Yerevan, 16.June.2026,
00
:
00
BREAKING


Ի՞նչ պատահեց «Երեք օվկիանոսի» հետ, որը պետք է գրավեր աշխարհը. «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Կար մի ժամանակ, երբ Sanyo անունը գրեթե նույնքան բարձր էր հնչում, որքան Sony-ն կամ Sharp-ը։ Մագնիտոֆոններ, նվագարկիչներ, հեռուստացույցներ, լվացքի մեքենաներ, արևային մարտկոցներ. թվում էր, թե այդ ընկերությունը կարող է ամեն ինչ արտադրել։ Բայց այսօր լեգենդար Սանիոն, կարծես, անհետացել է։ Որտե՞ղ է նա հիմա, կա՞, արդյոք, այդ ընկերությունը կամ բրենդը։

Ամեն ինչ սկսվել էր հետպատերազմյան Ճապոնիայում, որտեղ դաշնակից երկրները փորձում էին բարեփոխել պարտված կայսրության տնտեսությունը։ Այն ժամանակվա ամենաակնառու խաղացողներից մեկը Matsushita Electric - ն էր՝ ապա գ ա Panasonic-ը, որը հիմնադրվել էր Կոնոսուկե Մացուշիտայի կողմից։ Երբ ամերիկացիները ճնշում գործադրեցին հզոր կորպորացիաները քայքայելու համար, Մացուշիտան ակտիվների մի մասը փոխանցեց իր փեսա և հավատարիմ դաշնակից Տոշիո Իուեին։ Հենց նա էլ 1947 թվականին հիմնադրեց Sanyo-ն։ Ընտրված անունը՝ «Երեք օվկիանոս», խոսուն էր, երազանքը պարզ էր և համարձակ, իմաստը՝ հասկանալի, այն է՝ Sanyo-ի արտադրանքը պետք է նվաճեր Ամերիկան, Եվրոպան և Ասիան։ Sanyo-ն սկսեց լապտերներ արտադրել, նույն տեսակի, որը մի ժամանակ հաջողություն էր բերել Մացուշիտային։ Սակայն մի քանի տարի անց ընկերությունն անցավ էլեկտրոնիկայի. արտադրվեցին Ճապոնիայում առաջին պլաստիկե ռադիոները, էժան լվացքի մեքենաները, օդափոխիչները, հեռուստացույցները... Հաջողության գաղտնիքը պարզ էր. Sanyo-ն չէր փորձում լինել գյուտարար։ Նա ուշադրություն էր դարձնում, թե ինչն է մարդկանց դուր գալիս, և այն դարձնում ավելի արագ, հեշտ արտադրվող և էժան։ Միևնույն ժամանակ, ռադիոընդունիչները մասերի բաժանված վիճակում արտահանվում էին ԱՄՆ՝ բարձր տուրքերից խուսափելու համար։ Տեղում հայտնվելուց հետո դրանք հավաքվում և վաճառվում էին տարբեր ապրանքանիշների ներքո։ 1960-ականների սկզբին Sanyo-ն այլևս պարզապես հաջողակ ընկերություն չէր, այն դարձել էր մատչելի տեխնոլոգիաների խորհրդանիշ աշխարհի միլիոնավոր ընտանիքների համար։1970-ականները Sanyo-ի համար ոսկե դարաշրջան էին։

Տոշիո Իուեի մահից հետո իշխանության ղեկը ստանձնել էր նրա եղբայր Կաորուն։ Ընկերությունը գնեց ամերիկյան Fisher ապրանքանիշը և ամրապնդեց իր դիրքերը ԱՄՆ շուկայում։ Հենց այդ ժամանակ աշխարհը տեսավ պաշտամունքային Sanyo ռադիոընդունիչները՝ հզոր, ոճային, տպավորիչ բարձրախոսներով։ ԽՍՀՄ-ում Fisher կամ Sanyo ռադիոընդունիչ ունեցողները ընտրյալների շարքում էին։ Բայց արագ աճի մեջ սկսեցին ի հայտ գալ խնդիրների մտահոգիչ նշաններ։ 1986 թվականին Sanyo-ն ցնցվեց սկանդալից. անսարք կերոսինային ջեռուցիչները մարդկային զոհերի պատճառ դարձան։ Հետևանքները արագ եղան. ընկերության նախագահ Կաորու Իուեն հրաժարական տվեց՝ ամբողջությամբ ստանձնելով մեղքը։ Կառավարումն անցավ նրա որդուն՝ Սատոշի Իուեին, որը հավակնոտ և շարժուն մարդ էր։

Բայց շուտով ամբողջ Ճապոնիայում փոթորիկ սկսվեց. տնտեսական փուչիկը պայթեց 1990-ականների սկզբին։ Իենը կտրուկ աճեց՝ հասնելով ռեկորդային բարձունքների, ճապոնական արտահանումը փլուզվեց, իսկ մի ժամանակ անպարտելի արտադրողները սկսեցին վնասներ կրել։ Sanyo-ն, որը տարիներ շարունակ կայուն վերելք էր գրանցում, առաջին անգամ բախվեց դաժան իրականության. շահույթը նվազում էր։ Հայտնվելով անդունդի եզրին՝ ընկերությունը սկսեց պայքարել գոյատևման համար։ Sanyo-ն կենտրոնացավ նոր ոլորտների վրա՝ առաջին հիբրիդային մեքենաների համար մարտկոցների մշակում, կանաչ էներգիայի համար արևային վահանակների արտադրություն և էժան թվային տեսախցիկների արտադրություն։ Եվ որոշ մտահղացումներ իրականում իսկապես աշխատեցին։ Սակայն էլեկտրոնիկայի շուկան արագ էր փոխվում, իսկ Sanyo-ի ռեսուրսները գնալով պակասում էին։

2004 թվականին Նիիգատայի երկրաշարժը ավերիչ հարված հասցրեց Sanyo-ի գործարաններին։ Կորուստները էքսպոնենցիալ աճեցին։ Ապա նոր սկանդալ ծագեց. 2007 թվականին պարզվեց, որ բջջային ստորաբաժանման ղեկավարությունը թաքցնում էր վնասները։ Ներդրողների վստահությունը գոլորշիանում էր՝ ինչպես ջուրը ավազի վրա։ Ընկերությունը փորձեց վաճառել իր ակտիվները, բայց արդեն ուշ էր, և հրաշք տեղի չունեցավ։ Միայն 2009 թվականին Sanyo-ի ճակատագիրը վերջապես փոխվեց ։ Panasonic-ը գնեց վերահսկիչ բաժնետոմսերի փաթեթը 4,6 միլիարդ դոլարով՝ սկսելով մի կլանում, որը ոչ ոք չէր կարող կանգնեցնել։ Նախկին հզորության մնացորդները վաճառվեցին մաս-մաս, կարծես ինչ-որ մեկը որպես հուշ քանդում էր ավերված տաճարը։ Հիանալի ապրանքանիշից մնաց միայն անունը։

Այսօր Sanyo անունը դեռևս կարելի է տեսնել Հնդկաստանում Panasonic ապրանքանիշի էժան հեռուստացույցների վրա, ԱՄՆ-ի համար Funai-ի կողմից արտադրված բյուջետային մոդուլների վրա, ինչպես նաև Հարավարևել յան Ասիայի սառնարանների և լվացքի մեքենաների վրա, որտեղ ապրանքանիշը պատկանում է Haier-ին։ Բայց դրանք միայն Sanyo-ի նախկին մեծության ստվերներն են։

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

''Teach For Armenia'' is the June beneficiary of the ''Power of One Dram'' Firebird and the Government of Kazakhstan Sign Strategic Agreements to Advance National AI Infrastructure IDBank issued the 4th and 5th tranches of bonds of 2026 Financial Literacy Training for Young Chess Players: Idram & IDBankWildberries and Unibank in Armenia Launch Installment Purchase ServiceZCMC Joins the United Nations Global Compact Ucom Launches uPlay Cinema: Hundreds of Movies for a Single Monthly Fee From Small Steps to Big Changes: “The Power of One Dram” Turns 6Junius is back — with a new tournament and valuable prizes Ameriabank and FMO Sign EUR 120 Million Agreement to Support MSMEs and Advance Green Finance in Armenia International Children’s Day with EU and “Armenian Virtuosos”There is widespread FEAR [in Armenia] — Ex-Defense Minister Arshak Karapetyan Firebird’s AI Megaproject Enters Final Stage of Phase One Construction0% Commission on Leveraged Share Purchases via the ARARATBANK Trading PlatformCustomer Appreciation Day in Gyumri: IDBankSolis CJSC, managed by Amber Capital and combining a portfolio of solar power plants, issues bonds Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in a Panel Discussion at RISE Powered by Silicon Mountains Simple Talks: A Fresh Take on Finance with AraratBank Ameriabank Won in 4 Categories at AMX Awards 2026Idram Becomes a Partner of “Little Mher”Unibank has launched instant transfers by phone number Unisport Crowned Armenian Futsal Premier League ChampionOn May 30, "Unisport" will compete for the title of the Armenian championWith IDBank’s Support, Ian Gillan and Tony Iommi Awards Established at Gyumri Music School No. 6An unforgettable day instead of toys: June 1st guide from Idram&IDBankUnibank Issues Perpetual Bonds with a 13.25% Annual Yield for Shareholders IDBank Presented It’s Vision for Social Responsibility at Impacture 2026Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in the Impacture 2026 Conference“We are switching you to 5G, type a command”: IDBank warns about a fraud disguised as a “network update”Ucom and staff.am Bring Together Armenia’s Business Leaders at Executive Offsite Vol.1 Ameriabank and ADB Signed a $100 Million Agreement to Expand Micro, Small, and Medium-Sized Enterprise and Green Finance in ArmeniaLove Is… card from Unibank can win a trip to Paris Learn by Playing. A Series of Financial Literacy Games with Idram, IDBank and “Novosti-Armenia”Ucom and the Microsoft Innovation Center Collaborate on Cybersecurity EducationUnisport – Armenian Futsal Cup holderSummer starts with iced coffee, what if it brings bonuses too? Idram&IDBank AraratBank reduces loan interest rates for around 400 reliable SME customersTeam Holding Announces the Launch of the Third and Final Placement Phase of USD Bonds. Underwriter - Freedom Broker Armenia Unibank Launches Biometric Identification in UNIMobile App Unisport reaches the finals of the Futsal Armenian Cup and Premier League IDBank was the strategic partner of the “Women in Leadership Forum & Awards 2026”Unibank Launches Fee-Free Online Payroll Card IssuanceUcom Supported the First-ever Western Asia Regional FPV Drone Race in Armenia Protect Yourself from Fraud: Safety Tips from AraratBankUnibank Offers 50% Discount on Cards During WeekendsPlanning your trip from a scratch: tips from IDBankIDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” CampaignUnibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market