Yerevan, 30.July.2026,
00
:
00
BREAKING


Իրենց տեսակի մեջ աշխարհի ամենահին 10 իրերը (լուսանկարներ)

LIFE

Ձեզ ենք ներկայացնում տարբեր առարկաներ, որոնք ամենահինն են իրենց տեսակի մեջ` Հայաստանի տարածքում հայտնաբերված կոշիկից մինչև Եգիպտոսում հայտնաբերված 3000 տարվա հնություն ունեցող պրոթեզը։

 10  Աշխարհի ամենահին գուլպաները

Via media.tumblr.com

4-րդ դարին թվագրվող աշխարհի ամենահին գուլպաները հայտնաբերվել են Եգիպտոսում 1800-ականներին։ 1500 տարի հողի տակ թաղված մնալուց հետո հայտնաբերվելուց և ուսումնասիրվելուց հետո, պարզ է դարձել, որ դրանք պատրաստված են բրդից։ Այն գործվել է բրդյա թելով հելյունի նման հատուկ գործիքի միջոցով։ Այն երկու ոտնամատեր ուներ ինչը նշանակում է, որ ամենայն հավանականությամբ դրանք ստեղծվել են՝ սանդալներով, կամ հատուկ կոշիկներով հագնելու համար։

 9  Գրի առնված ամենահին բաղադրատոմսը

Via static.boredpanda.com

Աշխարհի ամենահին բաղադրատոմսը 4000 տարեկան է և հայտնաբերվել է փորագրված սալիկի վրա։ Այն իրենից գարեջրի բաղադրատոմս է ներկայացնում, որը հայտնաբերվել է շումերների Նինկասի աստծուն նվիրված ձոնի մեջ։  Միջագետքի հարավային շրջանում ապրող շումերների համար գարեջուրը ազգային ըմպելիք էր համարվում։ Գարեջուրը շումերական քաղաքակրթության մեջ կարևոր դեր էր խաղում և Միջագետքի ու Եգիպտոսի քաղաքացիների շրջանում՝ նույնիսկ որպես վճարման միջոց ծառայում։

 8  Ամենահին արևային ակնոցները

Via s-media-cache-ak0.pinimg.com

Կանադայի Նորթ Բաֆին կղզում հայտնաբերվել է աշխարհի ամենահին արևային ակնոցները։ Ամենայն հավանականությամբ սրանք կրել են Արկտիկայում ապրող ինուիտները, ովքեր Կանադա են եկել 800 տարի առաջ։ Այս հին ակնոցները հիմնականում ստեղծվել են ոսկորից, կաշվից կամ փայտից։
Դրանց մեջ երկարավուն ճեղք է արված, այնպես որ այն կրողներն իրենց աչքերը պաշտպանեն ձյան մեջ արտացոլված արևի լույսի փայլից։ Հայտնաբերված ամենահին ակնոցները կրել են մոտավորապես 1200-1600թթ․ին և ստեղծվել են ծովացլի փղոսկրից։ Այս ակնոցները տեսնելու համար կարող եք այցելել Կանադայի քաղաքակրթության թանգարան։

 7  Մարդու ամենահին արձանը

Via politesocietymagazine.com

Մարդու ամենահին արձանը հայտնաբերվել է Գերմանիայի տարածքում և 35,000 տարվա պատմություն ունի (որոշ գիտնականների պնդմամբ նույնիսկ 40,000 տարվա պատմություն)։ Այն քանդակած է փղոսկրից և իրենից ներկայացնում է կնոջ մարմին։ «Քարե անձավի Վեներա» կոչվող այս արձանի հետ միասին հայտնաբերվել են նաև ձիերի, բիզոնի և թռչունների արձաններ։ «Վեներան» մեծ կրծքեր ու կլորավուն փոր ունի, իսկ դրա ընդհանուր չափը հասնում է ընդամենը 6 սանտիմետրի։

 6  Ամենահին կոշիկը

Via asbarez.com

Կաշվից ստեղծված այս 5,500 տարեկան կոշիկը հայտնաբերվել է Հայաստանում գտնվող քարանձավներից մեկում 2008թ․ին։ Չնայած իր  հնության, կոշիկը բավականին ժամանակակից տեսք ունի։ Կաշվե կոշիկի մեջ խոտ էր լցոնված՝ հագնողի ոտքերը հարմարավետ պահելու համար։ Կոշիկը պահպանվել է դրա շուրջ կուտակված ոչխարի արտաթորանքի շնորհիվ, և հետազոտողները համոզված են, որ այն աջ ոտքի համար էր։ Կոշիկի համարը համապատասխանում է կոշիկների ժամանակակից եվրոպական չափման 37 համարին, և թվագրվում է մ.թ.ա. 4200- 3500թթ․ին։

 5  Ամենահին երաժշտական գործիքը

Via ictmusic.org

Երաժշտական ամենահին գործիքը հայտնաբերվել է այն նույն շրջանում, որտեղ հայտնաբերվել է մարդու ամենահին արձանիկը՝ Գերմանիայի Հոլե Ֆելս քարանձավում։ Գործիքը ստեղծված է ոսկորից և 42,000 տարվա հնություն ունի։ Հնագետները հավատացած են, որ թռչնի ոսկորից և մամոնտի փղոսկրից ստեղծված ֆլեյտան Աֆրիկայից Եվրոպա գաղթաց մարդկանց կողմից է ստեղծվել։ 42,000 տարի անատոմիապես ժամանակակից առաջին մարդիկ տեղաշարժվում էին մոլորակի տարածքով և տարածվում ողջ Եվրոպայով մեկ։ Գտածոն հենց այս մարդկանց է պատկանում, որն օգտագործվել է մինչև Սառցե առաջին դարաշրջանը։

 4  Ամենահին տաբատը

Via sciencenews.org

Չինաստանում է հայտնաբերվել մարդուն հայտնի ամենահին տաբատը։ Հնագետների պնդմամբ տաբատը 3,300 տարվա հնություն ունի և այն պատկանել է շամանի։ Այն ստեղծվել է կենդանու մորթուց և հայտնաբերվել է տղամարդու մումիայի հագին Չինաստանի Խինջիանգ նահանգի տարածքում։ Այն ժամանակակից տաբատի տեսք ունի և գիտնականները փորձում են պահպանել չափազանց մաշված այս գտածոն։ Պետք է նշել, որ այս տաբատը շատ ավելի հին է, քան երկրորդ ամենահին տաբատը, որը 2,800 տարվա պատմություն ունի։

 3  Ջրով մաքրվող ամենահին զուգարանը

Via 4.bp.blogspot.com

Թուրքիայի տարածքում գտնվող Եփեսոս քաղաքում կարելի է գտնել ջրով մաքրվող աշխարհի ամենահին զուգարանը, որը 2000 տարվա պատմություն ունի։ Դրանք կառուցված են հոսող ջրի վրա, որը արտաթորանքը տանում էր մոտակա գետ։  Այն կառուցվել է մ.թ. առաջին դարում Եփեսոսի քաղաքացիների համար, և հետազոտողների համոզմամբ, դրանից օգտվելու համար մարդիկ պետք է վճարեին։

 2  Ամենահին կրծկալը

Via assets.nydailynews.com

Ամենահին կրծկալը հայտնաբերվել է Ավտրիայում։ Այն 500 տարվա հնություն ունի և հետազոտողների պնդմամբ այն կրել են 1390-1485թթ․ի ընթացքում։ Գտածոն հայտնաբերվել է Ավստրիայի Լենգներգ դղյակում։

 1  Ամենահին պրոթեզը

Via static.ddmcdn.com

Հավատաք, թե ոչ, ամենահին պրոթեզը 3000 տարվա հնություն ունի։ Այն իրենից ներկայացնում է ոտնամատի պրոթեզ, որն օգտագործել են հին եգիպտացիները՝ առանց ոնտնամատի մարդկանց նորմալ քայլելու հնարավորություն տալու համար։
Գիտնականները փորձարկել են այն, որպեսզի տեսնեն արդյոք այն աշխատում է, թե ոչ, և այո՝ այն արդյունավետորեն աշխատել է։ Առանց ոտնամատի մարդկանց համար պրոթեզը փոխարինում էր սանդալներին, որոնք սովորաբար կրում էին հին եգիպտացիները։

 

Khachaturian Rooftop Grand Opening Supported by IDBankcUcom’s Sales and Service Center Reopens at 24/2 Shahumyan Street in Ararat Scholarship recipients of the “Armenian Virtuosos” Program participated in the Järvi Academy and Pärnu Music Festival in Estonia, representing Armenia on the international stageUcom Supports the Installation of a 15 kW Solar Power Plant at the Vayk Sports School New Financial Skills at the Davidbek Games: Idram&IDBankCashIn Services at AraratBank ATMs: Fast, Simple, and SecureUcom Sales and Service Center Reopens at 3/47 Yerevanyan Street in Yeghvard Up to 25% idcoin when purchasing Flyone flight tickets: Idram&IDBank Converse Bank Named Armenia’s Best Digital Bank for Consumers by EuromoneyUcom and Microsoft Innovation Center Help School Students Build Cybersecurity Skills Ucom Supports Installation of 10 kW Solar Plant in Shenavan, Lori Unibank to Raffle a Trip to ItalyCustomer Appreciation Day in Vanadzor: IDBankHaik Kazazyan to Perform Khachaturian’s Violin Concerto at the Closing Concert of the Madeira Classical Orchestra’s 2025/2026 SeasonMy Forest Armenia is a beneficiary of the "Power of One Dram" initiative in July Become a Unibank shareholder and benefit from an attractive investment opportunityIDBank warns of scam calls impersonating pension fundsA little corner of France in Hrazdan, with the partnership of Converse SME Idram is the general partner of the "Towards Conscious Parenting 2026" annual conference Polytechnic University Graduation Ceremony Held with the Support of Unibank Converse Bank Completes the Placement of EBRD Bonds From Financial Adventures to Great Victories: The 4th Junius Financial Online Tournament Wrapped UpThe Power of One Dram and the Armenian State Symphony Orchestra Conclude the Forest Project Launched in Shirak EBRD to Launch AMD 5 Billion Floating-Rate Bond Offering in Armenia Three-day Financial Literacy Course at the FAST Foundation’s AI Camp: Idram&IDBank Coffee, a Break, and Up to 10% idcoin with Idram&IDBank Ucom Introduces the New uMix 5000 Regional Package: 3 Services for Just AMD 5,000 per Month "Monaco glamour, Vegas energy, Macau prestige - yet uniquely Armenian." Artak Tovmasyan on how Seven Visions is redefining world-class hospitality Travel Without Borders: Ucom Introduces New uTravel Packages Artur Nakhshikyan has joined the Supervisory Board of Unibank "Your smartphone is locked": IDBank warns of cyberextortion that turns your smartphone into a "brick" “From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across Armenia AraratBank Reports Growth in its SME Loan Portfolio in 2025 Converse Bank and ADB expand access to MSME and sustainable finance in ArmeniaUnibank and "Vanq" Charity Fund Support Wheelchair Basketball Exhibition Game in Yerevan Armenia’s Largest QR Payment Systems to Collaborate: ArcaQR – IdramNet AraratBank Summarizes 2025 Results at the Annual General Meeting of Shareholders Business registration is now available at UnibankUp to 20% idcoin for International Shopping with IDBank Visa CardsAI Solutions, Expanded Geography and Much More. Eventhub's New Features and Offers Unibank and Unisport took part in the "Tricolor" Yerevan Beat Run. Moody’s affirms IDBank’s Ba3 rating with a stable outlookUcom’s Sales and Service Center Reopens at 16 Bagratunyats Street Unibank's annual general meeting of shareholders will be held today: the bank's net profit amounted to 9.8 billion drams Telecom Armenia OJSC and AzerTelecom OJSC Sign Internet Traffic Transit Agreement AraratBank: A New Rhythm of Life for Children with Hearing ImpairmentsUcom Is the Technology Partner of the Street Ball Armenia Cup 2026 Idram and Glovo Sign Memorandum of Cooperation in BarcelonaTop Travel Destinations of 2026: IDBank Ucom and Impact Hub Yerevan Continue Supporting the Development of Green Startups in Armenia