 Global Finance Digital Banking AwardsUnibank and Picsart Academy Host Kids Day for ChildrenUnibank Issues AMD and USD Bonds with Annual Coupon Rates of 10.3% and 6%Artur Hovhannisyan and the Ambassador of Bulgaria to Armenia discussed a number of programs of mutual interest to Armenia and Bulgaria A new and fantastic story was born in the heart of Yerevan—the spirit of the old city at Hayasa Hotel Old YerevanConverse Bank is Lead Sponsor of the BACEE International Banking Conference Ralph Yirikian on the Cost of Digital Transformation at the 13th Regional HR Conference You Can Now Pay with Idram on Glovo: The Long-Awaited Partnership Is Now a RealityRate.Trading: Currency Exchange on a New Digital PlatformIdram's "City of Good Deeds": From Teamwork to Real Charitable Projects Ucom and FAST Bring Together Artificial Intelligence and Green Innovation From Car Selection to Purchase – All in One Place: Ameriabank to Present its Myar.am Platform and Special Offers at Armenian Auto Show IDBank and the “Dekavva Fund” Stand with People from Artsakh Ucom Supports AI-Powered Camera Installation for Nature Conservation Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice Ucom Fellowship Participants Meet Ralph Yirikian at UcomUnibank Becomes Title Sponsor of Alashkert Football ClubSergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invite Young Pianists to Apply for the Prestigious Lang Lang Young Scholars ProgramUnibank Call Center Now Available 24/7 on Weekdays