«Եվրաեռյակը» սպառնում է վերականգնել Իրանի նկատմամբ պատժամիջոցները

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Մեծ Բրիտանիայի, Ֆրանսիայի և Գերմանիայի բարձրաստիճան դիվանագետները սպառնացել են վերականգնել Իրանի նկատմամբ պատժամիջոցները, քանի որ երկիրը կանգնած է մեկամսյա վերջնաժամկետի առջև՝ վերսկսելու Արևմուտքի հետ բանակցությունները իր միջուկային ծրագրի և ՄԱԿ-ի միջուկային վերահսկող մարմնի հետ համագործակցության վերաբերյալ, հաղորդում է Associated Press-ը։

Երեք երկրները, որոնք հայտնի են որպես «Եվրաեռյակ», ուրբաթ ՄԱԿ-ին ուղղված նամակում գրել են, որ պատրաստ են գործարկել «արագ արձագանքման» մեխանիզմ անունով հայտնի գործընթացը, որը արևմտյան կողմերից մեկին հնարավորություն է տալիս վերականգնել ՄԱԿ-ի պատժամիջոցները, եթե Թեհրանը չկատարի պահանջները։

Ֆրանսիայի արտգործնախարար Ժան-Նոել Բարոն նամակը հրապարակել է սոցիալական ցանցերում չորեքշաբթի։ Նա այն ստորագրել է Գերմանիայի և Միացյալ Թագավորության բարձրաստիճան դիվանագետների հետ միասին։

«Եվրաեռյակը միշտ հանձնառու է եղել օգտագործելու իր տրամադրության տակ եղած բոլոր դիվանագիտական գործիքները՝ ապահովելու համար, որպեսզի Իրանը միջուկային զենք չմշակի: Մենք հստակեցրել ենք, որ եթե Իրանը չցանկանա դիվանագիտական լուծման հասնել մինչև 2025 թվականի օգոստոսի վերջը կամ չօգտվի երկարաձգման տարբերակից, Եվրաեռյակը պատրաստ է գործարկել արագ արձագանքման մեխանիզմը»,- ասված է փաստաթղթում:

Նամակն ուղարկվել է հունիսին Իրանի և Իսրայելի միջև 12-օրյա պատերազմից հետո ակնհայտ դիվանագիտական փակուղուց հետո, երբ իսրայելական և ամերիկյան ինքնաթիռները հարվածեցին Իրանի տարածքին:

Անցյալ ամիս երկրները հանդիպեցին իրանցի պաշտոնյաների հետ Թուրքիայում՝ Ստամբուլում Իրանի հյուպատոսարանում՝ քննարկելու 2015 թվականին վերացված միջազգային պատժամիջոցները վերականգնելու հնարավորությունը, որի դիմաց Թեհրանը կընդունի սահմանափակումները և կհետևի իր միջուկային ծրագրին: Իրանի ԱԳՆ խոսնակ Էսմայիլ Բաղային այն ժամանակ հայտարարել էր, որ հույս ունի, որ Եվրաեռյակը հանդիպման ժամանակ կվերանայի իր «նախկին ոչ կառուցողական վերաբերմունքը»:

Պատերազմից հետո Իրան կատարած ԱԷՄԳ-ի առաջին այցը երկուշաբթի չի ներառել միջուկային օբյեկտի այցելություն, և համագործակցությունը պաշտոնապես չի վերականգնվել:

Երեք երկրներից մեկը, որը որոշել է գործարկել արագ արձագանքման մեխանիզմը: կվերականգնի պատժամիջոցները Իրանի նկատմամբ, սակայն Թեհրանի՝ Վիեննայում գտնվող ԱԷՄԳ-ի հետ վերականգնված համագործակցությունը և բարձր հարստացված ուրանի պաշարների հարցի լուծումը դա կհետաձգեն, ըստ Ստամբուլում հուլիսյան հանդիպումից հետո Associated Press -ին անանուն մնալու պայմանով զրուցած դիվանագետի։

Իրանն անցյալում ենթարկվել է ԱԷՄԳ-ի սահմանափակ ստուգումների՝ որպես ճնշման մարտավարություն Արևմուտքի հետ բանակցություններում, և պարզ չէ, թե որքան շուտ Թեհրանն ու Վաշինգտոնը միջուկային ծրագրի վերաբերյալ համաձայնագրի շուրջ կվերսկսեն բանակցությունները։ Գերմանիայի ԱԳՆ խոսնակ Յոզեֆ Հինտերսեհերը չորեքշաբթի հայտարարել է, որ նամակը «մեկ անգամ ևս ընդգծում է, որ պատասխան միջոցառումների իրավական նախապայմանները վաղուց գոյություն ունեն»։

«Մեր դիրքորոշումը և մեր կոչը շատ հստակ է, որ Իրանը դեռևս ընտրություն ունի՝ վերադառնալու դիվանագիտությանը ... և ԱԷՄԳ-ի հետ լիարժեք համագործակցությանը»,- հայտարարել է նա Բեռլինում անցկացված հերթական մամուլի ասուլիսում։

ԱՄՆ հետախուզական ծառայությունների և ԱԷՄԳ-ի տվյալներով՝ Իրանը վերջին անգամ կազմակերպված միջուկային զենքի ծրագիր է ունեցել 2003 թվականին, չնայած Թեհրանը ուրանը հարստացրել է մինչև 60 տոկոս, ինչը փոքր տեխնիկական քայլ է զենքի որակի 90 տոկոս մակարդակից։

Հետևեք մեզ՝ այստեղ